Thực thi RCEP gắn với cải thiện tính tự chủ nền kinh tế

Thực thi Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), thách thức đối với Việt Nam là làm sao tận dụng được hiệu quả các ưu đãi trong hiệp định này, đồng thời phải tăng cường được khả năng duy trì và cải thiện năng lực cạnh tranh xuất khẩu, giảm nhập siêu, tăng cường khả năng tự chủ của nền kinh tế.

Đó là những nội dung khuyến nghị được nêu trong Báo cáo “Thực hiện hiệu quả RCEP gắn với cải thiện tính tự chủ của nền kinh tế, hoàn thiện thể chế thương mại và đầu tư ở Việt Nam”, do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) thực hiện, mới công bố.

Bà Trần Thị Hồng Minh - Viện trưởng CIEM - cho biết: Sau một thời gian nghiên cứu, tham vấn, với sự hỗ trợ của Đại sứ quán Australia và Chương trình Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam (Aus4Reform), CIEM đã hoàn thành báo cáo nêu trên, đưa ra góc nhìn mới, toàn diện hơn về hoạt động thương mại và đầu tư của Việt Nam với khu vực RCEP và một số yêu cầu cải cách thể chế để thực thi hiệu quả RCEP gắn với cải thiện mức độ tự chủ của nền kinh tế.

Ông Nguyễn Anh Dương - Trưởng Ban nghiên cứu tổng hợp của CIEM - nhận định: RCEP bao phủ 30% dân số toàn cầu sẽ tạo ra một thị trường lớn và tiềm năng cho xuất khẩu. Ngay cả với nhập khẩu, Việt Nam cũng có thể được hưởng lợi từ việc gia tăng chất lượng hàng nhập khẩu cho tiêu dùng, các doanh nghiệp Việt Nam cũng có thêm cơ hội tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị và sản xuất trong khu vực. RCEP cũng có những tác động tích cực đến cải cách thể chế theo hướng tăng cường thêm động lực cho Việt Nam thực hiện các cải cách đã được xác định gắn với các cam kết trong các hiệp định CPTPP và EVFTA.

Tuy nhiên, ông Dương cũng cho cho rằng, thách thức từ RCEP đối với Việt Nam chính là khả năng tận dụng những ưu đãi từ hiệp định này, duy trì và cải thiện năng lực cạnh tranh xuất khẩu cũng như xử lý bài toán nhập siêu. Khi RCEP mang đến thêm cơ hội cho Việt Nam gia tăng thu hút FDI từ sự dịch chuyển đầu tư ra khỏi Trung Quốc do tác động của chiến tranh thương mại và công nghệ Mỹ - Trung..., có thể kéo theo sức ép gia tăng nhập khẩu công nghệ và nguyên liệu đầu vào cho các dự án FDI.

Thực thi RCEP gắn với cải thiện tính tự chủ nền kinh tế
RCEP đã được 15 nước đối tác thực hiện ký kết ngày 15/11/2020

Bên cạnh đó, việc sàng lọc chất lượng các dự án FDI là một chủ trương đúng, nhưng thực hiện hiệu quả việc này cũng không dễ. Việc kiểm soát dòng vốn FDI có thể tác động đến kinh tế vĩ mô cũng như cân đối giữa thu hút đầu tư, bảo vệ nhà đầu tư và quyền xây dựng thể chế chính sách cũng là một thách thức.

Xử lý những vấn đề thách thức nêu trên phụ thuộc vào mức độ toàn diện trong cách tiếp cận, khó có thể hiệu quả nếu nhìn nhận vấn đề thương mại và đầu tư nước ngoài một cách rời rạc khi thực hiện RCEP.

Để thực hiện hiệu quả RCEP gắn với bảo đảm mức độ tự chủ của nền kinh tế Việt Nam, CIEM khuyến nghị: Cần tiếp tục thực hiện cải cách kinh tế vĩ mô, bao gồm cả chính sách cạnh tranh, môi trường kinh doanh, các thị trường nhân tố sản xuất. Đặt chính sách đầu tư ở vị trí trung tâm gắn với một số ngành cần ưu tiên phát triển, các ngành cần thúc đẩy tự do cạnh tranh, mức độ tham gia chuỗi giá trị ở khu vực RCEP, mức độ tự chủ trong thu hút, sử dụng các dự án FDI từ khu vực RCEP. Hoàn thiện chính sách thương mại, nhất quán với chính sách đầu tư, qua đó góp phần xử lý hiệu quả, hài hòa hơn vấn đề nhập siêu và nhập khẩu hàng trung gian, phù hợp với sự tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị RCEP.

Việt Nam cần đánh giá tác động từ RCEP đối với nhập khẩu và nhập siêu, vì thực thi RCEP tăng thu hút FDI sẽ làm tăng nhập siêu. Nếu tư duy nhập siêu là chấp nhận được khi Việt Nam có thể dùng đầu vào nhập khẩu từ RCEP để sản xuất xuất khẩu sang các thị trường khác để bù đắp lại thặng dư thương mại, thì Việt Nam có thể đối mặt với một số rủi ro lớn. Đồng thời, Việt Nam cần phải xử lý hiệu quả hơn các điểm nghẽn về hạ tầng và nguồn nhân lực, trong đó có sự tham gia của các nhà đầu tư và đối tác nước ngoài ở trình độ phù hợp.

