Tin Khu Vực 
Xuất khẩu cà phê Việt Nam đứng thứ nhất thế giới nhưng chưa có thương hiệu mạnh.
CôngThương - Diễn đàn Thương hiệu Việt Nam năm 2011 với chủ đề tọa đàm “Xây dựng và phát triển thương hiệu ngành hàng” hướng tới việc nâng cao hiệu quả hoạt động xây dựng và phát triển thương hiệu sản phẩm của DN, qua đó giúp cộng đồng DN xây dựng nền tảng cho chiến lược thương hiệu sản phẩm nói riêng và thương hiệu ngành nói chung.
Tham dự diễn đàn có Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Thành Biên- Phó chủ tịch Hội đồng Thương hiệu quốc gia; ông Ngô Hà Thái- Phó Tổng giám đốc TTXVN; ông Đỗ Thắng Hải- Cục trưởng Cục XTTM Bộ Công Thương và đại diện 43 DN được lựa chọn tham gia Chương trình THQG...
Nâng vị thế hàng Việt
Trên thực tế, mặc dù thời gian qua, các DN của ta đã chú trọng hơn đến việc xây dựng thương hiệu. Các DN Việt Nam đã có tiến bộ trong xây dựng và phát triển thương hiệu, qua đó nâng cao hơn khả năng cạnh tranh của hàng hóa sản xuất trong nước so với hàng hóa nhập khẩu trong bối cảnh Việt Nam mở cửa thị trường để hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế khu vực và thế giới. Tuy nhiên, đa phần các DN Việt Nam còn thiếu kinh nghiệm, năng lực phát triển và sử dụng thương hiệu như một công cụ tiếp thị đúng nghĩa, thậm chí vẫn còn nhận thức chưa đầy đủ về vấn đề thương hiệu, dẫn đến việc thiếu chiến lược và đầu tư chiều sâu cho phát triển thương hiệu, chạy theo hình thức mà quên mất những giá trị nền tảng có tính bền vững của thương hiệu là chất lượng sản phẩm, dịch vụ và hiệu quả của quy trình sản xuất, kinh doanh. Điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh của sản phẩm của DN Việt Nam trên thị trường nội địa, giảm khả năng cạnh tranh so với hàng hóa nhập khẩu và sản phẩm của các công ty đa quốc gia đang có mặt tại Việt Nam.
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Nguyễn Thành Biên cho biết, hiện nay, Việt Nam đã có nhiều ngành hàng chiếm tỷ trọng cao trong xuất khẩu, nhất là mặt hàng nông sản: xuất khẩu hạt tiêu và cá tra, cá basa đứng thứ nhất trên thế giới; xuất khẩu cà phê, gạo đứng thứ hai thế giới; các mặt hàng dệt may, da giày, cáp điện… đang vươn lên tầm vóc khu vực và thế giới. Tuy nhiên, thương hiệu Việt Nam vẫn được biết đến rất ít ở thị trường thế giới. Không những thế, càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, thương hiệu hàng hóa Việt Nam càng bộc lộ những bất cập lớn như: bị lép vế trước các thương hiệu nước ngoài trên chính thị trường nội địa và vẫn tiếp tục phải vào thị trường thế giới thông qua trung gian hoặc dưới dạng gia công cho các thương hiệu nổi tiếng nước ngoài; bị đối thủ cạnh tranh xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, khai thác một cách bất lợi trên thị trường thế giới... Vì thế, việc xây dựng thương hiệu sản phẩm gắn với DN sẽ nâng cao giá trị hàng hóa, nâng cao sức cạnh tranh, vị thế hàng hóa Việt Nam góp phần thúc đẩy xuất khẩu.
Theo nhiều ý kiến phân tích, sở dĩ thương hiệu Việt vẫn còn lép vế vì các DN Việt Nam chủ yếu là DN quy mô nhỏ và vừa, lại rất ít kinh nghiệm xây dựng thương hiệu. Bên cạnh đó, do tập quán kinh doanh, nhiều DN chưa quan tâm đến bán hàng có thương hiệu của riêng mình. Trong khi đó, việc xây dựng thương hiệu ở thị trường trong nước đã khó mà khẳng định tên tuổi ở thị trường nước ngoài càng khó hơn vì sản phẩm hàng hóa, dịch vụ của Việt Nam còn phải cạnh tranh khốc liệt với các nước khác.
Theo ông Đỗ Thắng Hải- Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Tổng thư ký Ban thư ký THQG: Sự phát triển kinh tế- xã hội ngày càng khẳng định thương hiệu hàng hóa là tài sản vô hình quý giá của mỗi DN cũng như của mỗi quốc gia. Việc tạo dựng được thương hiệu đã là việc khó, nhưng duy trì và phát triển thương hiệu còn khó hơn. Trong bối cảnh tự do hóa thương mại, hội nhập toàn cầu, muốn nâng cao năng lực cạnh tranh, khẳng định được thương hiệu của mình và thương hiệu Việt nói chung, điều tiên quyết là mỗi DN phải tiếp tục nâng cao năng lực quản lý sản xuất, kinh doanh và quản trị thương hiệu; phải đầu tư, đổi mới thiết bị, quy trình sản xuất, phương thức kinh doanh, phát triển chiều rộng hài hòa với chiều sâu, tiết kiệm chi phí đầu vào trong sản xuất, khâu quản lý và lưu thông phân phối, luôn trung thành với những tiêu chuẩn chất lượng đã cam kết trên từng sản phẩm dịch vụ. Các sản phẩm được lựa chọn tham gia chương trình THQG là những sản phẩm đáp ứng được đầy đủ các tiêu chí đó. Đây cũng chính là cách chúng ta giới thiệu, khẳng định về một THQG thông qua chương trình THQG.
