Thực thi pháp luật và bảo vệ người tiêu dùng toàn cầu trong bối cảnh Covid-19

Đại dịch Covid-19 không chỉ tác động đến các vấn đề bảo vệ người tiêu dùng mà còn làm thay đổi cách thức hoạt động của các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng.
Kinh nghiệm quốc tế về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thời đại “số hoá” Hoàn thiện luật để bảo vệ người tiêu dùng trên không gian mạng Những điểm mới trong Dự thảo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sửa đổi)

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) vừa thông tin về kết quả khảo sát của Mạng lưới thực thi và bảo vệ người tiêu dùng quốc tế (International Consumer Protection and Enforcement Network - ICPEN) về việc thực thi pháp luật, tuyên truyền pháp luật tới người tiêu dùng toàn cầu trong bối cảnh Covid-19.

Theo đó, trong nhiệm kỳ 2020-2021 do Canada làm Chủ tịch, để đối phó với đại dịch Covid-19, ICPEN đã thành lập Nhóm công tác thực thi Covid-19 (gọi tắt Nhóm công tác Covid) và tiến hành cuộc “Khảo sát về tác động của đại dịch lên vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”. Cuộc khảo sát bao gồm hoạt động phân tích dữ liệu về những khiếu nại của người tiêu dùng trong nước và đưa ra những cảnh báo về các hoạt động có thể gây hại cho người tiêu dùng.

Năm 2021, đại dịch Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp, ảnh hưởng sâu sắc đến người tiêu dùng và các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng, trong nhiệm kỳ 2021 - 2022 do Bồ Đào Nha làm Chủ tịch, Nhóm công tác Covid tiếp tục tiến hành cuộc Khảo sát và đưa ra Bảng câu hỏi về những cố gắng trong việc thực thi pháp luật, tuyên truyền tới người tiêu dùng hướng tới 4 mục tiêu chính là: đánh giá mức độ tổn hại của người tiêu dùng trong năm Covid thứ hai và những tác động tiêu cực sau đó; so sánh tác hại với năm Covid đầu tiên; đánh giá hiệu quả của cuộc khảo sát năm 2020 và thu thập thông tin về những nỗ lực thực thi pháp luật và tuyên truyền, phổ biến chính sách và sắp xếp công việc khi làm việc tại nhà.

Thực thi pháp luật và bảo vệ người tiêu dùng toàn cầu trong bối cảnh Covid-19
Kết quả khảo sát của ICPEN

Năm 2021, lĩnh vực mà các cơ quan tham gia khảo sát, quan tâm có ảnh hưởng mạnh mẽ đến người tiêu dùng, đó là du lịch và thương mại điện tử.

Về lĩnh vực du lịch, kết quả khảo sát cho thấy những lo ngại về việc các doanh nghiệp du lịch không tuân theo nghĩa vụ pháp lý trong việc cung cấp những biện pháp khắc phục hậu quả cho người tiêu dùng đối với các dịch vụ bị hủy do Covid. Cụ thể, Khảo sát chỉ rõ, song song với việc đưa ra giải pháp giải quyết những ràng buộc giữa người tiêu dùng với doanh nghiệp thì những cơ quan tham gia Khảo sát cũng triển khai biện pháp đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Ví dụ, đối với các nước có luật pháp quy định sẽ hoàn tiền cho người tiêu dùng trong trường hợp doanh nghiệp hủy chuyến, thì doanh nghiệp sẽ bị cưỡng chế nếu từ chối thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, ở các nước chưa có các quy định cụ thể về vấn đề này thì doanh nghiệp có xu hướng phụ thuộc vào các công cụ luật pháp mang tính mềm mỏng hơn như đàm phán, thương lương...

Đặc biệt, trong lĩnh vực mua sắm trực tuyến và thương mại điện tử, kết quả Khảo sát cho rằng, thương mại điện tử phát sinh nhiều vấn đề rắc rối và bất cập hơn do người tiêu dùng mua sắm trực tuyến nhiều hơn. Để bảo vệ quyền và lợi ích của người tiêu dùng, các cơ quan tham gia khảo sát đã rà soát, siết chặt việc kiểm tra các website bán hàng trực tuyến cả về giá cả và chất lượng sản phẩm, đồng thời, khuyến cáo người tiêu dùng cách tự bảo vệ quyền lợi của mình khi tham gia mua sắm trực tuyến.

