Thuế thu nhập cá nhân - Vì sao cần điều chỉnh sớm?

Thuế thu nhập cá nhân bắt đầu được áp dụng từ năm 2009, với mức tính thuế ban đầu là 4 triệu đồng và mức giảm trừ phụ thuộc là 1,6 triệu đồng/người/tháng.
Sửa thuế thu nhập cá nhân: Cần nâng mức giảm trừ gia cảnh Người dân cần lưu ý gì để được hoàn tiền thuế thu nhập cá nhân?

Nghị trường Quốc hội chiều 29/5/2024 đã bị đốt nóng với nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội phản ánh nguyện vọng chung của đông đảo cử tri cả nước về sự cần thiết điều chỉnh cách tính thuế thu nhập cá nhân, nhất là cần sớm sửa đổi mức giảm trừ gia cảnh.

Thuế thu nhập cá nhân bắt đầu được áp dụng từ năm 2009, với mức tính thuế ban đầu là 4 triệu đồng và mức giảm trừ phụ thuộc là 1,6 triệu đồng/người/tháng. Theo luật thì khi chỉ số CPI biến động trên 20% thì Thường vụ Quốc hội sẽ điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh.

Thuế thu nhập cá nhân - vì sao cần điều chỉnh sớm

Cần sớm điều chỉnh mức thuế thu nhập cá nhân (Ảnh minh họa)

Sau khi điều chỉnh vào năm 2013, mức tính thuế là 9 triệu đồng và giảm trừ là 3,6 triệu đồng.

Đến năm 2020, Quốc hội đã có Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 ngày 2/6/2020 điều chỉnh việc giảm trừ gia cảnh. Theo đó, từ kỳ tính thuế năm 2020, mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm); mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng. Tức người có thu nhập tính thêm 1 người phụ thuộc thì trên 17 triệu đồng mới phải nộp thuế, còn nếu trên 2 người phụ thuộc thì trên 22 triệu đồng mới bắt đầu nộp thuế, chưa tính đến các khoản giảm trừ như bảo hiểm bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp...

Đến nay, theo Bộ Tài chính, việc Bộ Tài chính chưa đề nghị giảm trừ gia cảnh là thực hiện đúng luật vì 3 lẽ sau:

Thứ nhất, mức tính thuế hiện hành đang cao hơn 2,2 lần so với thu nhập bình quân đầu người cả nước, trong khi thế giới là dưới 1 lần.

Thứ hai, CPI tính từ năm 2020 tới nay mới tăng 11,47% (cụ thể, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, CPI của năm 2023 là 3,25%; năm 2022 là 3,15%; năm 2021 là 1,84% và 2020 là 3,23%). Theo luật là trên 20% mới điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh.

Thứ ba, Thường vụ Quốc hội đã đưa việc điều chỉnh thuế thu nhập cá nhân theo chương trình xây dựng pháp luật. Cụ thể, sẽ sửa luật Thuế thu nhập cá nhân vào tháng 10/2025 và có thể thông qua vào kỳ họp tháng 5/2026. Nếu Thường vụ Quốc hội quyết định sửa luật vào cuối năm 2024 và áp dụng từ năm 2025 thì Bộ Tài chính sẽ chấp hành, xin ý kiến đại biểu Quốc hội, nhân dân để đưa ra các quy định phù hợp.

Tuy nhiên, như lời Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội Nguyễn Thị Thủy (đoàn Bắc Kạn) và nhiều đại biểu Quốc hội khác, quy định về mức giảm trừ gia cảnh tính thuế thu nhập cá nhân hiện quá lạc hậu, thực sự không còn phù hợp với tình hình hiện nay, nhất là ở các thành phố lớn, gây thiệt hại cho người nộp thuế; Quốc hội cần sớm xem xét sửa đổi mức này mà không để người dân phải chờ tới 2026 mới sửa Luật theo dự kiến.

