Ngày 16/10/2026 tại Hà Nội, phát biểu ở Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu doanh nghiệp chuyển từ "làm ra tại Việt Nam" sang "sáng tạo bởi Việt Nam". Sáng hôm sau, 17/10, trình bày Báo cáo của Chính phủ trước Quốc hội tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng đưa yêu cầu "Phát triển mạnh thương hiệu quốc gia" vào nhóm nhiệm vụ cơ cấu lại, đổi mới mô hình phát triển năm 2027.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10.
Hai diễn đàn, một thông điệp: năm 2027, thương hiệu được coi là một công cụ nâng năng lực nội tại của nền kinh tế chứ không còn là chuyện riêng của từng doanh nghiệp.
Hai mươi ba năm, từ 50 lên 499 sản phẩm
Theo phát biểu của Thủ tướng tại Lễ công bố sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam lần thứ 10, Chương trình Thương hiệu quốc gia đã qua 23 năm xây dựng, 10 kỳ xét chọn. Năm 2008 có 30 doanh nghiệp với 50 sản phẩm được công nhận. Năm 2026, con số là 227 doanh nghiệp với 499 sản phẩm.
Đóng góp của nhóm doanh nghiệp này đo được bằng số, và đó là những con số vô cùng ấn tượng: Năm 2025, các doanh nghiệp được vinh danh đạt doanh thu hơn 2,5 triệu tỷ đồng, nộp ngân sách trên 133 nghìn tỷ đồng, tạo việc làm cho hơn 760 nghìn lao động. Thủ tướng dẫn số liệu của Brand Finance: giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026 đạt trên 462 tỷ USD, tăng 45,14% so với năm 2020, xếp thứ 32/193 quốc gia; tổng giá trị 100 thương hiệu hàng đầu Việt Nam đạt 43 tỷ USD, tăng 11% so với năm trước.
Con số 2,3% và k hoảng trống còn lại
Tuy nhiên, bên cạnh những thành quả, Thủ tướng cũng chỉ thẳng những giới hạn. Đó là doanh thu xuất khẩu của các doanh nghiệp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia mới chiếm khoảng 11% doanh thu của chính các doanh nghiệp ấy, tương đương khoảng 2,3% kim ngạch xuất khẩu cả nước. Nhiều sản phẩm tốt vẫn thiếu thương hiệu đủ mạnh; đầu tư nghiên cứu, công nghệ lõi, bảo hộ sở hữu trí tuệ, chống hàng giả có mặt chưa đáp ứng yêu cầu.
Đặt con số này cạnh các báo cáo trình Quốc hội sáng 17/10 thì thấy rõ hơn vì sao thương hiệu được đưa lên nghị trường. Báo cáo của Chính phủ ước kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2026 đạt 1.110 tỷ USD, lần đầu vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, nhưng cũng nhận định cơ cấu xuất nhập khẩu chưa bền vững. Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính chỉ ra xuất khẩu phụ thuộc lớn vào khu vực FDI, trong khi công nghiệp hỗ trợ, tỷ lệ nội địa hóa, năng lực làm chủ công nghệ còn hạn chế.
Điều đó có nghĩa là: Quy mô thương mại đã lớn, song phần mang tên Việt trong quy mô ấy còn nhỏ.
Thủ tướng với cộng đồng doanh nghiệp đạt Thương hiệu quốc gia
Từ lợi thế chi phí sang lợi thế giá trị
Gửi gắm kỳ vọng vào các doanh nghiệp và sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia, Thủ tướng đặt thương hiệu vào mục tiêu của các nghị quyết chiến lược. Theo đó, Nghị quyết số 68 đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, kinh tế tư nhân tăng 10 tới 12%/năm, đóng góp khoảng 55 tới 58% GDP. Nghị quyết số 79 đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50 doanh nghiệp nhà nước trong nhóm 500 lớn nhất Đông Nam Á, 1 tới 3 doanh nghiệp trong nhóm 500 lớn nhất thế giới.
Muốn đạt các mục tiêu ấy, theo Thủ tướng, phải chuyển từ lợi thế chi phí sang lợi thế giá trị, từ gia công, lắp ráp sang sáng tạo, thiết kế, từ tham gia thị trường sang dẫn dắt. Thủ tướng nhấn mạnh: "Thương hiệu có thể được tạo dựng bằng chất lượng và sáng tạo, nhưng chỉ có thể trường tồn bằng chữ tín".
Để làm được điều ấy, Thủ tướng đề nghị cộng đồng doanh nghiệp tập trung năm nhiệm vụ:
| Nhiệm vụ | Nội dung chính |
| Tiên phong thực hiện nghị quyết chiến lược | Tăng năng suất, giá trị nội địa, thị phần; coi thương hiệu là tài sản chiến lược dài hạn |
| Đầu tư năng lực cốt lõi | Nghiên cứu phát triển, làm chủ công nghệ, thiết kế, sáng chế; tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc; dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong quản trị thương hiệu |
| Chinh phục thị trường quốc tế | Hệ thống phân phối, hậu mãi; bảo vệ sở hữu trí tuệ; tận dụng các FTA |
| Liên kết chuỗi giá trị | Doanh nghiệp lớn dẫn dắt hệ sinh thái, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa |
| Kinh doanh liêm chính | Không gian lận xuất xứ, không hàng giả, hàng nhái; thực hiện chuẩn mực môi trường, xã hội, quản trị |
Nối với nhiệm vụ năm 2027 trước Quốc hội
Các yêu cầu tại lễ vinh danh khớp với nhóm nhiệm vụ thứ ba trong Báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội. Cùng với phát triển mạnh Thương hiệu quốc gia, Chính phủ yêu cầu phát triển hệ sinh thái công nghiệp trong nước, ưu tiên công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ; tạo mọi điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân phát triển theo Nghị quyết 68-NQ/TW, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn, tiên phong, cạnh tranh quốc tế; thu hút FDI có chọn lọc, liên kết thực chất với doanh nghiệp Việt Nam. Ở nhóm nhiệm vụ thứ nhất, Chính phủ yêu cầu tận dụng tối đa các FTA đã ký, đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính bổ sung hướng phát triển nhà cung ứng nội địa, nâng tỷ lệ nội địa hóa, kiểm soát gian lận thương mại. Báo cáo của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ghi nhận cử tri còn lo về hàng giả, thực phẩm chức năng giả. Đó cũng là nội dung của nhiệm vụ thứ năm Thủ tướng đặt ra cho doanh nghiệp tại lễ vinh danh: thương hiệu chỉ bền khi không có hàng giả, hàng nhái, gian lận xuất xứ.
