Thúc đẩy phát triển công nghiệp vật liệu, nâng cao năng lực tự chủ

Công nghiệp vật liệu được định hướng phát triển theo hướng làm chủ công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng, tăng năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Ngày 24/9 tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo tuyên truyền, phổ biến, quán triệt Kết luận số 83-KL/TW của Bộ Chính trị về phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam.

Tham dự hội thảo có Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Phan Xuân Thủy; Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam Châu Văn Minh cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan, bộ, ngành, viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp vật liệu.

Hội thảo tuyên truyền, phổ biến, quán triệt Kết luận số 83-KL/TW của Bộ Chính trị về phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam.

Hội thảo tuyên truyền, phổ biến, quán triệt Kết luận số 83-KL/TW của Bộ Chính trị về phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam.

Chuyển từ khai thác tài nguyên sang làm chủ công nghệ vật liệu

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phan Xuân Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết công nghiệp vật liệu giữ vị trí đặc biệt trong nền kinh tế, là đầu vào của sản xuất công nghiệp, xây dựng kết cấu hạ tầng, năng lượng, điện tử, bán dẫn, quốc phòng, an ninh và nhiều ngành công nghệ cao.

Theo ông Phan Xuân Thủy, năng lực nghiên cứu, sản xuất và làm chủ công nghệ lõi trong lĩnh vực vật liệu có ý nghĩa quan trọng đối với sức cạnh tranh của doanh nghiệp và năng lực tự chủ chiến lược của quốc gia. Vì vậy, phát triển công nghiệp vật liệu không chỉ là vấn đề riêng của một ngành mà còn liên quan đến mô hình tăng trưởng, cơ cấu công nghiệp và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Những năm qua, công nghiệp vật liệu Việt Nam từng bước phát triển, cơ bản đáp ứng nhu cầu về nhiều loại vật tư, nguyên liệu, đóng góp vào tăng trưởng, xây dựng kết cấu hạ tầng, tạo việc làm và xuất khẩu. Một số vật liệu mới, vật liệu xanh và vật liệu tái chế đã được nghiên cứu, sản xuất.

Ông Phan Xuân Thủy nhấn mạnh, Kết luận số 83-KL/TW xác định công nghiệp vật liệu là ngành công nghiệp nền tảng, có vai trò quyết định đối với năng lực tự chủ chiến lược, năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng làm chủ công nghệ lõi. Tinh thần xuyên suốt là chuyển từ khai thác lợi thế tài nguyên sang làm chủ công nghệ vật liệu; từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu; từ tham gia chuỗi cung ứng sang từng bước làm chủ các công đoạn có giá trị gia tăng cao. Nhận thức này cần được thể hiện trong xây dựng chiến lược, hoàn thiện thể chế, phân bổ nguồn lực, tổ chức nghiên cứu, đào tạo nhân lực và thu hút đầu tư.

Ông Phan Xuân Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.

Ông Phan Xuân Thủy, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.

Tại hội thảo, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đề nghị các đại biểu tập trung làm rõ 6 nhóm vấn đề trọng tâm: làm rõ vị trí, nội hàm của tự chủ chiến lược trong công nghiệp vật liệu; định hướng phát triển đồng bộ ba nhóm vật liệu cơ bản, chiến lược và tương lai; đề xuất giải pháp để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành động lực chủ yếu; làm rõ các điểm nghẽn về thể chế, vốn, doanh nghiệp và tổ chức chuỗi giá trị, xác định rõ cơ quan thực hiện, nguồn lực, tiến độ và cơ chế điều phối; bảo đảm phát triển công nghiệp vật liệu theo hướng xanh, tuần hoàn, hiệu quả và bền vững; đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức thực hiện Kết luận số 83-KL/TW, tạo đồng thuận trong triển khai.

Triển khai đồng bộ 6 nhiệm vụ trọng tâm

Định hướng phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam trong thời gian tới, ông Vũ Mạnh Hùng, Vụ trưởng Vụ Kinh tế ngành, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cho biết để thúc đẩy ngành công nghiệp vật liệu phát triển nhanh, bền vững, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, cần tập trung triển khai sáu nhiệm vụ trọng tâm.

Một là, thống nhất nhận thức về vị trí, vai trò của công nghiệp vật liệu.

Hai là, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật và cơ chế, chính sách. 

Ba là, phát triển đồng bộ ba nhóm vật liệu, gồm vật liệu cơ bản, vật liệu chiến lược và vật liệu tương lai, bảo đảm phù hợp với yêu cầu phát triển của từng nhóm.

Bốn là, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao là động lực chủ yếu. 

Năm là, chuyển đổi, nâng cấp toàn diện các cơ sở sản xuất vật liệu theo hướng xanh, bền vững. 

Sáu là, đẩy mạnh hợp tác, hội nhập quốc tế và thu hút đầu tư công nghệ cao.

Trao đổi tại hội thảo, ông Nguyễn Minh Đức, Trưởng phòng Khoáng sản Luyện kim, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương nhận định: “Lựa chọn đúng trọng tâm để tập trung nguồn lực vào những vật liệu, công nghệ và công đoạn thực sự có ý nghĩa đối với phát triển đất nước. Tổ chức được chuỗi giá trị để lợi thế về tài nguyên, thị trường và nguồn lực thực sự chuyển hóa thành công nghệ, doanh nghiệp và năng lực sản xuất trong nước. Quản lý bằng kết quả để từng nhiệm vụ, cơ chế và nguồn lực được giao đều có sản phẩm cụ thể, có thể theo dõi, đánh giá và điều chỉnh kịp thời”.

Ông Nguyễn Minh Đức, Trưởng phòng Khoáng sản Luyện kim, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương.

Ông Nguyễn Minh Đức, Trưởng phòng Khoáng sản Luyện kim, Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương.

Trên cơ sở đó, ông Nguyễn Minh Đức cho rằng, phát triển công nghiệp vật liệu cần hướng tới mục tiêu cao hơn là hình thành năng lực công nghiệp vật liệu quốc gia hiện đại, xanh, tự chủ có chọn lọc, có sức cạnh tranh, phục vụ hiệu quả quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển các ngành công nghiệp chiến lược và công nghệ cao, đồng thời góp phần nâng cao sức chống chịu, năng lực tự chủ và vị thế của nền kinh tế Việt Nam trong các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cũng trình bày nhiều tham luận liên quan đến phát triển công nghiệp vật liệu. Với định hướng chuyển từ khai thác lợi thế tài nguyên sang làm chủ công nghệ, phát triển công nghiệp vật liệu được đặt trong yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đây cũng là cơ sở để từng bước hình thành năng lực công nghiệp vật liệu hiện đại, xanh, có giá trị gia tăng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghiệp chiến lược và công nghệ cao.

Diệu Linh

Có thể bạn quan tâm