Có nhiều căn cứ thực tiễn xác đáng để minh chứng cho điều này:

Một là, theo Tổng cục Thống kê, CPI bình quân 6 tháng đầu năm 2024 đã là trên 4%. Điều này cho thấy khả năng lạm phát cả năm 2024 khó giữ được mức dưới 4 % theo kế hoạch Quốc hội đã thông qua. Dự báo, đến năm 2025, mức CPI bình quân cũng khó dưới 4%... Nghĩa là, chỉ ngay trong năm 2025 tổng mức CPI cộng dồn danh nghĩa của Việt Nam cũng không thấp hơn 20% so với năm 2020. Trong khi đó, theo kế hoạch thì mãi tận giữa năm 2026 mới có thể có mức giảm trừ gia cảnh mới cho người dân nộp thuế thu nhập cá nhân. Điều này đồng nghĩa với kéo dài tình trạng nghịch lý là nhiều người dân phải vừa thắt lưng, buộc bụng, vừa phải nộp thuế thu nhập cá nhân oan vì chậm sửa luật.

Hai là, Luật Thuế thu nhập cá nhân và các quy định hiện hành lấy tiêu chí biến động CPI trên 20%, tức là phải dựa trên rổ hàng hóa gồm 752 mặt hàng là bất hợp lý. Bởi lẽ các mặt hàng thiết yếu ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu của đại da số người dân chỉ có khoảng trên 20 mặt hàng. Thực tế cho thấy, trong 5 năm qua, nhiều hàng hóa dịch vụ thiết yếu đều tăng mạnh trên thị trường, ngay cả ở khu vực công, như y tế, giáo dục; Thậm chí, nhiều hàng hóa thiết yếu tăng nhanh hơn mức tăng thu nhập. Nếu như gia đình có con nhỏ, phải thuê người trông, riêng tiền lương trả cho người trông trẻ hiện nay không dưới 5 triệu đồng/tháng. Còn tiền chi cho một trẻ dưới 6 tuổi đi nhà trẻ tư ở các đô thị như Hà Nội hiện không dưới 6-8 triệu đồng/tháng. Nhiều gia đình có con đi học, chi phí học hành hiện chiếm phần lớn cơ cấu chi tiêu, thậm chí vượt quá mức lương danh nghĩa của các gia đình…

Ba là, thực tế cho thấy, quy định mức giảm trừ gia cảnh cần phù hợp với điều kiện của một quốc gia có mức thu nhập trung bình thấp như ở nước ta, với phần lớn (70%) thu nhập của người dân sẽ dành cho hàng hóa dịch vụ thiết yếu, so với chi cho hàng hóa dịch vụ thiết yếu chỉ chiếm 30-40% ở những quốc gia có thu nhập cao.

Bốn là, cần thấy rằng mức khởi điểm tính thuế và chiết trừ gia cảnh không tương xứng với mức tăng thu nhập quốc gia của Việt Nam suốt thời gian qua: Năm 2007, quy mô nền kinh tế khoảng 77,4 tỷ USD và thu nhập bình quân đầu người là 13,5 triệu đồng/người/năm (840 USD/người/năm). Năm 2023, quy mô nền kinh tế đã tăng lên 430 tỷ USD và thu nhập bình quân đầu người gần 101,9 triệu đồng/người/năm. Mức này gấp hơn 7,5 lần so với năm 2007. Trong khi đó, cả mức ngưỡng tính thuế thu nhập cá nhân và mức chiết trừ gia cảnh lại tăng chậm hơn nhiều, cùng chỉ là 2,75 lần.

Đây cũng là lý do giải thích vì sao quy mô nguồn thu, tức gánh nặng thuế thu nhập cá nhân ngày càng cao. Theo Bộ Tài chính, quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2009 là 14.318 tỷ đồng; năm 2022 là 162.790 tỷ đồng, chiếm 11,2% tổng thu nội địa, gấp 11,4 lần số quyết toán năm 2009.

