Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: “Chống dịch tả lợn châu Phi như chống giặc”

Sáng nay (4/3), tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đã tổ chức "Hội nghị trực tuyến triển khai các giải pháp cấp bách khống chế bệnh dịch tả lợn châu Phi". Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng tham dự và phát biểu tại hội nghị.

Lây lan nhanh chóng ở phía Bắc

Theo báo cáo của Bộ NN&PTNT, từ ngày 1/2 - 3/3/2019, bệnh dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại 202 hộ, 64 thôn, 33 xã, 14 huyện của 7 tỉnh, thành phố (Hưng Yên, Thái Bình, Hải Phòng, Thanh Hóa, Hà Nội, Hà Nam và Hải Dương); tổng số lợn bị mắc bệnh và tiêu hủy là 4.231 con, với tổng trọng lượng tiêu hủy hơn 297 tấn.

Nhận định về nguyên nhân lây lan của dịch, ông Phùng Đức Tiến - Thứ trưởng Bộ NN&PTNT - cho hay, do việc buôn bán, vận chuyển, tiêu thụ lợn, sản phẩm của lợn nhập lậu, không rõ nguồn gốc, nhất là tại các tỉnh biên giới phía Bắc vào dịp cuối năm và Tết Nguyên đán. Lượng xe cộ, phương tiện vận chuyển cũng được người dân Việt Nam và các nước sử dụng nhiều nên rất có thể mang theo mầm bệnh dịch tả lợn châu Phi vào Việt Nam. Mặt khác, một số nước xung quanh Việt Nam có thể đã có dịch tả lợn châu Phi nhưng chưa báo cáo, thông tin chính thức, nên chưa tổ chức có hiệu quả các biện pháp phòng, chống và ngăn chặn dịch bệnh lây lan….

Theo Cục Thú y, tại Việt Nam, thời tiết tại các tỉnh phía Bắc biến đổi bất lợi, rét và mưa nhiều, tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát triển, lây lan. Trong khi hiện nay chưa có vắc xin và thuốc điều trị được bệnh dịch tả lợn châu Phi.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: “Chống dịch tả lợn châu Phi như chống giặc”

Đề xuất tăng mức hỗ trợ cho người chăn nuôi

Bộ NN&PTNT khuyến cáo, việc đào hố chôn lấp phải đúng theo khuyến cáo của Tổ chức Thú y thế giới (OIE): sâu 3 mét, nên sử dụng vôi cục, khu chôn lấp phải đảm bảo xa nguồn nước chung, xa khu dân cư và phải được kiểm soát đặc biệt nghiêm ngặt. Bộ NN&PTNT lo ngại, nếu các địa phương không kiểm soát tốt dịch bệnh, để dịch xảy ra thì ngành chăn nuôi lợn nước ta sẽ bị thiệt hại rất lớn, việc xuất khẩu thịt heo cũng sẽ gặp nhiều khó khăn.

Cùng với các biện pháp phòng chống dịch thì chính sách hỗ trợ cho người dân có lợn bị tiêu hủy để ổn định tâm lý người chăn nuôi là hết sức quan trọng. Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Phùng Đức Tiến cho hay: Giá hỗ trợ hộ chăn nuôi có lợn buộc phải tiêu hủy theo quy định hiện nay là 38.000 đồng/kg lợn hơi, thấp hơn so với giá thị trường; nhiều nơi chỉ hỗ trợ khoảng 27.000 đồng/kg; thời gian hỗ trợ kéo dài nhiều tháng; thủ tục hỗ trợ vướng vì quy định người chăn nuôi phải đăng ký và có xác nhận của chính quyền, nhưng thực tế các nội dung này không khả thi vì hiện cả nước có hàng triệu hộ chăn nuôi lợn đan xen trong các khu dân cư và hầu hết các hộ chăn nuôi không khai báo, đăng ký khi nuôi lợn; thủ tục hỗ trợ mất nhiều thời gian, người dân bán cháy lợn bệnh, lợn nghi bệnh, không báo cho chính quyền và cơ quan thú y.

Do đó, Bộ NN&PTNT kiến nghị Chính phủ cho phép hỗ trợ 80% giá thị trường đối với lợn con, lợn thịt và tăng gấp 1,5 đến 1,8 lần đối với lợn nái và lợn đực giống buộc phải tiêu hủy; bỏ điều kiện phải khai báo. Trong quá trình triển khai phải đảm bảo tính công khai, minh bạch và kịp thời hỗ trợ cho người chăn nuôi.

Là một trong những địa phương đã phát hiện dịch tả lợn châu Phi, ông Nguyễn Văn Tùng - Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng - chia sẻ: Đến nay, thành phố chủ động cấp 4 tỷ đồng để thực hiện mua bổ sung hoá chất, hỗ trợ hộ chăn nuôi, công tác phòng chống dịch. Trong quá trình phòng chống dịch các điểm dịch hiện nay mới chỉ phát sinh tại các nông hộ, gia trại mà có điều kiện chăn nuôi công nghệ cao chưa áp dụng. Đối với DN chăn nuôi công nghệ cao chưa xuất hiện.

