Thực thi Hiệp định EVFTA: Cơ hội và thách thức song hành

Hơn 2 năm kể từ khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, quan hệ kinh tế-thương mại trở thành điểm sáng trong hợp tác song phương Việt Nam-EU với kết quả ghi nhận.
Đánh giá 2 năm thực thi Hiệp định EVFTA tại Việt Nam từ góc nhìn doanh nghiệp Hiệp định EVFTA: Cơ hội cho doanh nghiệp ngành thực phẩm, đồ uống tiếp cận thị trường EU

Dư địa thị trường lớn

Sau hơn 2 năm thực thi, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã hỗ trợ tích cực cho hàng hóa Việt Nam và EU tiếp cận thị trường của nhau, đáp ứng nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung của cả hai bên. Theo đó, năm 2021 và những tháng đầu năm 2022, trao đổi thương mại hai chiều Việt Nam - EU tiếp tục đà phục hồi và tăng trưởng rất mạnh, kể cả so với thời kỳ trước đại dịch.

Thực thi Hiệp định EVFTA: Cơ hội và thách thức song hành
Nhờ EVFTA, nông sản xuất khẩu sang EU đã rộng cửa hơn

Số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy, năm 2021 kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - EU đạt 57,01 tỷ USD, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm 2020, trong đó Việt Nam xuất khẩu đạt 40,1 tỷ USD, tăng 14,2%; nhập khẩu 16,9 tỷ USD, tăng 15,3% so với cùng kỳ năm 2020. 10 tháng năm 2022, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam và EU đạt 52,5 tỷ USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái; trong đó xuất khẩu đạt 39,7 tỷ USD, tăng 23,5%.

EU hiện là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam và là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu bình quân đạt 7,5%, chiếm tỷ trọng bình quân 13,6% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước (2015 - 2021). Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã vượt Singapore trở thành đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN và đứng vị trí thứ 11 trong số các nước cung ứng hàng hóa lớn nhất vào EU (năm 2021- theo Eurostat). Cùng với đó, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang hầu hết các thị trường trong khối EU đều ghi nhận sự tăng trưởng tốt và chứng kiến sự chuyển dịch tích cực; không chỉ tập trung vào các thị trường lớn, cửa ngõ EU như: Đức, Hà Lan, Pháp… mà xuất khẩu đang dần được đẩy mạnh sang các thị trường nhỏ hơn, thị trường ngách tại: Bắc Âu, Đông Âu hay Nam Âu.

Đáng chú ý, cơ cấu các mặt hàng xuất khẩu vào EU cũng có xu hướng mở rộng và đa dạng hóa khi không chỉ các mặt hàng chủ lực đạt tốc độ tăng ấn tượng như: Máy móc - thiết bị (43%), giày dép (54%), dệt may (44%), mà kim ngạch xuất khẩu nhiều mặt hàng nông, lâm, thủy sản cũng đang tăng ở mức rất cao, đáng kể như: Cà phê (43,4%), thủy sản (31,6%), rau quả (23,5%), gạo (12,2%)…

Đặc biệt, EU là thị trường nhập khẩu lớn thứ hai thế giới với quy mô nhập khẩu khoảng 2,1 nghìn tỷ EUR (năm 2021), trong khi thị phần hàng hóa nhập từ Việt Nam mới chỉ chiếm gần 2% (theo Eurostat); cơ cấu xuất nhập khẩu hàng hóa giữa Việt Nam - EU cũng phần nhiều mang tính bổ trợ, không cạnh tranh trực tiếp. Do vậy, dư địa thị trường còn tương đối lớn để các doanh nghiệp đẩy mạnh khai thác trong thời gian tới.

Thách thức còn nhiều

Thời cơ là hiện hữu, tuy nhiên để tận dụng tối đa ưu đãi từ EVFTA vẫn còn không ít thách thức, đặc biệt trong bối cảnh tình hình quốc tế dự báo vẫn diễn biến phức tạp, khó lường, các bất ổn địa chính trị khu vực và toàn cầu, tiềm ẩn nhiều rủi ro suy thoái kinh tế, gián đoạn chuỗi cung ứng.