Bởi vậy, yêu cầu của đông đảo đại biểu Quốc hội và người dân về Chính phủ sớm trình sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân vào cuối tháng 10/2024 và trình Quốc hội thông qua vào tháng 5/2025 là hết sức có lý, có tình và sát thực tiễn, đúng như chỉ đạo của Chính phủ với phương châm “năm quyết tâm, năm đẩy mạnh” “lấy thực tiễn là tiêu chuẩn chân lý đo lường chính sách” và cái gì có lợi cho dân thì cố gắng làm như lời dạy của Bác Hồ.

Giảm mức thu thuế thu nhập cá nhân cho người dân có thu nhập không cao là cách thức hỗ trợ chính sách tài chính “hậu Covid-19” cho người dân tốt nhất, để tăng khả năng cho họ củng cố hạnh phúc gia đình, nuôi dưỡng con cái và tái sản xuất sức lao động, mở rộng thị trường tiêu thụ... Đây là việc nên làm cả về mặt kinh tế, chính trị và xã hội, vĩ mô và vi mô, trước mắt và lâu dài.

Lòng dân đã tỏ, nhiều đại biểu Quốc hội, cử tri đã lên tiếng, còn chần chừ gì nữa mà không cầu thị, sớm chỉnh sửa Luật thuế thu nhập cá nhân để “Quốc thái, dân an” như di nguyện thiêng liêng của Hồ Chủ tịch...!

TS. Nguyễn Minh Phong
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Bộ Tài chính

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Bộ Công Thương theo dõi sát điều tra phòng vệ thương mại tại Indonesia liên quan đến doanh nghiệp Việt Nam

Bộ Công Thương theo dõi sát điều tra phòng vệ thương mại tại Indonesia liên quan đến doanh nghiệp Việt Nam

Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương tiếp tục theo dõi sát các cuộc điều tra phòng vệ thương mại tại Indonesia có liên quan đến doanh nghiệp Việt Nam.
Việt Nam cần tăng đầu tư cho khoa học để cải thiện năng suất lao động

Việt Nam cần tăng đầu tư cho khoa học để cải thiện năng suất lao động

Đầu tư cho khoa học - công nghệ quá thấp là một trong những nguyên nhân quan trọng khiến năng suất lao động của Việt Nam chậm được cải thiện.
Thương mại song phương Việt Nam-EU tăng trưởng tích cực: Vai trò tiên phong của các tham tán rất quan trọng

Thương mại song phương Việt Nam-EU tăng trưởng tích cực: Vai trò tiên phong của các tham tán rất quan trọng

Thời gian qua, thương mại Việt Nam - EU đã có bước phát triển tương đối nhanh chóng và mạnh mẽ.
“Dở khóc dở cười” trước thái độ xin việc của ứng viên Gen Z

“Dở khóc dở cười” trước thái độ xin việc của ứng viên Gen Z

Gần đây trên các diễn đàn việc làm có nhiều câu chuyện “bất lực” của giới nhân sự tuyển dụng trước thái độ đi xin việc của các bạn trẻ thế hệ Gen Z.
Thí điểm mua điện mặt trời mái nhà 10%: Chuyên gia nói gì?

Thí điểm mua điện mặt trời mái nhà 10%: Chuyên gia nói gì?

Sau khi có đề xuất thí điểm mua điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu đã có nhiều ý kiến bày tỏ quan điểm, góc nhìn khác nhau.

