Tin Khu Vực
Tối ưu vận hành và ứng dụng công nghệ để tiết kiệm năng lượng
Tiết kiệm năng lượng cần được nhìn nhận như một nguồn năng lượng quan trọng, góp phần giảm áp lực đầu tư nguồn điện, bảo đảm an ninh năng lượng và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần thúc đẩy ứng dụng công nghệ, hoàn thiện cơ chế chính sách và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn đầu tư dài hạn.
Chia sẻ tại với phóng viên Báo Công Thương về việc thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, ông Đỗ Thành Thắng, Giám đốc Tối ưu Vận hành Khu vực Đông Á, Schneider Electric cho biết, một trong những khó khăn lớn hiện nay là nhiều doanh nghiệp chưa thực sự hiểu rõ tình hình sử dụng năng lượng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình. Không ít đơn vị chưa đầu tư hệ thống đo đếm và giám sát năng lượng, dẫn đến khó xác định chính xác mức tiêu thụ cũng như nhận diện những khu vực còn dư địa tiết kiệm.
Ông Đỗ Thành Thắng, Giám đốc Tối ưu Vận hành Khu vực Đông Á, Schneider Electric.
Một thách thức khác là cơ chế tài chính. Doanh nghiệp Việt Nam cần huy động nhiều nguồn vốn để phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh, trong khi các dự án tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững thường đòi hỏi nguồn vốn đầu tư dài hạn.
Từ thực tế này, ông Đỗ Thành Thắng cho rằng, cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư các dự án tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững. Các cơ chế cần được duy trì ổn định, lâu dài để doanh nghiệp có thể yên tâm triển khai, bởi thời gian thu hồi vốn của những dự án này thường khá dài.
Cùng với đó, cần có các định chế tài chính cung cấp nguồn vốn ưu đãi, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn thuận lợi hơn và đẩy nhanh tiến độ dự án. Bản thân các tổ chức tài chính cũng cần được trang bị kiến thức về phát triển bền vững và tiết kiệm năng lượng để đánh giá hiệu quả dự án phù hợp, qua đó rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt vốn.
Ông Đỗ Thành Thắng cũng nhấn mạnh vai trò kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp có nhu cầu triển khai dự án và các đối tác công nghệ cung cấp giải pháp. Khi các bên hình thành được sự phối hợp chặt chẽ, quá trình triển khai dự án sẽ được thúc đẩy nhanh hơn, tạo động lực cho quá trình chuyển đổi tại Việt Nam.
Dư địa tiết kiệm năng lượng còn lớn
Đánh giá về mục tiêu tiết kiệm năng lượng từ 8-10% vào năm 2030 được đặt ra tại Nghị quyết số 70-NQ/TW, ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh cho rằng, đây là mục tiêu được xây dựng trên cơ sở những tính toán và định hướng của giai đoạn trước, gắn với lộ trình của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.
Tuy nhiên, trên thực tế, dư địa và cơ hội tiết kiệm năng lượng còn rất lớn, thậm chí có thể cao hơn mức 8-10%. Để đạt được kết quả cao hơn, theo ông Hà Đăng Sơn, cần tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách và nâng cao tính chủ động của các cơ quan quản lý nhà nước ở cả cấp Trung ương và địa phương. những thay đổi trong cơ cấu quản trị hành chính từ ba cấp xuống hai cấp cũng cần có thời gian để hệ thống hoàn thiện về hoạt động, nhân sự và các điều kiện liên quan. Đây là yếu tố cần được tính đến khi triển khai các mục tiêu tiết kiệm năng lượng ở quy mô lớn hơn.
Ông Hà Đăng Sơn, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng xanh.
Theo phân tích của chuyên gia Hà Đăng Sơn, việc hoàn thiện thể chế và cơ chế chính sách là nền tảng để thu hút vốn, thúc đẩy đầu tư tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Khi doanh nghiệp sẵn sàng huy động nguồn vốn và ứng dụng các giải pháp công nghệ mới như số hóa, Internet vạn vật (IoT) và trí tuệ nhân tạo (AI), khả năng tối ưu hóa hoạt động và nâng cao tỷ lệ tiết kiệm năng lượng sẽ được cải thiện đáng kể.
Đáng chú ý, việc nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng còn mang lại lợi ích trực tiếp đối với bài toán đầu tư nguồn điện. Dẫn phân tích của Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) về Việt Nam, ông Sơn cho biết, nếu nâng tỷ trọng sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả lên cao hơn mức 10%, áp lực huy động vốn đầu tư cho các nguồn năng lượng phục vụ phát triển kinh tế sẽ giảm xuống. Đồng thời, nhu cầu xây dựng mới các nhà máy điện cũng có thể được giảm bớt. Đây là lợi ích kép mà tiết kiệm năng lượng mang lại, vừa giảm áp lực đầu tư nguồn cung, vừa góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Khi tiết kiệm năng lượng trở thành một phần trong chiến lược sản xuất, kinh doanh, mỗi đơn vị sử dụng năng lượng hiệu quả hơn cũng đồng nghĩa với việc giảm áp lực đầu tư nguồn điện, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.