Thương mại Việt Nam – Israel đứng trước thách thức từ xung đột Trung Đông

Từ tác động của xung đột Trung Đông, Thương vụ Việt Nam tại Israel khuyến nghị doanh nghiệp Việt cần chủ động ứng phó rủi ro, duy trì kết nối thương mại với đối tác.

Biến động năng lượng và vận tải toàn cầu

Cuộc xung đột leo thang tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 đang tạo ra những biến động mạnh đối với kinh tế khu vực và thương mại toàn cầu. Trong bối cảnh đó, quan hệ hợp tác kinh tế và trao đổi thương mại giữa Việt Nam và Israel, vốn đang phát triển tích cực sau khi Hiệp định Thương mại tự do song phương có hiệu lực, cũng chịu những tác động nhất định.

Theo báo cáo của Thương vụ Việt Nam tại Israel, chiến sự đã làm gia tăng rủi ro trong vận tải, chi phí logistics và tâm lý thận trọng của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh và hợp tác thương mại giữa hai nước.

Căng thẳng quân sự khiến Israel phải ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, đóng cửa không phận và hủy nhiều chuyến bay quốc tế. Hoạt động công sở, trường học và nhiều dịch vụ dân sinh bị hạn chế, trong khi người dân được khuyến cáo giảm di chuyển và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an ninh.

Dù chịu tác động từ xung đột khu vực, Israel vẫn được đánh giá là thị trường có nhiều tiềm năng đối với hàng hóa của Việt Nam. Ảnh minh họa

Dù chịu tác động từ xung đột khu vực, Israel vẫn được đánh giá là thị trường có nhiều tiềm năng đối với hàng hóa của Việt Nam. Ảnh minh họa

Trong bối cảnh chiến sự diễn ra trên nhiều mặt trận, nền kinh tế Israel cũng chịu sức ép đáng kể. Bộ Tài chính Israel ước tính chi phí chiến tranh có thể lên tới 3 tỷ USD mỗi tuần, tạo áp lực lớn đối với ngân sách và tăng trưởng kinh tế.

Dự báo tăng trưởng kinh tế của Israel trong quý I/2026 chỉ khoảng 1%, thấp hơn nhiều so với mức dự báo trước đó là 5%.

Thương vụ Việt Nam tại Israel nhận định, một trong những tác động lớn nhất của cuộc xung đột hiện nay là sự gián đoạn các tuyến vận tải và thị trường năng lượng.

Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển chiến lược chiếm khoảng 20-30% lượng dầu khí vận chuyển toàn cầu. Động thái này khiến giá năng lượng quốc tế biến động mạnh, kéo theo chi phí sản xuất và vận hành tại nhiều quốc gia tăng cao.

Việc thay đổi tuyến vận chuyển khiến chi phí logistics tăng đáng kể. Theo ước tính, chi phí vận tải có thể tăng thêm 850 USD cho container 20 feet và 1.600 USD cho container 40 feet, chưa kể các khoản phí bảo hiểm và thời gian vận chuyển kéo dài.

"Những yếu tố này tạo ra nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng, ảnh hưởng tới thương mại toàn cầu, trong đó có hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam" - Thương vụ Việt Nam tại Israel thông tin. 

Ngoài những ảnh hưởng từ thị trường năng lượng và logistics, theo Thương vụ Việt Nam tại Israel, các ngành kinh tế tại Israel cũng chịu nhiều sức ép do chiến sự.

Nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với việc hủy hợp đồng, mất khách hàng, gián đoạn nguồn cung nguyên liệu và khó khăn trong vận chuyển hàng hóa. Một số lĩnh vực dịch vụ và sản xuất buộc phải tạm dừng hoạt động hoặc thu hẹp quy mô kinh doanh.

Giá xăng dầu tại Israel đã tăng hơn 2% trong tháng 3/2026 và dự kiến tiếp tục tăng khoảng 15% trong tháng 4/2026. Điều này làm gia tăng chi phí sinh hoạt và sản xuất trong nước.

Tuy nhiên, theo các cơ quan chức năng Israel, nền kinh tế nước này có khả năng thích ứng tương đối tốt trong điều kiện khủng hoảng. Israel có hệ thống dự phòng năng lượng, cơ sở hạ tầng kỹ thuật số mạnh và sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực công và tư nhân, giúp duy trì hoạt động kinh doanh ở mức ổn định.

Hiện nay, các cảng biển lớn như Haifa và Ashdod vẫn hoạt động, dù có những hạn chế nhất định. Hoạt động thương mại hàng hải vẫn được duy trì nhằm bảo đảm dòng chảy thương mại quốc tế.

