Tin Khu Vực 
Từ kênh hỗ trợ đến yếu tố “sống còn”
Trong dòng chảy của nền kinh tế số, thương mại điện tử tại Việt Nam đang trải qua một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc. Từ chỗ chỉ đóng vai trò là kênh bán hàng bổ trợ cho mô hình kinh doanh truyền thống, thương mại điện tử đã vươn lên trở thành trụ cột phân phối, thậm chí là “bài toán sinh tồn” đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs).
Thực tiễn cho thấy, đây không còn là một xu hướng mang tính thử nghiệm hay ngắn hạn, mà đang dần hình thành một hệ sinh thái phân phối trung tâm, tác động trực tiếp đến khả năng tồn tại và phát triển của hàng triệu doanh nghiệp Việt Nam.
Giai đoạn hậu đại dịch Covid-19 được xem là mốc chuyển quan trọng của thương mại điện tử tại Việt Nam. Nếu trước đây, thương mại điện tử chủ yếu được coi là kênh bán hàng phụ trợ, mang tính “làm thêm” bên cạnh cửa hàng vật lý, thì nay đã trở thành kênh phân phối trung tâm đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là khối SMEs.
Với các doanh nghiệp lớn, thương mại điện tử là một lựa chọn mở rộng, nhưng với SMEs, đó là con đường bắt buộc để duy trì hoạt động sản xuất - kinh doanh.
Thương mại điện tử buộc doanh nghiệp Việt tái cấu trúc tư duy, vận hành và chiến lược để vươn tầm bền vững. Ảnh minh hoạ
Áp lực chi phí mặt bằng ngày càng gia tăng, không gian kinh doanh truyền thống bị thu hẹp, trong khi hành vi tiêu dùng dịch chuyển mạnh mẽ sang môi trường trực tuyến đã khiến nhiều doanh nghiệp không còn dư địa để chần chừ. Thương mại điện tử trong bối cảnh đó không chỉ là kênh bán hàng mới, mà là con đường bắt buộc để doanh nghiệp duy trì sự hiện diện trên thị trường và tiếp cận người tiêu dùng.
Thông tin tại Hội nghị kết nối cung cầu và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm Việt, sản phẩm địa phương trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng số năm 2025, bà Vũ Xuân Linh - Giám đốc Quan hệ Đối tác chiến lược Tập đoàn Sea (Shopee Việt Nam) cho rằng, thương mại điện tử đang đóng vai trò như một hệ sinh thái phân phối hoàn chỉnh.
Thương mại điện tử giống như một không gian tiêu thụ đã được thiết lập sẵn, nơi doanh nghiệp chỉ cần tham gia và đưa sản phẩm lên thay vì phải tự đầu tư xây dựng hệ thống phân phối riêng với chi phí lớn. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các nhà sản xuất nhỏ, hộ kinh doanh và doanh nghiệp địa phương - những đối tượng vốn hạn chế về nguồn lực.
Tuy nhiên, sự chuyển dịch sang thương mại điện tử không chỉ dừng lại ở việc đưa sản phẩm lên sàn. Vấn đề cốt lõi hơn nằm ở cách doanh nghiệp và địa phương định vị hình ảnh của mình trên không gian số. Thực tế tại Hải Phòng cho thấy, sức mạnh của sự kết hợp giữa truyền thống và công nghệ.
Trao đổi bên lề Hội nghị kết nối cung cầu và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm Việt, sản phẩm địa phương trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng số năm 2025, ông Lê Ngọc Lân - Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hải Phòng cho biết, ngoài các hoạt động xúc tiến thương mại theo phương thức truyền thống, thành phố đã chủ động triển khai livestream và quảng bá sản phẩm trên nền tảng số tại các lễ hội.
Cách làm này đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa rõ rệt, khi truyền thông và cộng đồng mạng cùng tham gia, góp phần kích hoạt nhu cầu tiêu dùng và khuếch đại hiệu ứng thị trường.
