Siết chặt quản lý SIM không chính chủ
Thực hiện quy định tại Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, từ ngày 15/4/2026, việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất được triển khai theo từng đợt thông qua ứng dụng VNeID. Đây là hoạt động nhằm siết chặt quản lý SIM không chính chủ - một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng tin nhắn rác, cuộc gọi rác và các hành vi lừa đảo thời gian qua.
Ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông.
Tại Họp báo thường kỳ Bộ Khoa học và Công nghệ tháng 4/2026 diễn ra chiều 29/4, ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông đã thông tin cụ thể về tình hình triển khai Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất.
Ông Nguyễn Anh Cương cho biết, qua quá trình triển khai, Cục nhận thấy hiện có 2 khái niệm hay bị nhầm lẫn gần đây là xác thực lại thông tin thuê bao đảm bảo thông tin chính xác theo quy định và xác nhận sử dụng chính chủ.
Thứ nhất, việc xác thực thông tin thuê bao theo đúng quy định vẫn được thực hiện thường xuyên, liên tục, đảm bảo thông tin thuê bao được đăng ký với giấy tờ hợp pháp, đúng người đăng ký khi được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Đợt tổng rà soát năm 2023 là hướng tới đảm bảo tất cả các thông tin thuê bao đều được gắn với một giấy tờ hợp pháp được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Giai đoạn này đã xử lý được 17 triệu thuê bao có giấy tờ không hợp lệ - chuẩn hoá 11 triệu và xử lý thu hồi 6 triệu. Tuy nhiên, vì một số yếu tố kỹ thuật, mới chỉ thực hiện đối soát 3 trường dữ liệu tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ.
"Thông tư 08 bổ sung thêm trường hình ảnh để đảm bảo kết quả đối soát chính xác hơn, hạn chế các hành vi như giả mạo giấy tờ thay đổi khuôn mặt trong khi nhà mạng không có khả năng đối soát kiểm chứng" - ông Nguyễn Anh Cương cho hay.
Theo ông Nguyễn Anh Cương, kể cả giai đoạn trước đây hay hiện nay, việc thực hiện rà soát này vẫn do các doanh nghiệp viễn thông thực hiện. Không yêu cầu toàn bộ người dân phải làm xác thực. Người dân về cơ bản đã cung cấp đầy đủ thông tin bao gồm cả hình ảnh khi đăng ký thuê bao mới.
Người sử dụng chỉ phải cập nhật lại thông tin thuê bao khi có phát hiện sai lệch thông tin so với thông tin đối soát (hình ảnh,…), giấy tờ sử dụng để đăng ký bị hết hiệu lực (như CMND 9 số..) hoặc bị phát hiện đang sử dụng sim không chính chủ. Trong các trường hợp đóngười sử dụng sẽ nhận được thông báo từ nhà mạng để thực hiện xác thực lại thông tin.
Thứ hai, về câu chuyện chính chủ. Quá trình xác thực từ giai đoạn 2023 đến nay đã làm được việc đảm bảo mỗi thuê bao đang hoạt động được gắn chính xác với một giấy tờ, một cá nhân cụ thể. Theo quy định tại Luật viễn thông 2023, người sử dụng sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số thuê bao mình đứng tên.
Tuy nhiên, với 30 năm phát triển, hiện đang có gần 120 triệu thuê bao, của 10 mạng di động. Cũng không ít trường hợp thời gian vừa qua người dân bị liên đới khi bị thất lạc số thuê bao mà không ngừng cung cấp dịch vụ, bị lợi dụng vào các hành vi vi phạm pháp luật. "Do đó, cần có một công cụ để hỗ trợ người dân có thể nhìn lại tổng thể, xác nhận cũng như làm sạch đảm bảo lại tính chính chủ sử dụng của toàn thể các thuê bao di động" - ông Cương nói.
Một trong những điểm mới, đột phá của Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN là trên cơ sở quy định tại Nghị định 70/2024/NĐ-CP, cùng với sự hỗ trợ, phối hợp hết sức tích cực của Cục C06 - Bộ Công an, lần đầu tiên có 1 cơ sở dữ liệu lưu trữ đầy đủ thông tin của tất cả các mạng thông qua ứng dụng VNeID, để từ đó người dùng có thể kiểm tra lại các SIM thuộc tất cả các mạng đang đứng tên, xác nhận số thuê bao đang sử dụng/không sử dụng để đảm bảo tính chính chủ.