Báo cáo của CIEM còn nhấn mạnh, để tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP, cải cách thể chế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng theo hướng hài hòa hóa khi thực hiện các FTA lớn khác như CPTPP và EVFTA; trong đó, do CPTPP và EVFTA có tiêu chuẩn cao hơn và đã đi vào thực hiện, cải cách các lĩnh vực liên quan cần hướng tới các tiêu chuẩn tại các hiệp định này nghiêm túc, thay vì chờ đợi đến khi RCEP được thực thi mới cải cách.

Tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP cũng đòi hỏi sự nỗ lực phát huy vai trò trung tâm của ASEAN. Việt Nam và các nước ASEAN có vai trò trung tâm trong việc hình thành ý tưởng và quá trình đàm phán RCEP, nên khi thực thi cũng phải giữ được vai trò trung tâm. Các nước ASEAN cần phải gia tăng hợp tác hiệu quả trong thu hút FDI…, thay vì cạnh tranh với nhau. Các lĩnh vực ASEAN cần lưu tâm chính là những lĩnh vực cải cách về thương mại và đầu tư (môi trường đầu tư, kết nối trong chuỗi giá trị…) và những nội dung khác cần tiếp tục thỏa thuận, hoàn thiện sau khi RCEP đi vào thực thi.

Ngoài ra, CIEM cũng cho rằng, RCEP không phải là FTA duy nhất hay là FTA cuối cùng mà Việt Nam tham gia. Việc thực hiện RCEP cần phải đặt trong một cân nhắc tổng thể và toàn diện hơn về việc tham gia và đóng góp vào chủ nghĩa đa phương trong bối cảnh mới.

Ngọc Quỳnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Việt Nam coi Nhật Bản là đối tác chiến lược quan trọng và lâu dài

Việt Nam coi Nhật Bản là đối tác chiến lược quan trọng và lâu dài

Việt Nam luôn trân trọng quan hệ Đối tác chiến lược sâu rộng Việt Nam-Nhật Bản; coi Nhật Bản là đối tác chiến lược quan trọng và lâu dài.
Khoá họp lần thứ 10 Uỷ ban liên Chính phủ Việt Nam - Kazakhstan về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật

Khoá họp lần thứ 10 Uỷ ban liên Chính phủ Việt Nam - Kazakhstan về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật

Chiều 26/9, tại Hà Nội đã diễn ra Khoá họp lần thứ 10 Uỷ ban liên Chính phủ Việt Nam - Kazakhstan về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật.
Nâng cao nhận thức hội nhập quốc tế cho đồng bào dân tộc thiểu số

Nâng cao nhận thức hội nhập quốc tế cho đồng bào dân tộc thiểu số

Nâng cao nhận thức hội nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số giúp Việt Nam tận dụng tốt hơn cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do.
Nhiều cơ hội hợp tác đầu tư cho doanh nghiệp nước ngoài tại tỉnh Bình Dương

Nhiều cơ hội hợp tác đầu tư cho doanh nghiệp nước ngoài tại tỉnh Bình Dương

Tỉnh Bình Dương đã sẵn sàng và chuẩn bị các điều kiện bảo đảm môi trường tốt nhất, để doanh nghiệp nước ngoài có thể tìm hiểu, tăng cường đầu tư vào tỉnh.
Thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững của Việt Nam

Thúc đẩy tăng trưởng xanh, phát triển bền vững của Việt Nam

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam kỳ vọng như vậy tại Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022, diễn ra sáng 26/9 tại tỉnh Bình Dương.

Tin cùng chuyên mục

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tham dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam tham dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tham dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022, diễn ra sáng 26/9, tại Trung tâm Hội nghị và triển lãm tỉnh Bình Dương.
Thúc đẩy hợp tác về thủy sản với các địa phương tại Ấn Độ

Thúc đẩy hợp tác về thủy sản với các địa phương tại Ấn Độ

Ngày 24/9/2022, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ tham dự Hội nghị thủy sản tại bang Madhya Pradesh nhằm thúc đẩy hợp tác về thủy sản với các địa phương tại Ấn Độ.
Tham khảo Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Mông Cổ

Tham khảo Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Mông Cổ

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh Việt Nam là đối tác phù hợp giúp Mông Cổ đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu.
Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tham dự hội nghị không chính thức tại Mỹ

Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tham dự hội nghị không chính thức tại Mỹ

Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (IAMM) đã nhóm họp tại Trụ sở Liên hợp quốc, New York, Hoa Kỳ.
Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam

Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ tại Đông Nam Á.
Diễn đàn Mekong lần thứ X: Đẩy mạnh hợp tác phát triển, phục hồi kinh tế hậu Covid-19

Diễn đàn Mekong lần thứ X: Đẩy mạnh hợp tác phát triển, phục hồi kinh tế hậu Covid-19