Nghịch lý “gian hàng không đơn”
Dù mang lại nhiều cơ hội, song thương mại điện tử cũng đặt SMEs trước không ít thách thức. Một trong những rào cản lớn nhất là khoảng trống về tư duy và năng lực số của chủ doanh nghiệp. Không ít SMEs vẫn tiếp cận thương mại điện tử theo cách tự phát, thiếu chiến lược dài hạn, dẫn đến tình trạng “có sản phẩm thì đưa lên sàn, hết thì dừng”.
Nhiều doanh nghiệp mở gian hàng trên sàn thương mại điện tử nhưng không phát sinh đơn hàng, từ đó nảy sinh tâm lý hoài nghi và e ngại. Trong khi đó, thương mại điện tử hiện nay đã bước sang giai đoạn đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao. Các nền tảng lớn như Shopee hay TikTok liên tục điều chỉnh thuật toán phân phối, khiến việc bán hàng không còn đơn giản là “đăng sản phẩm và chờ khách”.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Vân Nga - Phó Giám đốc Hợp tác xã Mai Sao Lạng Sơn cho biết, người tiêu dùng trên thương mại điện tử thường có xu hướng tìm kiếm sản phẩm giá rẻ, khiến các mặt hàng dệt may chất lượng cao gặp khó trong việc tiếp cận khách hàng mới.
“Bên cạnh đó là rào cản về trải nghiệm trực tiếp, khi một bộ phận người tiêu dùng vẫn muốn nhìn thấy, kiểm tra chất liệu và mặc thử sản phẩm trước khi mua. Điều này buộc doanh nghiệp phải sáng tạo hơn trong cách trình diễn và kể câu chuyện sản phẩm trên môi trường số”, bà Nguyễn Thị Vân Nga nêu.
Thương mại điện tử cũng đặt SMEs trước không ít thách thức. Ảnh minh hoạ
Logistics và năng lực vận hành đang là mắt xích yếu trong chuỗi cung ứng của nhiều SMEs. Khi một phiên livestream tạo ra lượng đơn hàng lớn, nếu không có sự chuẩn bị đầy đủ về kho bãi, đóng gói và vận chuyển, cơ hội kinh doanh có thể nhanh chóng biến thành áp lực quá tải.
Với các sản phẩm có tính đặc thù cao như hải sản, nông sản tươi sống, yêu cầu về bảo quản lạnh và vận chuyển chuyên dụng là yếu tố sống còn. Thiếu các giải pháp logistics tích hợp, doanh nghiệp rất dễ thất bại ngay khi vừa tiếp cận được thị trường.
Để SMEs không bị loại khỏi cuộc chơi thương mại điện tử, vai trò đồng hành của các cơ quan quản lý và hiệp hội là đặc biệt quan trọng. Các chương trình đào tạo về chiến lược phân phối, hỗ trợ chi phí logistics, cũng như thí điểm các trung tâm logistics dùng chung đang được xem là những giải pháp cấp thiết.
Sự chuyển dịch của thương mại điện tử từ kênh phụ sang kênh chính phản ánh một thay đổi căn bản trong tư duy phát triển của doanh nghiệp. Đó là quá trình rời khỏi “ao làng” quen thuộc để bước ra không gian cạnh tranh rộng lớn hơn, nơi tốc độ, công nghệ và khả năng thích ứng quyết định sự sống còn. Chỉ những doanh nghiệp sớm nhận thức đây là cuộc đua sinh tồn, đầu tư bài bản và chuyên nghiệp, mới có thể đứng vững và tận dụng thương mại điện tử như một bệ phóng trong kỷ nguyên kinh tế số.
Các doanh nghiệp hiện nay đang nỗ lực kết nối doanh nghiệp với những nền tảng lớn như Alibaba, TikTok hay Shopee để nâng cao năng lực số và xây dựng thương hiệu bền vững. Về phía doanh nghiệp, thương mại điện tử, cần được xác định là trụ cột chiến lược dài hạn, thay vì kênh bán hàng mang tính thời vụ. Đầu tư bài bản vào dữ liệu, thương hiệu và mô hình đa kênh sẽ là chìa khóa bảo đảm sự ổn định trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.