Tin Khu Vực 
25 thị trường điều tra hàng xuất khẩu Việt Nam
Năm 2025, xu hướng bảo hộ thương mại tiếp tục gia tăng toàn cầu, thể hiện qua các biện pháp về thuế quan, trợ cấp, hạn ngạch, nhằm bảo vệ sản xuất trong nước trước cạnh tranh quốc tế.
Cùng với đó là sự gia tăng đáng kể về số lượng vụ việc điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam cùng với độ phức tạp chưa từng có tiền lệ, phạm vi điều tra ngày càng đa dạng, tập trung ở các các sản phẩm có kim ngạch xuất khẩu cao như pin mặt trời (4,2 tỷ USD), tôm (800 triệu USD), thép chống ăn mòn (242 triệu USD) đến các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu thấp như khay đúc bằng sợi (50 triệu USD), đĩa giấy (9 triệu USD)...
Thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cho biết, do năng lực sản xuất và xuất khẩu của nền kinh tế nước ta ngày càng lớn, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam cũng ngày càng phải đối mặt nhiều hơn với các vụ việc điều tra, áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại của nước ngoài.
Đến nay, đã có 298 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại từ 25 thị trường và vùng lãnh thổ điều tra đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam. Riêng năm 2025, hàng hóa xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt với 21 vụ việc phòng vệ thương mại nước ngoài mới khởi xướng phát sinh từ 11 thị trường. Hoa Kỳ vẫn là nước điều tra nhiều nhất với 7 vụ việc (chiếm 33% số vụ việc trong năm 2025).
Năm 2025, hàng hóa xuất khẩu Việt Nam đối mặt với 21 vụ việc phòng vệ thương mại nước ngoài mới.
Đáng chú ý, mặt hàng thép phải đối mặt với nhiều vụ việc mới khởi xướng nhất với 09 vụ việc (chiếm 43%). Bên cạnh đó, nhiều nước cũng ban hành các quy định mới nhằm hạn chế nhập khẩu thép như Hoa Kỳ (tăng thuế 232), Canada (áp dụng hạn ngạch nhập khẩu và thuế ngoài hạn ngạch), Mexico (thắt chặt quy định đăng ký nhà máy sản xuất thép hợp lệ), Ấn Độ (bổ sung quy định tiêu chuẩn nguyên liệu đầu vào), EU đề xuất biện pháp thắt chặt thay thế biện pháp tự vệ toàn cầu với thép...
Trước làn sóng bảo hộ thương mại toàn cầu gia tăng, Cục Phòng vệ thương mại cùng các đơn vị bộ, ngành liên quan đã đẩy mạnh công tác cảnh bảo sớm các mặt hàng có nguy cơ bị điều tra; cung cấp thông tin cho doanh nghiệp về quy trình điều tra, kịch bản ứng phó; phối hợp với các hiệp hội và doanh nghiệp liên quan trong việc trao đổi với các cơ quan điều tra nước ngoài nhằm bảo vệ, hỗ trợ ngành xuất khẩu của Việt Nam được đối xử công bằng theo đúng các quy định của WTO, bảo dảm quyền lợi chính đáng của các doanh nghiệp xuất khẩu.
Hiện nay, Cục Phòng vệ thương mại đã theo dõi biến động xuất khẩu của hơn 422 mặt hàng xuất khẩu sang 10 thị trường thường xuyên tiến hành điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa Việt Nam (Hoa Kỳ, EU, Ấn Độ, Canada, Australia, Mexico, Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Thổ Nhĩ Kỳ). Trên cơ sở đó, thực hiện đánh giá có 27 nhóm mặt hàng nằm trong danh sách có nguy cơ bị điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại hoặc điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp. Từ đó giúp các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp không bị động trong công tác ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại của nước ngoài.