Quan hệ thương mại Việt Nam - Israel vẫn duy trì ổn định

Theo Thương vụ Việt Nam tại Israel, cho đến nay chưa ghi nhận thiệt hại cụ thể đối với các lô hàng xuất nhập khẩu giữa doanh nghiệp hai nước do chiến sự gây ra. Đây được coi là tín hiệu tích cực trong bối cảnh khu vực đang có nhiều biến động.

Trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu của Việt Nam sang Israel đạt khoảng 178 triệu USD, tăng 21,75% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, nhập khẩu từ Israel đạt khoảng 435 triệu USD, giảm 13,35%.

Tuy vậy, theo Thương vụ Việt Nam tại Israel, trong ngắn hạn, xung đột Trung Đông có thể ảnh hưởng đến hoạt động hợp tác kinh tế giữa hai nước do chi phí vận chuyển tăng, rủi ro logistics lớn hơn và tâm lý thận trọng của doanh nghiệp.

Trong ngắn hạn, xung đột Trung Đông có thể ảnh hưởng đến hoạt động hợp tác kinh tế giữa hai nước do chi phí vận chuyển tăng, rủi ro logistics lớn hơn và tâm lý thận trọng của doanh nghiệp. Ảnh minh hoạ

Trong ngắn hạn, xung đột Trung Đông có thể ảnh hưởng đến hoạt động hợp tác kinh tế giữa hai nước do chi phí vận chuyển tăng, rủi ro logistics lớn hơn và tâm lý thận trọng của doanh nghiệp. Ảnh minh hoạ

Nếu chiến sự kéo dài, tác động có thể lan rộng sang các kế hoạch đầu tư, thương mại và phát triển thị trường của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Trong bối cảnh chiến sự, Thương vụ Việt Nam tại Israel và Đại sứ quán Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo đảm an toàn và duy trì hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp.

Cụ thể, Thương vụ Việt Nam tại Israel cho biết, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Israel đã kích hoạt các phương án ứng phó khẩn cấp, duy trì liên lạc thường xuyên với cộng đồng người Việt và tuân thủ các quy định an ninh của chính quyền sở tại.

Song song với đó, các hoạt động xúc tiến thương mại vẫn được duy trì ở mức phù hợp. Thương vụ đã hỗ trợ nhiều chương trình hợp tác quan trọng như: thúc đẩy hãng hàng không Arkia mở đường bay thẳng Israel - Việt Nam; làm việc với hãng hàng không EL AL để vận động mở thêm đường bay trực tiếp trong tương lai; hỗ trợ Tập đoàn FPT mở chi nhánh tại Israel; tham gia các triển lãm công nghệ và an ninh mạng như Cybertech; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham dự hội chợ du lịch quốc tế IMTM.

Đặc biệt, thương vụ cũng vận động thành công Bộ Y tế Israel chấp thuận tên gọi khoa học của cá diêu hồng theo đề xuất của phía Việt Nam. Đây được xem là bước tháo gỡ quan trọng, mở đường cho xuất khẩu mặt hàng này sang thị trường Israel trong thời gian tới.

Trước những biến động phức tạp của tình hình khu vực, Thương vụ Việt Nam tại Israel khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi sát diễn biến chiến sự và chủ động xây dựng phương án ứng phó.

Các doanh nghiệp cần duy trì liên lạc chặt chẽ với hãng tàu vận chuyển và đối tác nhập khẩu để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh đối với các lô hàng đang trên đường vận chuyển.

Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cũng được coi là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro từ các biến động địa chính trị.

Thương vụ cũng khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục duy trì quan hệ với các đối tác Israel, đặc biệt là các nhà nhập khẩu lớn, để sẵn sàng nối lại và mở rộng hợp tác ngay sau khi tình hình khu vực ổn định trở lại.

Dù chịu tác động từ xung đột khu vực, Israel vẫn được đánh giá là thị trường có nhiều tiềm năng đối với hàng hóa và công nghệ của Việt Nam.

Việc Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Israel (VIFTA) có hiệu lực đang mở ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp hai nước, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, nông nghiệp, thủy sản và đổi mới sáng tạo.

Theo nhận định của Thương vụ Việt Nam tại Israel, nếu doanh nghiệp duy trì được quan hệ đối tác và chuẩn bị tốt trong giai đoạn hiện nay, sau khi chiến sự kết thúc, hợp tác kinh tế và thương mại giữa hai nước có thể phục hồi nhanh và tiếp tục phát triển mạnh mẽ.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng chịu tác động của các yếu tố địa chính trị, sự chủ động thích ứng của doanh nghiệp cùng với vai trò kết nối của các cơ quan thương vụ sẽ là yếu tố quan trọng giúp duy trì dòng chảy thương mại và khai thác hiệu quả tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Israel.

Đỗ Nga

Có thể bạn quan tâm