Với chủ đề “Đẩy mạnh hợp tác phát triển, phục hồi kinh tế hậu Covid-19 khu vực Mekong”, Diễn đàn Mekong lần thứ X đã được tổ chức vào chiều 23/9, tại Hà Nội.
Hơn 700 nhà Lãnh đạo và CEO tham dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022 tại Bình Dương

Hơn 700 nhà Lãnh đạo và CEO tham dự Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022 tại Bình Dương

Từ ngày 25-27/9/2022, sẽ diễn ra Diễn đàn Hợp tác kinh tế Horasis Ấn Độ 2022, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm tỉnh Bình Dương.
Việt Nam lên tiếng về việc ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Việt Nam lên tiếng về việc ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao bác bỏ những nội dung sai sự thật về việc Việt Nam ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc.
Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên tiếp Đại sứ Hàn Quốc đến chào từ biệt trước khi kết thúc nhiệm kỳ về nước

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên tiếp Đại sứ Hàn Quốc đến chào từ biệt trước khi kết thúc nhiệm kỳ về nước

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chúc mừng Đại sứ Hàn Quốc đã có một nhiệm kỳ thành công, đánh giá cao sự chủ động của Đại sứ trong hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó khăn.
Giải cứu hơn 1.000 công dân Việt Nam bị lừa đảo, môi giới lao động bất hợp pháp tại Campuchia

Giải cứu hơn 1.000 công dân Việt Nam bị lừa đảo, môi giới lao động bất hợp pháp tại Campuchia

Người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng cho biết, theo số liệu tính đến ngày 21/9, phía Việt Nam đã phối hợp cùng phía Campuchia giải cứu hơn 1.000 công dân.
Bộ Ngoại giao thông tin về việc Việt Nam hợp tác với Thái Lan để tăng giá gạo

Bộ Ngoại giao thông tin về việc Việt Nam hợp tác với Thái Lan để tăng giá gạo

Trước thông tin này, Bộ Ngoại giao khẳng định Việt Nam luôn tôn trọng quy tắc thị trường và các hiệp định quốc tế.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc sẽ dự quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc sẽ dự quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc sẽ thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam dự quốc tang cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo từ 25-28/9, tại Tokyo.
Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh

Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh

Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh trong dịp Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 54.
Vương quốc Anh tăng nhập khẩu cà phê từ Việt Nam

Vương quốc Anh tăng nhập khẩu cà phê từ Việt Nam

8 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu cà phê sang thị trường Anh tăng trưởng 2 con số. Hiệp định UKVFTA đang hỗ trợ ngành cà phê Việt Nam mở rộng thị phần tại Anh.
Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế xanh 2022 sẽ diễn ra từ ngày 28 đến 30/11

Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế xanh 2022 sẽ diễn ra từ ngày 28 đến 30/11

Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) sẽ tổ chức “Diễn đàn và Triển lãm Kinh tế xanh - (GEFE) 2022” từ ngày 28 đến 30/11 tại TP. Hồ Chí Minh.
Doanh nghiệp Việt Nam tham dự Hội chợ triển lãm quốc tế về Dược phẩm và Y tế 2022

Doanh nghiệp Việt Nam tham dự Hội chợ triển lãm quốc tế về Dược phẩm và Y tế 2022

Ngày 21/9, doanh nghiệp Việt Nam đã tham gia khai mạc Hội chợ triển lãm quốc tế về Dược phẩm và Y tế – IPHEX 2022 tại Ấn Độ.
Xuất khẩu khả quan nhưng doanh nghiệp Việt cần thích ứng với biến động tỷ giá

Xuất khẩu khả quan nhưng doanh nghiệp Việt cần thích ứng với biến động tỷ giá

Dù kinh tế thế giới khó khăn nhưng Việt Nam vẫn tăng trưởng xuất khẩu, tuy nhiên doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với những biến động tỷ giá.
Hướng dẫn doanh nghiệp tăng năng lực cạnh tranh khi sử dụng FTA ASEAN-Hồng Kông, Trung Quốc

Hướng dẫn doanh nghiệp tăng năng lực cạnh tranh khi sử dụng FTA ASEAN-Hồng Kông, Trung Quốc

Sổ tay Hướng dẫn kinh doanh để tăng năng lực cạnh tranh thương mại khi sử dụng Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Hồng Kông, Trung Quốc.
Hơn 8 tháng thực thi Hiệp định RCEP: Các doanh nghiệp khu vực khai thác nhiều cơ hội lớn

Hơn 8 tháng thực thi Hiệp định RCEP: Các doanh nghiệp khu vực khai thác nhiều cơ hội lớn

Hơn 8 tháng kể từ khi Hiệp định RCEP được thực thi, các thành viên đã nỗ lực giúp các doanh nghiệp ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương khai thác các cơ hội lớn.
Việt Nam - Liên hợp quốc: Đối tác tin cậy vì hòa bình, hợp tác và phát triển

Việt Nam - Liên hợp quốc: Đối tác tin cậy vì hòa bình, hợp tác và phát triển

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã từng đánh giá, Việt Nam là nhân tố quan trọng đóng góp cho hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động