Ba việc giao Bộ Công Thương
Tại lễ công bố, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp thực hiện ba nhiệm vụ:
| Nhiệm vụ | Yêu cầu cụ thể |
| Trình Chiến lược phát triển Thương hiệu quốc gia Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 | Gắn thương hiệu quốc gia với thương hiệu ngành, địa phương, doanh nghiệp, sản phẩm; xác định mục tiêu, lộ trình hình thành thương hiệu cạnh tranh quốc tế |
| Đổi mới Chương trình Thương hiệu quốc gia | Lấy doanh nghiệp làm trung tâm, thị trường làm định hướng; hoàn thiện tiêu chí công nghệ, đổi mới sáng tạo, giá trị nội địa, thị phần, tiêu chuẩn xanh; tăng hậu kiểm, thu hồi danh hiệu khi không còn đáp ứng |
| Đưa thương hiệu Việt Nam ra thế giới | Kết nối xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch, ngoại giao, văn hóa, truyền thông; phát huy cơ quan đại diện, Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài |
Với ngành Công Thương, ba nhiệm vụ trên cùng yêu cầu "Phát triển mạnh thương hiệu quốc gia" trong kế hoạch năm 2027 đặt ra một thước đo mới: nâng tỷ trọng hàng mang thương hiệu Việt trong kim ngạch xuất khẩu.
Để đạt mục tiêu này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương sớm trình Chiến lược phát triển Thương hiệu quốc gia Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Việc thứ hai, đổi tiêu chí xét chọn theo hướng hậu kiểm và thu hồi, làm cho danh hiệu trở thành "sự bảo chứng về chất lượng, uy tín và sức cạnh tranh", theo lời Thủ tướng. Việc thứ ba gắn với mạng lưới thương vụ và hoạt động xúc tiến thương mại do Bộ quản lý.
Kỳ họp này cũng cho ngành một công cụ pháp lý. Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng do Bộ trưởng Bộ Công Thương trình chiều 20/10, dự kiến thông qua ngày 13/11. Bốn luật được sửa là khung pháp lý cho hoạt động thương mại, ngoại thương, cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng, nơi thương hiệu Việt được bảo vệ hay bị xâm hại.
| Chỉ tiêu | Số liệu |
| Doanh nghiệp, sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia năm 2008 | 30 doanh nghiệp, 50 sản phẩm |
| Doanh nghiệp, sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia năm 2026 | 227 doanh nghiệp, 499 sản phẩm |
| Doanh thu năm 2025 của doanh nghiệp được vinh danh | Hơn 2,5 triệu tỷ đồng |
| Nộp ngân sách năm 2025 | Trên 133 nghìn tỷ đồng |
| Lao động | Hơn 760 nghìn người |
| Giá trị thương hiệu quốc gia năm 2026 (Brand Finance) | Trên 462 tỷ USD, xếp 32/193 |
| Tỷ trọng doanh thu xuất khẩu trong doanh thu của các doanh nghiệp này | Khoảng 11% |
| Tương đương trong kim ngạch xuất khẩu cả nước | Khoảng 2,3% |
Thương hiệu quốc gia qua số liệu Thủ tướng nêu ngày 16/10/2026
Gửi gắm niềm tin với doanh nghiệp, Thủ tướng nhấn mạnh: Danh hiệu Thương hiệu quốc gia không chỉ là niềm vinh dự, tự hào mà còn là cam kết danh dự đối với người tiêu dùng và trách nhiệm với hình ảnh đất nước. Mỗi sản phẩm mang thương hiệu Việt phải là một lời khẳng định mạnh mẽ về chất lượng, chữ tín và khát vọng vươn mình ra thế giới.
Lời gửi gắm này cho thấy: Từ niềm tự hào hôm nay đến vị thế ngày mai, Thương hiệu quốc gia Việt Nam chỉ thực sự khẳng định giá trị khi được bồi đắp bằng chất lượng sản phẩm, uy tín doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Khi đó, danh hiệu Thương hiệu quốc gia sẽ không chỉ là chứng nhận có giá trị trong 2 năm mà sẽ là nền tảng lâu bền của doanh nghiệp.
Khi mỗi doanh nghiệp ý thức sâu sắc trách nhiệm với người tiêu dùng, với cộng đồng và hình ảnh đất nước, mỗi sản phẩm mang thương hiệu Việt sẽ không chỉ tạo dựng niềm tin mà còn góp phần nâng tầm vị thế hàng Việt, khẳng định bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, không chỉ trong năm 2027 mà là nhiều năm sau. Đó cũng chính là nền tảng để khát vọng vươn mình của doanh nghiệp Việt trở thành sức mạnh nội sinh, đưa thương hiệu Việt tiến xa và phát triển bền vững trên bản đồ kinh tế thế giới.