Tin cùng chuyên mục

Để doanh nghiệp tự tính toán, quyết định giá bán lẻ: Đưa kinh doanh xăng dầu tiến gần cơ chế thị trường

Để doanh nghiệp tự tính toán, quyết định giá bán lẻ: Đưa kinh doanh xăng dầu tiến gần cơ chế thị trường

Việc để doanh nghiệp xăng dầu tự tính toán, công bố và quyết định giá bán lẻ là giải pháp đưa kinh doanh xăng dầu tiến gần cơ chế thị trường.
PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh: Việc để doanh nghiệp xăng dầu tự tính toán và công bố giá là phù hợp

PGS.TS. Đinh Trọng Thịnh: Việc để doanh nghiệp xăng dầu tự tính toán và công bố giá là phù hợp

Dự thảo lần 3 Nghị định kinh doanh xăng dầu Bộ Công Thương gửi Bộ Tư pháp thẩm định với nhiều điểm mới.
Sức mua yếu: Kịp thời khơi thông thị trường, linh hoạt chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi

Sức mua yếu: Kịp thời khơi thông thị trường, linh hoạt chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi

Sức mua yếu, nhiều doanh nghiệp đang phải rời bỏ thị trường, vì vậy, cần sớm phải có những giai pháp căn cơ, đồng bộ, kịp thời để hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi.
Nhiều dư địa cho tăng trưởng GDP 7% trong năm 2024?

Nhiều dư địa cho tăng trưởng GDP 7% trong năm 2024?

Nếu như có thêm thuận lợi từ diễn biến kinh tế thế giới thì GDP Việt Nam trong năm 2024 có thể đạt mức tăng trưởng gần 7% và CPI tăng 4,12%.
Điểm nhấn kinh tế thế giới và Việt Nam nửa đầu năm 2024

Điểm nhấn kinh tế thế giới và Việt Nam nửa đầu năm 2024

Nửa đầu năm 2024, dù kinh tế, thương mại toàn cầu có dấu hiệu khả quan, là cơ hội thuận lợi để phát triển, song tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp.
Tăng “sức đề kháng” cho doanh nghiệp trước các vụ điều tra phòng vệ thương mại

Tăng “sức đề kháng” cho doanh nghiệp trước các vụ điều tra phòng vệ thương mại

“Làn sóng” điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hoá xuất khẩu Việt Nam đang tăng nhanh, vì vậy cần tăng “sức đề kháng” cho doanh nghiệp.
Kiểm soát lạm phát dưới 4,5%: Đâu là giải pháp cần tập trung thực hiện?

Kiểm soát lạm phát dưới 4,5%: Đâu là giải pháp cần tập trung thực hiện?

Khả thi với mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% trong năm 2024, song theo đại diện Tổng cục Thống kê, Việt Nam vẫn cần tập trung thực hiện một số giải pháp.
Dữ liệu sinh trắc học nếu bị rò rỉ: Ai sẽ là người bảo vệ khách hàng?

Dữ liệu sinh trắc học nếu bị rò rỉ: Ai sẽ là người bảo vệ khách hàng?

Phải sử dụng hình ảnh thực để xác nhận giao dịch trên 10 triệu? Điều gì sẽ xảy ra khi kho dữ liệu này bị tấn công, đường truyền, thiết bị đầu cuối bị đe dọa?
Kênh phân phối chung tay xúc tiến và tiêu thụ, sản phẩm OCOP rộng mở đầu ra

Kênh phân phối chung tay xúc tiến và tiêu thụ, sản phẩm OCOP rộng mở đầu ra

Hơn 20 doanh nghiệp, hợp tác xã đã đưa được sản phẩm OCOP, nông sản vào chuỗi phân phối Goldfruit với chi phí mở mã chỉ 0 đồng, mở ra cơ hội tiêu thụ lớn.
Đường dây 500kV mạch 3: Kỳ tích của niềm tin và sự đoàn kết

Đường dây 500kV mạch 3: Kỳ tích của niềm tin và sự đoàn kết

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng, chỉ hơn 6 tháng thi công, các dự án đường dây 500kV mạch 3 đã cơ bản về đích. Đây được coi là kỳ tích của niềm tin.
Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2024 tăng 6% hoàn toàn khả thi!

Mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2024 tăng 6% hoàn toàn khả thi!

Nửa đầu năm 2024, xuất nhập khẩu hàng hoá tăng trưởng ở mức rất cao. Đây là dư địa lớn để đạt mục tiêu xuất nhập khẩu cho cả năm 2024.
Kỳ họp thứ 7: Linh hoạt, nghiêm túc, trách nhiệm và đổi mới sáng tạo

Kỳ họp thứ 7: Linh hoạt, nghiêm túc, trách nhiệm và đổi mới sáng tạo

Sau 27,5 ngày làm việc, Kỳ họp thứ 7 đã kết thúc, kỳ họp đã thể hiện sự linh hoạt, nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm của Quốc hội và Chính phủ.
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2024 có khả năng đạt 6,5%

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2024 có khả năng đạt 6,5%

Năm 2024 tăng trưởng GDP của Việt Nam nhiều khả năng sẽ đạt được mức cận trên của mục tiêu Quốc hội đề ra, khoảng 6,5%.
Thượng tọa Thích Chân Quang, Đại đức Thích Nhuận Đức bị cấm thuyết giảng: Thuyết pháp không thể tùy tiện

Thượng tọa Thích Chân Quang, Đại đức Thích Nhuận Đức bị cấm thuyết giảng: Thuyết pháp không thể tùy tiện

Giáo hội Phật giáo Việt Nam vừa có thông báo kỷ luật Thượng toạ Thích Chân Quang bằng việc không được thuyết giảng dưới mọi hình thức trong thời gian 2 năm.
Báo chí cần tuyên dương những gương điển hình tiên tiến và lên án mạnh mẽ tiêu cực

Báo chí cần tuyên dương những gương điển hình tiên tiến và lên án mạnh mẽ tiêu cực

Theo chuyên gia kinh tế, TS Lê Đăng Doanh, thời gian tới báo chí cần tập trung tuyên dương những gương điển hình tiên tiến và lên án mạnh mẽ tiêu cực.
Giáo sư Hoàng Chí Bảo đ​ồng tình với những bình luận của Báo Công Thương về hiện tượng Thích Minh Tuệ

Giáo sư Hoàng Chí Bảo đ​ồng tình với những bình luận của Báo Công Thương về hiện tượng Thích Minh Tuệ

Giáo sư Hoàng Chí Bảo đồng tình với những bình luận của Báo Công Thương khi bác bỏ những luận điệu xuyên tạc của Việt Tân xung quanh hiện tượng “Thích Minh Tuệ”
Giá tiêu được nhận định rất khó dự báo thời điểm này

Giá tiêu được nhận định rất khó dự báo thời điểm này

Giá tiêu tiếp tục nối dài đà tăng mạnh lên 170.000 đồng/kg, như vậy, 1 tấn tiêu mua được hơn 2 lượng vàng. Giá tiêu được nhận định rất khó dự báo thời điểm này.
Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu nhìn từ Quy định số 148-QĐ/TW

Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu nhìn từ Quy định số 148-QĐ/TW

Quy định số 148-QĐ/TW của Bộ Chính trị được đánh giá sẽ tạo lực đẩy cho cán bộ thực thi công vụ, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức.
Kiểm toán thành công không phải năm sau phát hiện nhiều sai sót hơn năm trước

Kiểm toán thành công không phải năm sau phát hiện nhiều sai sót hơn năm trước

Ông Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho rằng, kiểm toán thành công là phải mang tính phòng ngừa và ngăn chặn.
Thu hút FDI chất lượng cao: Hướng đi nào cho Việt Nam?

Thu hút FDI chất lượng cao: Hướng đi nào cho Việt Nam?

Đây là thời điểm “chín muồi” để Việt Nam quan tâm nhiều hơn đến chất lượng dòng vốn ngoại, nhằm thực hiện tinh thần Nghị quyết 50/NQ-TW của Bộ Chính trị.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động