Cũng theo kết quả của cuộc “Khảo sát về tác động của đại dịch lên vấn đề bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng” năm 2021, đại dịch Covid-19 ngày càng có những diễn biến phức tạp, ảnh hưởng mạnh mẽ đến người tiêu dùng. Liên tiếp các vụ lừa đảo liên quan đến đại dịch được phát hiện. Năm 2019, các vụ lừa đảo tập trung vào phương pháp khám chữa bệnh thì sang năm 2020, các vụ lừa đảo tập trung vào vắc xin hoặc dịch vụ xét nghiệm Covid-19 hay cơ hội việc làm. Năm 2021, tấn công qua mạng và lừa đảo mạo danh Chính phủ cũng được xem là mối quan tâm đặc biệt. Bên cạnh đó, xuất hiện nhiều vụ lừa đảo mới gây hại cho người tiêu dùng liên quan đến các lĩnh vực tài chính, giáo dục và viễn thông...

Thực thi pháp luật và bảo vệ người tiêu dùng toàn cầu trong bối cảnh Covid-19
Đại dịch đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ mua bán trực tiếp sang thương mại điện tử

Đáng chú ý, kết quả của cuộc Khảo sát 2021 còn chỉ rõ sự thay đổi, những tác động của đại dịch Covid-19 đối với người tiêu dùng trong 2 năm 2020 và 2021. Kết quả nêu rõ, một số lĩnh vực bị khiếu nại nhiều trong năm 2020 đã có xu hướng giảm đi trong năm 2021 và ngược lại. Nếu như ở năm 2020, số lượng khiếu nại cao nhất đều liên quan đến các vấn đề đi lại, du lịch và lưu trú, chiếm 72% thì sang năm 2021, những khiếu nại này chỉ còn 21%. Ngược lại, trong năm thứ hai đại dịch hoành hành, “mua sắm trực tuyến và thương mại điện tử” cũng như những hành vi “gian lận mạo danh” ... có xu hướng khiếu nại tăng.

Năm 2021, đại dịch đã thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ mua bán trực tiếp sang thương mại điện tử, do vậy, doanh số mua sắm trực tuyến tăng mạnh. Với sự gia tăng đó, mua sắm trực tuyến đã thay thế du lịch và chỗ ở, trở thành lĩnh vực bị phàn nàn nhiều nhất, từ 7% (năm 2020) lên 24% (năm 2021). Nội dung bị người tiêu dùng khiếu nại nhiều thường liên quan đến vấn đề như: dịch vụ giao hàng; thông tin sản phẩm không đầy đủ; quảng cáo sai lệch sản phẩm; đổi, trả hàng, hủy đơn...

Trong khi đó, một hành vi khác có sự gia tăng các khiếu nại được Khảo sát nhắc đến là gian lận mạo danh, với mức tăng từ 7% (năm 2020) lên 14% (năm 2021). Năm 2021, phần lớn các hành vi lừa đao thường liên quan đến việc mạo danh các thương nhân hoặc thương hiệu nổi tiếng thông qua email, tin nhắn văn bản hoặc qua điện thoại. Vấn nạn này xảy ra phổ biến nhất trong dịch vụ tài chính, bao gồm các vụ mạo danh liên quan đến đầu tư, tín dụng và cho vay, chuyển tiền và các dịch vụ ngân hàng khác. Những cơ quan tham gia khảo sát cũng báo cáo sự tăng lên hành vi lừa đảo trong bối cảnh chương trình viện trợ của Chính phủ và hỗ trợ việc làm.

Ngoài ra, kết quả của cuộc Khảo sát 2021 cũng chỉ ra các lĩnh vực khiếu nại mới nổi trong năm thứ hai của đại dịch như: chất lượng, dịch vụ xét nghiệm Covid, các sản phẩm phục vụ công tác phòng dịch (test Covid, vắc xin...); lĩnh vực tài chính, bảo hiểm, viễn thông, việc làm...

“Đại dịch không chỉ tác động đến các vấn đề bảo vệ người tiêu dùng mà còn làm thay đổi cách thức hoạt động của các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng. Sau Covid-19, hầu hết những cơ quan tham gia khảo sát đã áp dụng cho nhân viên của họ làm việc ở nhà hoặc theo mô hình làm việc tại nhà và kết hợp lên văn phòng vào một số ngày nhất định, đây là một sự thay đổi khá lớn so với trước đại dịch” - báo cáo của ICPEN nêu rõ.

Trong tương lai, các cơ quan bảo vệ người tiêu dùng tham gia khảo sát vẫn sẽ tiếp tục theo dõi những vấn đề mới phát sinh trong bối cảnh vẫn còn những ca nhiễm Covid để đánh giá, nhìn lại và thay đổi cách thức hoạt động đối với việc thực thi pháp luật, bảo vệ người tiêu dùng và cùng lan tỏa những hành động, phương pháp thích hợp trong mạng lưới ICPEN.