Thực thi Hiệp định EVFTA: Cơ hội và thách thức song hành
Thủy sản xuất khẩu vào thị trường EU tăng trưởng tốt trong 2 năm qua

Cụ thể thị trường thương mại hàng hóa đã và đang có những diễn biến phức tạp về nguồn cung và giá cả. Hoạt động xuất khẩu từ Việt Nam sang khu vực thị trường EU tuy không chịu ảnh hưởng trực tiếp nhưng đang phải đối mặt với nhiều hạn chế như: Giá cả các mặt hàng lương thực biến động; hoạt động vận chuyển hàng hóa gặp khó khăn về thời gian và chi phí; lo ngại rủi ro thanh toán; giá cả nguyên, vật liệu phục vụ sản xuất tăng cao; khả năng kinh tế EU tăng trưởng chậm lại do bị ảnh hưởng nặng nề bởi xung đột khu vực và lạm phát cao kỷ lục sẽ tác động đáng kể đến chi tiêu của người tiêu dùng, ảnh hưởng đến nhu cầu nhập khẩu.

Đặc biệt, xu hướng EU sẽ tăng cường áp dụng hàng rào phi thuế quan, siết chặt các quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật về môi trường/khí hậu, phát triển bền vững. Trong khi nhiều mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vẫn gặp khó trong việc tiếp cận thị trường EU do chưa hoàn toàn đáp ứng các yêu cầu cao của EU đặt ra. EU cũng thường xuyên rà soát, điều chỉnh các quy định khiến các doanh nghiệp Việt Nam trong nhiều trường hợp không kịp nắm bắt, thích nghi.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Đứng trước những thuận lợi và cả những thách thức đan xen, trong thời gian tới, doanh nghiệp Việt Nam cần nỗ lực đổi mới chính mình, chuẩn bị kế hoạch bài bản để tận dụng tối đa cơ hội thị trường và ưu thế lớn từ EVFTA.

Cụ thể, chủ động tìm hiểu thông tin thị trường, thị hiếu tiêu dùng, cập nhật các yêu cầu, quy định mới để kịp thời thích ứng, điều chỉnh kế hoạch sản xuất và xuất khẩu phù hợp. Có tầm nhìn dài hạn và chiến lược kinh doanh cho từng mặt hàng cụ thể, từng thị trường mục tiêu. Doanh nghiệp nên đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, gia tăng các sản phẩm trên các thị trường ngách, có lợi thế cạnh tranh; tiếp cận thêm các thị trường mới thông qua chuỗi siêu thị và các cửa hàng bán lẻ ở các quốc gia mục tiêu khác nhau tại châu Âu…

Trong sản xuất, ngoài việc chủ động kiểm soát, nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo tuân thủ chặt chẽ tiêu chuẩn và quy định nhập khẩu của EU, doanh nghiệp cần đặc biệt chú trọng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng quy tắc xuất xứ để được hưởng các ưu đãi từ EVFTA. Ngoài ra, cần nghiên cứu đẩy mạnh ứng dụng khoa học - kỹ thuật, các quy chuẩn thực hành tốt trong sản xuất, tăng cường chế biến sâu để gia tăng giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh.

Đáng lưu ý, việc gia tăng các tiêu chuẩn xanh, phát triển bền vững là xu hướng tất yếu trên toàn cầu, không riêng tại thị trường EU. Nỗ lực xanh hóa sản xuất, cũng như thực hiện các trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường cần được chú trọng và đẩy mạnh hơn nữa.

EU đang có xu hướng tăng cường chuẩn hóa, luật hóa các quy định, siết chặt hơn các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến khí hậu/môi trường, phát triển bền vững, chuyển đổi xanh. Hàng loạt các đề xuất quy định mới đã được Ủy ban châu Âu công bố thời gian gần đây, điển hình như: Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới (CBAM), Dự luật ngăn chặn phá rừng COM (2021) 706, hay gói quy định về các sản phẩm bền vững, tuần hoàn…
Nguyễn Thảo Hiền - Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Hiệp định EVFTA

Tin mới nhất

Làm thế nào để Việt Nam tận dụng khai thác tối đa cơ hội tại nhiều thị trường ngách?

Làm thế nào để Việt Nam tận dụng khai thác tối đa cơ hội tại nhiều thị trường ngách?

Làm thế nào để khai thác tối đa cơ hội tại thị trường ngách, đó là nội dung được thảo luận tại Diễn đàn thương mại với các đối tác khu vực Á - Âu tại Hà Nội.
Hiệp định EVFTA đang tác động tích cực đến việc làm, thu nhập của người lao động

Hiệp định EVFTA đang tác động tích cực đến việc làm, thu nhập của người lao động

Thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – châu Âu (EVFTA) đã tác động tích cực đến vấn việc làm và thu nhập của người lao động.
Tận dụng hiệp định thương mại tự do thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa trong bối cảnh mới

Tận dụng hiệp định thương mại tự do thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa trong bối cảnh mới