Hơn 95 triệu thuê bao đã được đưa lên VneID
Theo quy định tại thông tư 08, các doanh nghiệp viễn thông sẽ có tối đa 30 ngày kể từ ngày 15/4 để cập nhật toàn bộ thông tin lên VneID. Dữ liệu hiện vẫn đang được Cục C06 - Bộ Công an tích cực phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông để đưa lên VneID. Do đó, có thể tại thời điểm hiện tại sẽ còn một số người dân vẫn chưa thấy dữ liệu của mình được hiện lên đầy đủ.
Phó Cục trưởng Cục Viễn thông chia sẻ, tới thời điểm hiện tại, theo thống kê sơ bộ hiện đã có hơn 95 triệu thuê bao được đưa lên VneID. Đã có gần 900.000 số được người dùng xác nhận không sử dụng chính chủ; hơn 60 triệu thuê bao đã được xác nhận sử dụng chính chủ và còn khoảng hơn 34 triệu thuê bao chưa xác nhận trên hệ thống VneID.
"Thời điểm này khi dữ liệu vẫn chưa được đưa lên đầy đủ và vẫn còn nhiều người chưa xác nhận trạng thái. Quá trình tổng rà soát xác nhận trạng thái chính chủ sẽ vẫn được triển khai tới 15/6, do đó thời điểm hiện tại chưa có con số thống kê chính xác" - ông Cương nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Anh Cương cho rằng, việc tổng rà soát chính chủ này hướng tới nhằm khắc phục một số tồn tại từ nhiều năm phát triển. Tinh thần là hỗ trợ người dân chuẩn hoá, bảo vệ quyền lợi chính chủ của thuê bao. Do đó, sẽ được thiết kế để hỗ trợ tối đa người dân có thể xác nhận, cập nhật lại thông tin đảm bảo chính chủ.
Về giải pháp hỗ trợ đối với các nhóm yếu thế, theo ông Cương, trong quá trình triển khai Thông tư 08, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp các đơn vị, các doanh nghiệp viễn thông xây dựng kế hoạch hỗ trợ đối với các nhóm đối tượng yếu thế (người cao tuổi, người không có điều kiện tiếp cận công nghệ, người ở vùng sâu, vùng xa…) bảo đảm các phương thức xác thực đa dạng, thuận tiện, dễ tiếp cận, hạn chế tối đa khó khăn cho người dân.
Cụ thể bao gồm: Tổ chức các điểm hỗ trợ trực tiếp tại địa phương; cử nhân viên chính thức của nhà mạng hỗ trợ xác thực tại chỗ; phối hợp với chính quyền cơ sở, lực lượng công an cấp xã, phường hướng dẫn người dân thực hiện xác nhận thông tin.
Tuy nhiên, hiện nay việc đồng bộ dữ liệu vẫn đang được triển khai thực hiện nên Cục Viễn thông đang tích cực với Cục C06 - Bộ Công an, các doanh nghiệp viễn thông để khoanh vùng xác định được tập yếu thể để có thể triển khai hỗ trợ trong thời gian sớm nhất.
Ông Nguyễn Anh Cương chia sẻ thêm, việc chuẩn hóa thông tin thuê bao năm 2023 được các doanh nghiệp triển khai thực hiện trên cơ sở đối soát thông tin thuê bao với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo 3 trường thông tin: Số định danh cá nhân; họ, chữ đệm và tên; ngày, tháng, năm sinh), theo đó trong năm 2023-2024, các doanh nghiệp đã thực hiện xử lý khoảng 17 triệu SIM thuê bao (chuẩn hóa lại 11 triệu và chặn 6 triệu) có thông tin không trùng khớp với thông tin được đối soát trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Song, cần làm rõ việc chuẩn hóa năm 2023 mới dừng ở mức độ “đúng thông tin theo giấy tờ” bảo đảm thông tin chủ thuê bao của bất kỳ số điện thoại di động nào đang hoạt động tại Việt Nam cũng đều gắn với một cá nhân thật, chưa bảo đảm tính chính chủ (người sử dụng thực tế không phải là người đứng tên đăng ký). Chính vì vậy, Thông tư 08/2026/TT-BKHCN đã bổ sung các biện pháp (xác thực khuôn mặt, xác nhận sử dụng trên VneID) nhằm khắc phục các tồn tại, bảo đảm tính chính chủ.
Về số liệu thuê bao sử dụng điện thoại thông minh, ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông cho biết, theo số liệu thống kê, hiện có khoảng 91,3% số thuê bao sử dụng điện thoại thông minh/tổng số thuê bao di động.




