Tin Khu Vực
Đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ
Từ nhiều năm nay, Việt Nam luôn nỗ lực theo đuổi chính sách bảo hộ đầy đủ, hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ của các tổ chức, cá nhân, trên cơ sở bảo đảm hài hòa lợi ích của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ với lợi ích công cộng; qua đó tạo môi trường khuyến khích đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội.
Lực lượng chức năng tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
Điều này thể hiện ở việc Việt Nam đã cam kết về bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ ở mức cao trong nhiều điều ước quốc tế và không ngừng cập nhật các chuẩn mực tiên tiến của khu vực và thế giới phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam.
Song song với đó, trong những năm qua, công tác đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã có nhiều chuyển biến tích cực; trong đó, các cơ quan chức năng đã triển khai đồng bộ, hiệu quả nhiều giải pháp, phát hiện và xử lý nhiều vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, góp phần hạn chế các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Tại Kết luận số 51-KL/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong tình hình mới đã nêu rõ, thống nhất nhận thức về vai trò chiến lược của sở hữu trí tuệ, quán triệt sâu sắc quan điểm quyền sở hữu trí tuệ là nguồn lực quan trọng của quốc gia.
Đồng thời, tạo lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ là để nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực tăng trưởng bền vững và bảo vệ tương lai phát triển của đất nước. Chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính về sở hữu trí tuệ sang kiến tạo hệ sinh thái sở hữu trí tuệ.
Đưa nội dung sở hữu trí tuệ trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chiến lược phát triển các ngành công nghiệp chiến lược và chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Xây dựng văn hoá tôn trọng sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong toàn xã hội; kiên quyết phê phán, xử lý nghiêm hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, như: sử dụng phần mềm vi phạm bản quyền, sao chép, đạo văn trong học thuật, các vi phạm về quyền tác giả, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp...
Kết luận số 51-KL/TW cũng nhấn mạnh, hoàn thiện thể chế sở hữu trí tuệ hiện đại, đồng bộ, thích ứng hiệu quả với kinh tế số; khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật về sở hữu trí tuệ theo hướng phù hợp với các chuẩn mực quốc tế tiên tiến, đáp ứng yêu cầu phát triển các mô hình kinh tế mới, xử lý hiệu quả các vấn đề mới phát sinh từ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tài sản số, công nghệ sinh học, bán dẫn, nền tảng số và không gian mạng.
Cải thiện, nâng cao hiệu quả cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số, đặc biệt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, tiềm ẩn nguy cơ khó kiểm soát; tăng cường chế tài xử lý vi phạm; nghiên cứu hình thành cơ chế tài phán chuyên sâu về sở hữu trí tuệ.
Tại Kỳ họp thường niên Đại hội đồng thành viên Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) lần thứ 68 mới đây, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Việt Nam hướng tới mô hình phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó sở hữu trí tuệ là một trụ cột đặc biệt quan trọng. Đồng thời, Việt Nam quyết tâm xây dựng một hệ thống sở hữu trí tuệ minh bạch, hiệu quả, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mọi chủ thể.
Khẳng định trách nhiệm của Việt Nam đối với hệ thống sở hữu trí tuệ quốc tế, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết Việt Nam thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ quốc tế về sở hữu trí tuệ theo các điều ước quốc tế đa phương và song phương, mong muốn tiếp tục hợp tác cùng với WIPO và các nước để cùng phát triển và xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ toàn cầu hiện đại, cân bằng và hiệu quả, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Lê Hồng, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ động tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 38/CĐ-TTg về việc tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Ngay sau đó, để đưa các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ vào thực tiễn một cách khẩn trương, quyết liệt và không có độ trễ, ngày 06/5/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Kế hoạch hành động của Bộ thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg.
Bộ Khoa học và Công nghệ cũng phối hợp với các bộ, ngành xác định rõ các hoạt động cụ thể cần triển khai ngay để thúc đẩy thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong thời gian tới, bao gồm việc hoàn thiện thể chế, pháp luật về thực thi quyền sở hữu trí tuệ; việc thực hiện các hành động cụ thể trên thực tế để xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt đối với các hành vi liên quan đến hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan và các hành vi vi phạm trên nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và website xuyên biên giới.
Đồng thời, tăng cường phối hợp liên ngành giữa các cơ quan thực thi quyền sở hữu trí tuệ với nhau và với cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ; tăng cường các hoạt động hợp tác quốc tế trong xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt giữa các cơ quan hải quan; nâng cao năng lực, trình độ và kỹ năng chuyên môn cho cán bộ thực thi quyền sở hữu trí tuệ; tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức cho người dân, doanh nghiệp về sở hữu trí tuệ nhằm xây dựng văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ…
Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan để xây dựng cơ sở dữ liệu về thực thi quyền sở hữu trí tuệ nhằm thu thập, chuẩn hóa, quản lý và khai thác thông tin phục vụ công tác theo dõi, hỗ trợ và phối hợp thực hiện bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể quyền.
"Với việc triển khai mạnh mẽ, quyết liệt và đồng bộ, thống nhất ở cả trung ương và địa phương, Bộ Khoa học và Công nghệ tin rằng hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam sẽ tiếp tục được cải thiện đáng kể và nhanh chóng trong thời gian tới, qua đó nâng cao niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư, đồng thời tạo dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, an toàn và lành mạnh" - ông Trần Lê Hồng nhấn mạnh.
Theo báo cáo của các bộ, ngành và địa phương gửi Bộ Khoa học và Công nghệ, trong thời gian từ ngày 7/5 đến 24/6/2026, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện 3.312 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, 2.756 vụ đã bị xử lý hành chính, với tổng số tiền xử phạt hơn 31,4 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm gần 120 tỷ đồng; 2.764 tổ chức, cá nhân bị xử lý.
Về xử lý hình sự, các cơ quan chức năng đã khởi tố 85 vụ án liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; 11 vụ được tòa án thụ lý và 7 vụ đã được xét xử với 8 bị can. Đáng chú ý, trong số các vụ án hình sự có 74 vụ xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý theo Điều 226 Bộ luật Hình sự và 11 vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, kết quả đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đạt kết quả thực chất, tạo chuyển biến rõ rệt. Các bộ, ngành, địa phương đều hoàn thành vượt yêu cầu tăng tối thiểu 20% số vụ xử lý so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung cả nước, số vụ xử lý hành chính trong giai đoạn này cao gấp 3,1 lần mức trung bình của một tháng trong năm 2025.
Trong tháng 6/2026, nhiều địa phương ghi nhận kết quả nổi bật như TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Ninh Bình, Hưng Yên... Những kết quả này phản ánh sự quyết liệt của các địa phương trong kiểm tra, kiểm soát thị trường và đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.