Các Sở ngành, doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực, ngành hàng vùng đồng bằng sông Cửu Long kiến nghị các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa trong bối cảnh mới.
Doanh nghiệp xuất khẩu cá ngừ cần tận dụng hết ưu thế của các hiệp định EVFTA, CPTPP

Doanh nghiệp xuất khẩu cá ngừ cần tận dụng hết ưu thế của các hiệp định EVFTA, CPTPP

Các hiệp định EVFTA, CPTPP là cơ hội cho ngành cá ngừ tăng trưởng xuất khẩu. Dù vậy, doanh nghiệp chưa tận dụng hết các lợi thế các FTA này mang lại.
Hội chợ Ambiente Frankfurt: Cơ hội để hàng Việt Nam tận dụng EVFTA, vươn ra thế giới

Hội chợ Ambiente Frankfurt: Cơ hội để hàng Việt Nam tận dụng EVFTA, vươn ra thế giới

Ambiente Frankfurt - Hội chợ hàng đầu thế giới về lĩnh vực hàng tiêu dùng, gia dụng… quay trở lại vào đầu năm 2023, sau 2 năm tạm dừng do Covid-19.

Tin cùng chuyên mục

Gia tăng hàm lượng xuất xứ Việt Nam xuất khẩu sang EU trong EVFTA

Gia tăng hàm lượng xuất xứ Việt Nam xuất khẩu sang EU trong EVFTA

Từ khi EVFTA có hiệu lực, các lô hàng xuất khẩu sang EU được chứng nhận xuất xứ hàng hóa ngày càng gia tăng, chứng tỏ doanh nghiệp tận dụng tốt hiệp định này.
Cơ hội để Quảng Nam khai thác vào thị trường châu Âu thông qua EVFTA

Cơ hội để Quảng Nam khai thác vào thị trường châu Âu thông qua EVFTA

Quảng Nam có nhiều tiềm năng xuất khẩu hàng hoá sang thị trường châu Âu nếu biết xác định những sản phẩm lợi thế và chọn thị trường ngách.
Hiệp định EVFTA và cơ hội tận dụng lợi ích từ nhập khẩu, đầu tư của EU

Hiệp định EVFTA và cơ hội tận dụng lợi ích từ nhập khẩu, đầu tư của EU

Hiệp định EVFTA không chỉ mang đến cơ hội xuất khẩu mà còn là cơ hội để gia tăng nhập khẩu và đầu tư từ EU.
Tận dụng ưu đãi từ Hiệp định EVFTA: Hiểu rõ tâm lý tiêu dùng để tăng xuất khẩu sang EU

Tận dụng ưu đãi từ Hiệp định EVFTA: Hiểu rõ tâm lý tiêu dùng để tăng xuất khẩu sang EU

Dù xuất khẩu nông sản sang EU có tăng sau khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực nhưng doanh nghiệp được khuyến cáo cần tận dụng triệt để hơn nữa hiệp định này.
Nâng cao năng lực thực thi hiệu quả Quy tắc xuất xứ trong EVFTA

Nâng cao năng lực thực thi hiệu quả Quy tắc xuất xứ trong EVFTA

Ngày 2/12 đã diễn ra hội thảo “Nâng cao năng lực thực thi hiệu quả Quy tắc xuất xứ (ROO) trong Hiệp định thương mại tự do Liên minh châu Âu (EU) – Việt Nam".
4/10 doanh nghiệp thu được lợi ích từ Hiệp định EVFTA

4/10 doanh nghiệp thu được lợi ích từ Hiệp định EVFTA

Trong 10 doanh nghiệp thì có 4 doanh nghiệp cho biết đã thu được lợi ích nhất định từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA).
Hiệp định EVFTA: Cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam khai thác các thị trường ngách từ EU

Hiệp định EVFTA: Cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam khai thác các thị trường ngách từ EU

Bên cạnh thị trường truyền thống, Hiệp định EVFTA đã mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam khai thác các thị trường ngách từ EU.
Gạo, cà phê được nâng tầm tại EU nhờ lợi thế Hiệp định EVFTA

Gạo, cà phê được nâng tầm tại EU nhờ lợi thế Hiệp định EVFTA

Nhờ tác động của Hiệp định EVFTA mà gạo, cà phê, hạt điều… của Việt Nam đã có vị thế hơn tại thị trường các nước EU trong hai năm qua.
Xuất khẩu hàng hóa thương hiệu Việt sang các thị trường trong EVFTA