Xây dựng thương hiệu ngành hàng
Việt Nam đang có tổng cộng trên 8.000 DN. Thế nhưng, đến nay mới chỉ chọn ra được 43 DN có thương hiệu, sản phẩm tham gia Chương trình THQG. Điều này có nghĩa là các DN, thương hiệu được "gắn mác" THQG được lựa chọn rất kỹ càng, phải đáp ứng cả nghìn tiêu chí khắt khe, phải đảm bảo có quy trình sản xuất kinh doanh gắn sản phẩm dịch vụ với các giá trịuy tín chất lượng, đổi mới, sáng tạo và năng lực tiên phong.
Theo các chuyên gia kinh tế, một thương hiệu mang tầm quốc gia sẽ tạo ra rất nhiều lợi ích phát triển cho đất nước và DN. Với thương hiệu mang tầm quốc gia, DN sẽ có điều kiện để nâng cao sức cạnh tranh, mở rộng thị phần trong và ngoài nước. Hơn nữa, bản thân việc xây dựng THQG không chỉ có tính thương mại trực tiếp mà là xây dựng một hình ảnh, làm sao cho hình ảnh đó được định hình trong tâm trí công chúng nói chung và trong người tiêu dùng. Tuy nhiên, cả giới DN và các thành viên của Hội đồng xây dựng THQG đều cho rằng, việc xây dựng THQG đòi hỏi rất nhiều thời gian và sức lực, không thể là chuyện một sớm một chiều.
Theo TS. Nguyễn Quốc Thịnh- Giám đốc Trung tâm Thương hiệu (Đại học Thương mại): Để xây dựng thương hiệu ngành, Nhà nước và Chính phủ cần hỗ trợ mạnh hơn nữa cho các DN trong nâng cao năng lực xây dựng và phát triển thương hiệu. Kết nối các DN thông qua các hiệp hội để cùng tạo dựng hình ảnh thương hiệu cho nhóm sản phẩm (thương hiệu ngành hàng). Gia tăng việc xây dựng và phát triển thương hiệu tập thể, đặc biệt là thương hiệu tập thể gắn với chỉ dẫn địa lý. Phát triển đồng thời các thương hiệu hàng hóa, thương hiệu các sản phẩm du lịch, hoạt động ngoại giao để tạo dựng hình ảnh quốc gia. Chọn lọc và đầu tư để xây dựng một số thương hiệu quốc tế mạnh của DN Việt Nam.
Về phía các DN, để các sản phẩm, thương hiệu được lựa chọn tham gia Chương trình THQG phải chú trọng đầu tư vào quy trình sản xuất và quản trị kinh doanh hiện đại; được sản xuất và cung ứng bằng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường, khai thác nguyên vật liệu trong nước và có khả năng thay thế sản phẩm nhập khẩu; chất lượng được đảm bảo bằng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến và được công nhận theo các quy định pháp luật.
Bản thân các DN được tham gia Chương trình THQG cũng thừa nhận, việc đầu tư công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường chính là "nấc thang" tuyệt vời để đưa sản phẩm của họ đến với người tiêu dùng. Một ví dụ điển hình là các sản phẩm đồ uống được công nhận là THQG của Tập đoàn Tân Hiệp Phát như Trà xanh không độ, Trà Thảo mộc DrThanh, nước tăng lực Number 1 đều được sản xuất trên dây chuyền công nghệ hiện đại bậc nhất Đông Nam Á. Các sản phẩm này đều đạt tiêu chuẩn ISO tích hợp: Hệ thống Quản lý Chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 (1999), hệ thống Quản lý Môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001:2004 (2006) và hệ thống Quản lý Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm theo tiêu chuẩn HACCAP (2006).
Một số ý kiến cũng cho rằng, việc xây dựng thương hiệu không thể chỉ là “mạnh ai, nấy làm”. Nếu có sự liên kết giữa các DN và các hiệp hội ngành hàng cộng với sự điều hành, quản lý của Nhà nước, sự vào cuộc của báo chí- truyền thông, các DN sẽ có thêm nhiều điều kiện thuận lợi để xây dựng và phát triển thương hiệu ở cả thị trường trong và ngoài nước.
Ông Đỗ Thắng Hải cho biết: "Xây dựng và phát triển thương hiệu ngành hàng là một nội dung quan trọng của Chương trình THQG trong giai đoạn tới. Chương trình THQG sẽ tập trung hỗ trợ DN và thông qua các hiệp hội ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam có thế mạnh để xây dựng nhãn hiệu tập thể, nghiên cứu và áp dụng mô hình phát triển thương hiệu cạnh tranh của ngành; hướng dẫn và hỗ trợ các hiệp hội ngành hàng, các DN trong việc bảo hộ và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến các mặt hàng xuất khẩu tiềm năng, các mặt hàng mang chỉ dẫn địa lý tại thị trường trong và ngoài nước; hỗ trợ các hiệp hội ngành hàng tiếp cận các nguồn tài trợ, dự án và chương trình hợp tác kỹ thuật của nước ngoài liên quan đến phát triển thương hiệu”.