Theo ông Tùng, năm 2017, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn mức hỗ trợ tiêu huỷ 38.000 đồng/kg lợn. Hiện, mức giá thị trường khoảng 43-45.000 đồng/kg. Tôi nghĩ mức hỗ trợ ngày tương đối ổn. Tuy nhiên, quy định trước đây chưa tách hỗ trợ với lợn nái và lợn thịt. Theo tổng kết của thành phố, lợn nái chiếm khoảng 10% tổng lợn đàn, giá lợn nái cao hơn lợn thịt rất nhiều, ở mức trên dưới 150.000 đồng/kg. Do đó, đề nghị Bộ NN&PTNT và Bộ Tài chính nên bổ sung thêm tiêu chí này để hỗ trợ cao hơn đối với lợn nái. Ông Tùng đề xuất, lấy hệ số xung quanh khoảng 2 lần so với giá lợn thịt.

Hành động quyết liệt, kiên quyết thực hiện 5 KHÔNG

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc nhất mạnh: “Một khẩu hiệu đặt ra là chống dịch như chống giặc để huy động các cấp, các ngành xắn tay áo ngăn chặn hiệu quả dịch bệnh xâm nhập vào 7 tỉnh. Trung Quốc đã thành công 90% giảm dịch với sự quyết liệt của cả hệ thống, đây là bài học cho chúng ta học tập".

Hiện, Việt Nam có 2,5 triệu hộ chăn nuôi, hơn 10 nghìn trang trại,70% sản lượng thịt cung cấp và xuất khẩu. Nếu không có những biện pháp đồng bộ thì rất khó khăn chăn dịch bệnh, ảnh hưởng tới ngành chăn nuôi, môi trường.

Trước diễn biến phức tạp của Dịch tả lợn châu Phi, ngày 20/2, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã ra Chỉ thị số 04/CT-TTg về việc triển khai đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh dịch này.

Để ngăn chặn dịch tả lợn châu Phi lây lan, tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo nghiêm cấm mọi hình thức vận chuyển, buôn bán, giết mổ, tiêu thụ lợn, sản phẩm của lợn nhập lậu, nghi nhập lậu, không rõ nguồn gốc, kể cả hình thức cho, tặng của các tổ chức, cá nhân và cư dân khu vực biên giới.

“Hiện dịch bệnh tả lợn châu Phi đã lan ra đến 7 tỉnh, 202 hộ, 14 huyện, 33 xã, 64 thôn. Ngăn chặn được không? Đó là câu hỏi cho ngành Nông nghiệp và các địa phương. Tôi rất bức bách điều đó. Vì vậy, các cấp ngành theo chức năng được phân công phải xắn tay áo vào cuộc, cử cán bộ, cung cấp phương tiện, có biện pháp hướng dẫn hành động kịp thời, ngăn chặn hiệu quả”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu, các chủ tịch UBND các tỉnh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và Thủ tướng nếu để dịch tả lợn châu Phi lây lan. Các tỉnh chưa có dịch càng phải vào cuộc mạnh mẽ hơn để ngăn chặn dịch bệnh. Bộ Thông tin Truyền thông phải tăng cường thông tin cho người dân hiểu và ngăn chặn dịch bệnh. Hạn chế việc vận chuyển lợn đường dài. Thủ tướng cũng yêu cầu, nếu việc thanh toán cho người dân chưa phù hợp thì phải đề xuất với Chính phủ.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng ủng hộ phương pháp hỗ trợ cao hơn cho người dân có lợn bị chết do dịch tả lợn châu Phi. Theo đó, Chính phủ cho phép hỗ trợ 80% giá thị trường đối với lợn con, lợn thịt và tăng gấp 1,5 đến 1,8 lần đối với lợn nái và lợn đực giống buộc phải tiêu hủy, bỏ điều kiện phải khai báo và có xác nhận của UBND cấp xã khi nuôi lợn vì không khả thi. Kinh phí lấy từ quỹ phòng, chống thiên tai của địa phương. Trong quá trình triển khai phải đảm bảo tính công khai, minh bạch và kịp thời hỗ trợ cho người chăn nuôi.

Để giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh dịch tả lợn châu Phi, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đề nghị người chăn nuôi, buôn bán, giết mổ lợn thực hiện kiên quyết thực hiện 5 KHÔNG theo đúng quy định của Luật thú y: Không giấu dịch; không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; không giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh, lợn chết; Không vứt lợn chết ra môi trường; không sử dụng thức ăn dư thừa chưa qua xử lý nhiệt.”