Xuất khẩu hàng hóa thương hiệu Việt sang các thị trường trong EVFTA

Ngày 25/11, Tạp chí Công Thương đã tổ chức Tọa đàm Xuất khẩu hàng hóa thương hiệu Việt sang các thị trường trong EVFTA.
Tập huấn để thực thi hiệu quả Chương thương mại và phát triển bền vững của EVFTA

Tập huấn để thực thi hiệu quả Chương thương mại và phát triển bền vững của EVFTA

Vụ Chính sách Thương mại đa biên (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị tập huấn nhằm thực hiện hiệu quả Chương thương mại và phát triển bền vững tại EVFTA.
Tăng sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường EU

Tăng sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường EU

Tiềm năng của hàng Việt Nam ở thị trường EU còn rất lớn và Hiệp định EVFTA có thể mang lại những lợi ích nhiều hơn hiện nay.
Doanh nghiệp cần chủ động tận dụng tốt hơn cơ hội từ Hiệp định EVFTA

Doanh nghiệp cần chủ động tận dụng tốt hơn cơ hội từ Hiệp định EVFTA

Sau hơn 2 năm thực thi, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA) đã có tác động tích cực đến tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường châu Âu.
Bộ Công Thương hướng dẫn áp dụng quy tắc xuất xứ Hiệp định EVFTA – UKVFTA cho danh nghiệp Bình Dương

Bộ Công Thương hướng dẫn áp dụng quy tắc xuất xứ Hiệp định EVFTA – UKVFTA cho danh nghiệp Bình Dương

Bộ Công Thương hỗ trợ cộng đồng danh nghiệp cập nhật, phổ biến kiến thức về quy tắc xuất xứ và thủ tục chứng nhận xuất xứ trong Hiệp định thương mại tự do.
Hiệp định EVFTA: Cơ hội cho doanh nghiệp ngành thực phẩm, đồ uống tiếp cận thị trường EU

Hiệp định EVFTA: Cơ hội cho doanh nghiệp ngành thực phẩm, đồ uống tiếp cận thị trường EU

Hiệp định EVFTA đang mở ra cơ hội rất lớn cho doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập thị trường EU, trong đó có các doanh nghiệp ngành thực phẩm và đồ uống.
Đánh giá 2 năm thực thi Hiệp định EVFTA tại Việt Nam từ góc nhìn doanh nghiệp

Đánh giá 2 năm thực thi Hiệp định EVFTA tại Việt Nam từ góc nhìn doanh nghiệp

Sau hơn 2 năm thực thi, Hiệp định EVFTA đã góp một phần quan trọng, làm giảm nhẹ các tác động bất lợi và thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và EU.
Thừa Thiên Huế: Phổ biến hạn ngạch thuế quan, quy tắc xuất xứ trong EVFTA

Thừa Thiên Huế: Phổ biến hạn ngạch thuế quan, quy tắc xuất xứ trong EVFTA

Sở Công Thương Thừa Thiên Huế tổ chức Hội nghị chuyên sâu về Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu cho các doanh nghiệp.
FDI của EU vào Việt Nam ra sao trong bối cảnh thực thi EVFTA và EVIPA

FDI của EU vào Việt Nam ra sao trong bối cảnh thực thi EVFTA và EVIPA

FDI của EU vào Việt Nam sau 2 năm sụt giảm đã tăng trở lại vào năm 2021, song để nâng cao chất lượng dòng vốn này, Việt Nam cần cải thiện môi trường đầu tư.
Xuất khẩu vào EU: Doanh nghiệp cần hướng tới tăng trưởng xanh và bền vững

Xuất khẩu vào EU: Doanh nghiệp cần hướng tới tăng trưởng xanh và bền vững

Để xuất khẩu vào EU, thời gian tới các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc đảm bảo các tiêu chí về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Doanh nghiệp xuất khẩu cần làm gì để vượt “rào cản” kỹ thuật các thị trường FTA

Doanh nghiệp xuất khẩu cần làm gì để vượt “rào cản” kỹ thuật các thị trường FTA

Các biện pháp an toàn SPS hay các tiêu chuẩn về hàng rào kỹ thuật trong thương mại thường được xem là “rào cản” cho các quốc gia xuất khẩu vào thị trường FTA.
Hàng hóa Việt Nam: Nhiều cơ hội tiếp cận thị trường Italia

Hàng hóa Việt Nam: Nhiều cơ hội tiếp cận thị trường Italia

Italia có thị trường rất lớn với gần 60 triệu dân. Vì vậy, hàng hóa Việt Nam đang có nhiều cơ hội tiếp cận nhờ các ưu đãi về thuế quan trong Hiệp định EVFTA.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động