Trái phiếu Chính phủ: Tăng trưởng ngoạn mục

Trái phiếu Chính phủ "đắt hàng" do thanh khoản của các ngân hàng cải thiện

Nhận định của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia (NFSC) trong Báo cáo tình hình kinh tế tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2016 chỉ rõ: Nhu cầu đầu tư TPCP đang tăng lên, biểu hiện qua việc vốn huy động thông qua đấu thầu TPCP trong tháng 5 tăng 51% so với tháng 4 và giá trị giao dịch bình quân phiên trong tháng tăng 81% so với tháng 4, lãi suất kỳ hạn từ 5 năm trở xuống giảm từ 0,14 đến 0,22 điểm % so với tháng 4. Theo NFSC, nguyên nhân chính của việc TPCP đắt hàng trên thị trường là do thanh khoản của các ngân hàng cải thiện, lãi suất cho vay qua đêm giảm mạnh. Đặc biệt, nhà đầu tư nước ngoài đã đẩy mạnh đầu tư TPCP, tính lũy kế từ đầu năm đến ngày 26/5, khối ngoại mua ròng 9.456 tỷ đồng TPCP.

Điều đáng nói ở thị trường TPCP những tháng qua là kế hoạch phát hành ở những kỳ hạn vừa như 3 - 5 năm đã sắp hoàn thành, thậm chí là vượt. Đơn cử như với kỳ hạn 5 năm, nếu như cùng thời điểm này năm ngoái, TPCP kỳ hạn 5 năm “ế hàng” thì đến hết tháng 5 Kho bạc Nhà nước đã phát hành được 116 nghìn tỷ đồng, hoàn thành vượt 16% so với kế hoạch năm. Theo thống kê của Trung tâm Nghiên cứu kinh tế Maritime Bank, lũy kế từ đầu năm, Kho bạc Nhà nước đã huy động được 167 nghìn tỷ đồng TPCP qua đấu thầu tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, hoàn thành 76% kế hoạch năm. Lượng TPCP phát hành ròng từ đầu năm đến nay đã đạt khoảng 86 nghìn tỷ đồng.

Thông tư 06/2016/TT-NHNN được Ngân hàng Nhà nước ban hành vào cuối tháng 5 vừa qua có nội dung nâng tỷ lệ mua, đầu tư TPCP của ngân hàng thương mại (NHTM) nhà nước được nâng từ 15% vốn ngắn hạn lên 25%; các chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng được nâng tỷ lệ này từ 15% lên 35%, được xem là đòn bẩy kích thích thị trường TPCP tăng trưởng. Trên thực tế, các tổ chức tín dụng vẫn là nhà đầu tư chính của TPCP nhưng động thái “nới room” của NHNN tại Thông tư 06 được đánh giá sẽ tác động tích cực hơn tới thị trường TPCP, nhất là đối với các nhà đầu tư là các chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Trong những tháng còn lại của năm 2016, áp lực với thị trường TPCP không nằm ở đảm bảo khối lượng phát hành mà sẽ liên quan tới lãi suất và các kỳ hạn dài, đặc biệt là tính thanh khoản khi các nhà đầu tư đồng loạt bán ra nếu cần vốn. Lãnh đạo một ngân hàng thương mại chia sẻ:  nếu ngân hàng tập trung vốn quá nhiều vào TPCP thì khi cần vốn họ buộc phải bán ra, nhưng khi nguồn cung cùng lúc trên thị trường quá lớn sẽ ảnh hưởng không tốt đến thanh khoản. Vì thế, các nhà đầu tư là ngân hàng cần cân nhắc đầu tư vào TPCP ở mức hợp lý.

Theo dự báo của Trung tâm Nghiên cứu kinh tế Maritime Bank, trên thị trường TPCP những tháng tới, nhà đầu tư sẽ thận trọng hơn trước tín hiệu tăng nhanh dần của lạm phát; yêu cầu lãi suất theo đó cũng sẽ cao hơn trong quý iii khi lạm phát được kỳ vọng sẽ tăng với tốc độ mạnh hơn so với nửa đầu năm. Về phía nguồn cung, dự báo Kho bạc Nhà nước sẽ tiếp tục tăng cường lượng phát hành để dự phòng cho thời gian khó phát hành hơn về cuối năm. Trong đó, lượng gọi thầu trái phiếu kỳ hạn 5 năm có thể tiếp tục được tăng mạnh để bù đắp cho nhu cầu yếu ở các kỳ hạn dài.