ICPEN là mạng lưới tập hợp đại diện của 41 cơ quan bảo vệ người tiêu dùng trên thế giới như: Anh, Pháp, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Hà Lan… và 3 tổ chức quốc tế làm quan sát viên bao gồm: Tổ chức hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), Uỷ ban châu Âu (EC) và Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển kinh tế (UNCTAD). Mục tiêu chính của ICPEN là thúc đẩy các quốc gia đưa ra những biện pháp thực tiễn nhằm ngăn chặn các hành vi lừa gạt người tiêu dùng có yếu tố quốc tế (lừa đảo xuyên quốc gia).
Hoàng Lan
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Bảo vệ người tiêu dùng

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Tận dụng ưu đãi từ Hiệp định EVFTA: Hiểu rõ tâm lý tiêu dùng để tăng xuất khẩu sang EU

Tận dụng ưu đãi từ Hiệp định EVFTA: Hiểu rõ tâm lý tiêu dùng để tăng xuất khẩu sang EU

Dù xuất khẩu nông sản sang EU có tăng sau khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực nhưng doanh nghiệp được khuyến cáo cần tận dụng triệt để hơn nữa hiệp định này.
Hàn Quốc là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam

Hàn Quốc là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam

Chuyến thăm của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc có ý nghĩa rất lớn ở tầm song phương và đa phương, trên cả bình diện quốc gia và quốc tế.
Tầm quan trọng của RCEP trong thương mại toàn cầu đang tăng lên

Tầm quan trọng của RCEP trong thương mại toàn cầu đang tăng lên

RCEP bắt đầu có hiệu lực từ đầu năm 2022, là một hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa 10 quốc gia thành viên của ASEAN và năm đối tác thương mại.
Ông Đỗ Hùng Việt và bà Lê Thị Thu Hằng giữ chức Thứ trưởng Bộ Ngoại giao

Ông Đỗ Hùng Việt và bà Lê Thị Thu Hằng giữ chức Thứ trưởng Bộ Ngoại giao

Thủ tướng Chính phủ vừa ký các quyết định bổ nhiệm ông Đỗ Hùng Việt và bà Lê Thị Thu Hằng giữ chức Thứ trưởng Bộ Ngoại giao.
Nâng cao năng lực thực thi hiệu quả Quy tắc xuất xứ trong EVFTA

Nâng cao năng lực thực thi hiệu quả Quy tắc xuất xứ trong EVFTA

Ngày 2/12 đã diễn ra hội thảo “Nâng cao năng lực thực thi hiệu quả Quy tắc xuất xứ (ROO) trong Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu (EU) – Việt Nam".

Tin cùng chuyên mục

Thúc đẩy các sáng kiến mới về kết nối kinh tế Việt Nam - Singapore

Thúc đẩy các sáng kiến mới về kết nối kinh tế Việt Nam - Singapore

Việt Nam khuyến khích các doanh nghiệp Singapore đưa ra các đề xuất hợp tác mới và tăng cường đầu tư vào Việt Nam.
Nâng cao vai trò của các địa phương trong hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA

Nâng cao vai trò của các địa phương trong hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA

Việc các địa phương vào cuộc trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các FTA sẽ giúp nâng cao hiệu quả của các hiệp định.
Làm thế nào để Việt Nam tận dụng khai thác tối đa cơ hội tại nhiều thị trường ngách?

Làm thế nào để Việt Nam tận dụng khai thác tối đa cơ hội tại nhiều thị trường ngách?

Làm thế nào để khai thác tối đa cơ hội tại thị trường ngách, đó là nội dung được thảo luận tại Diễn đàn thương mại với các đối tác khu vực Á - Âu tại Hà Nội.
Hiệp định EVFTA đang tác động tích cực đến việc làm, thu nhập của người lao động

Hiệp định EVFTA đang tác động tích cực đến việc làm, thu nhập của người lao động

Thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – châu Âu (EVFTA) đã tác động tích cực đến vấn việc làm và thu nhập của người lao động.
Tăng tỷ lệ tận dụng ưu đãi của doanh nghiệp Việt Nam trong Hiệp định CPTPP

Tăng tỷ lệ tận dụng ưu đãi của doanh nghiệp Việt Nam trong Hiệp định CPTPP

3 năm thực thi, tỷ lệ tận dụng những ưu đãi xuất xứ thực hiện trong Hiệp định CPTPP còn chưa đồng đều ở một số nhóm ngành hàng trọng điểm.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm cấp Nhà nước tới Đại Hàn Dân Quốc từ 4-6/12

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc thăm cấp Nhà nước tới Đại Hàn Dân Quốc từ 4-6/12