"Lá chắn" bảo vệ lợi ích doanh nghiệp
Trong nước, cộng đồng doanh nghiệp đang nhận được sự đồng hành ngày càng sát sao từ các bộ, ngành và cơ quan chức năng, từ hoàn thiện thể chế đến tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, xuất khẩu. Ở ngoài nước, hệ thống thương vụ Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò như “lá chắn” vững chắc, đồng thời là “cánh tay nối dài” của Bộ Công Thương trên các thị trường trọng điểm.
Không chỉ dừng lại ở việc theo dõi, cập nhật diễn biến kinh tế - thương mại sở tại, các thương vụ còn chủ động phân tích xu hướng, cảnh báo sớm rủi ro và tham mưu chính sách kịp thời cho trong nước. Đặc biệt, trong bối cảnh các rào cản kỹ thuật và biện pháp phòng vệ thương mại gia tăng, thương vụ đóng vai trò cầu nối xử lý tranh chấp, cung cấp thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng, qua đó góp phần bảo vệ lợi ích chính đáng của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài đang phát huy vai trò “lá chắn”, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, ứng phó hiệu quả rào cản thương mại.
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Đỗ Ngọc Hưng, Tham tán thương mại, Trưởng cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ cho biết, Hoa Kỳ là một thị trường khá khó tính nhưng rất tiềm năng với doanh nghiệp, hàng hóa của Việt Nam.
Tuy nhiên, doanh nghiệp xuất khẩu sang Hoa Kỳ phải đối phó với những biện pháp phòng vệ thương mại mà nước này đang triển khai, thông qua các biện pháp về điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp, gian lận xuất xứ cũng như các vụ việc điều tra theo Mục 301, Mục 232 về các biện pháp thương mại không công bằng, các biện pháp liên quan đến an ninh, an ninh quốc gia mà Hoa Kỳ đang áp dụng với một số nước.
Để nâng cao hiệu quả tham mưu chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại từ Hoa Kỳ, hệ thống cơ quan đại diện Việt Nam tại Hoa Kỳ, đặc biệt là Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Trước hết, thương vụ tăng cường thu thập, phân tích thông tin thị trường, chủ động cảnh báo sớm nguy cơ điều tra phòng vệ thương mại. Thông qua việc bám sát dữ liệu từ hiệp hội ngành hàng, nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối và thực tiễn tại địa bàn, các thông tin quan trọng được kịp thời chuyển tới Bộ Công Thương, Cục Phòng vệ thương mại và cộng đồng doanh nghiệp, phục vụ xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp.
Song song đó, hoạt động xúc tiến thương mại được đẩy mạnh, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng Hoa Kỳ. Thương vụ tích cực kết nối với các tập đoàn phân phối lớn và nền tảng thương mại điện tử, qua đó mở rộng kênh tiêu thụ và gia tăng hiện diện của hàng Việt.
Đặc biệt, thương vụ chủ động tham gia các phiên điều trần, làm việc với cơ quan chức năng Hoa Kỳ, cung cấp thông tin, dữ liệu minh chứng nhằm làm rõ chính sách và thực tiễn kinh tế Việt Nam, góp phần giảm thiểu rủi ro bị áp thuế cao trong các vụ việc chống bán phá giá, chống trợ cấp.
Ngoài ra, công tác hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro thương mại được chú trọng. Việc kiểm chứng đối tác, cảnh báo gian lận và phối hợp xử lý sự cố đã mang lại hiệu quả thiết thực, điển hình là gần đây nhất, Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ đã hỗ trợ doanh nghiệp thu hồi thành công 1,2 triệu USD bị lừa đảo, khẳng định vai trò “lá chắn” của Thương vụ trong bảo vệ lợi ích doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Đến nay, đã có 298 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại từ 25 thị trường và vùng lãnh thổ điều tra đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam. Riêng năm 2025, hàng hóa xuất khẩu Việt Nam phải đối mặt với 21 vụ việc phòng vệ thương mại nước ngoài mới khởi xướng phát sinh từ 11 thị trường. Hoa Kỳ vẫn là nước điều tra nhiều nhất với 7 vụ việc (chiếm 33% số vụ việc trong năm 2025).