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Phu nhân sẽ thăm cấp Nhà nước tới Đại Hàn Dân Quốc từ ngày 4 - 6/12/2022.
Sắp diễn ra Diễn đàn thương mại với các đối tác khu vực Á - Âu 2022

Sắp diễn ra Diễn đàn thương mại với các đối tác khu vực Á - Âu 2022

Diễn đàn thương mại với các đối tác khu vực Á - Âu 2022 sẽ diễn ra vào 08h30 ngày 2/12, tại khách sạn Quân đội số 1A Nguyễn Tri Phương, Hà Nội.
ASEAN - Điểm sáng về tăng trưởng kinh tế

ASEAN - Điểm sáng về tăng trưởng kinh tế

Dựa trên những thành tựu đã đạt được, ASEAN phải coi thách thức là cơ hội để củng cố lẫn nhau và trở thành cộng đồng toàn diện của tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Tận dụng hiệp định thương mại tự do thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa trong bối cảnh mới

Tận dụng hiệp định thương mại tự do thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa trong bối cảnh mới

Các Sở ngành, doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực, ngành hàng vùng đồng bằng sông Cửu Long kiến nghị các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa trong bối cảnh mới.
Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Bàn giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa sang thị trường khu vực EVFTA và CPTPP trong bối cảnh mới

Bàn giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa sang thị trường khu vực EVFTA và CPTPP trong bối cảnh mới

Tận dụng tốt các lợi thế từ EVFTA, CPTPP và các cơ hội từ bối cảnh mới, góp phần thúc đẩy xuất khẩu hàng hoá Việt Nam bền vững vào thị trường này thời gian tới.
Hà Nội: Nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chủ động ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại

Hà Nội: Nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chủ động ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại

Hà Nội đã và đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chủ động ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại.
Thúc đẩy cơ hội kinh doanh thông qua công nghệ thông tin tại vùng sâu, vùng xa

Thúc đẩy cơ hội kinh doanh thông qua công nghệ thông tin tại vùng sâu, vùng xa

Công nghệ thông tin được đánh giá là “cây cầu” kết nối doanh nghiệp với thị trường, đặc biệt là các thị trường vùng sâu, vùng xa.
Bộ Ngoại giao đẩy mạnh triển khai công tác ngoại giao kinh tế

Bộ Ngoại giao đẩy mạnh triển khai công tác ngoại giao kinh tế

Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị giao ban về đẩy mạnh triển khai công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.
Hội chợ Ambiente Frankfurt: Cơ hội để hàng Việt Nam tận dụng EVFTA, vươn ra thế giới

Hội chợ Ambiente Frankfurt: Cơ hội để hàng Việt Nam tận dụng EVFTA, vươn ra thế giới

Ambiente Frankfurt - Hội chợ hàng đầu thế giới về lĩnh vực hàng tiêu dùng, gia dụng… quay trở lại vào đầu năm 2023, sau 2 năm tạm dừng do Covid-19.
4/10 doanh nghiệp thu được lợi ích từ Hiệp định EVFTA

4/10 doanh nghiệp thu được lợi ích từ Hiệp định EVFTA

Trong 10 doanh nghiệp thì có 4 doanh nghiệp cho biết đã thu được lợi ích nhất định từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA).
Khai mạc Hội nghị thường niên Ủy ban Nghề cá Trung – Tây Thái Bình Dương

Khai mạc Hội nghị thường niên Ủy ban Nghề cá Trung – Tây Thái Bình Dương

Hội nghị thường niên Ủy ban Nghề cá Trung – Tây Thái Bình Dương đánh giá các chính sách, biện pháp quản lý nghề cá ngừ trong khu vực những năm tới.
Đại hội 22 Hội đồng Hòa bình Thế giới thành công tốt đẹp

Đại hội 22 Hội đồng Hòa bình Thế giới thành công tốt đẹp

Lần đầu tiên tổ chức tại Việt Nam, Đại hội lần thứ 22 Hội đồng Hòa bình Thế giới và Hội nghị Hòa bình Hà Nội đã thành công tốt đẹp.
Hiệp định EVFTA: Cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam khai thác các thị trường ngách từ EU

Hiệp định EVFTA: Cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam khai thác các thị trường ngách từ EU

Bên cạnh thị trường truyền thống, Hiệp định EVFTA đã mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam khai thác các thị trường ngách từ EU.
Phát triển bền vững ngành du lịch các nước Việt Nam-Lào-Campuchia-Myanmar

Phát triển bền vững ngành du lịch các nước Việt Nam-Lào-Campuchia-Myanmar

Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch Lào vừa phối hợp Trung tâm ASEAN-Nhật Bản tổ chức Hội thảo du lịch cộng đồng các nước Việt Nam-Lào-Campuchia-Myanmar (CLMV).
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động