Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân kiểm tra năng lực sản xuất nhiên liệu sinh học tại miền Trung

Nỗ lực phát triển sản xuất và phối trộn, đáp ứng nhu cầu thị trường

Đoàn công tác đã làm việc với cả những nhà máy đang hoạt động lẫn tạm dừng hoạt động, nhằm đánh giá năng lực sản xuất, tình hình vận hành, khả năng đáp ứng nhu cầu E100 theo lộ trình triển khai xăng sinh học cùng những khó khăn cần tháo gỡ.

Tham gia đoàn công tác của Bộ Công Thương có ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công; bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước; ông Đặng Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than; ông Nguyễn Văn Minh, Tổng Biên tập Báo Công Thương.

Về phía các địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội có đại diện lãnh đạo Sở Công Thương các tỉnh Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Gia Lai, Lâm Đồng, Đồng Nai cùng đại diện các nhà máy: Công ty CP Nhiên liệu sinh học Dầu khí Miền Trung (Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất); Công ty CP Phát triển Nhiên liệu sinh học Việt Nam (Nhà máy cồn Quảng Nam); Công ty CP Đường Quảng Ngãi (Nhà máy cồn Gia Lai); Công ty CP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (Nhà máy cồn Đức Giang); Công ty TNHH MTV Nhà xanh Việt Nam (Nhà máy cồn Đồng Nai); Công ty TNHH Nhiên liệu sinh học Phương Đông (Nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học Bình Phước); Công ty CP Nông sản Thực phẩm Quảng Ngãi (Nhà máy cồn và tinh bột sắn Đăk Tô). Buổi làm việc còn có ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam.

Trước đó, đoàn công tác đã trực tiếp làm việc với một số doanh nghiệp sản xuất E100 để nắm thực trạng nguồn cung, tháo gỡ khó khăn, xây dựng giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng theo định hướng chuyển đổi xanh.

Điểm kiểm tra thực địa ngày 3/8 là Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất thuộc Công ty CP Nhiên liệu sinh học Dầu khí Miền Trung (BSR-BF), đặt tại Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi.

Báo cáo với đoàn công tác, ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) cho biết, trong 7 tháng đầu năm 2026, BSR đã vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất ở mức bình quân 124% công suất thiết kế, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường xăng dầu trong nước.

Theo ông Thắng, việc Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất từng bước nâng công suất sẽ giúp BSR chủ động hơn về nguồn E100 trong nước, giảm dần phụ thuộc nhập khẩu, tối ưu chi phí phối trộn và giữ nguồn cung xăng E10 ổn định khi lộ trình áp dụng được triển khai trên phạm vi toàn quốc. BSR cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ với BSR-BF, các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam cùng các đối tác để hoàn thiện chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học.

Ông Phạm Văn Vượng, Giám đốc BSR-BF cho biết, thực hiện chỉ đạo của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam và các cổ đông, đơn vị đã triển khai phương án phục hồi sản xuất kinh doanh, đồng thời phối hợp với các đối tác hợp tác kinh doanh (BCC) gồm Công ty Nhà xanh Việt Nam và PVChem khẩn trương bảo dưỡng, đưa Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất trở lại vận hành nhằm đáp ứng nhu cầu E100 theo lộ trình áp dụng xăng E10 quy định tại Thông tư số 50 của Bộ Công Thương.

Song song với quá trình phục hồi sản xuất, BSR-BF đã xây dựng chương trình đổi mới sáng tạo với 14 nhóm giải pháp nhằm tháo gỡ nút thắt công nghệ, nâng công suất khả dụng, cải thiện hiệu suất lên men, gia tăng giá trị sản phẩm cùng phụ phẩm, tận dụng lợi thế carbon thấp, giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Theo kế hoạch, trong quý III/2026, BSR-BF sẽ chuyển đổi nguyên liệu sản xuất từ sắn sang ngô, tiếp tục nâng công suất vận hành bình quân lên 70-80%, đồng thời thử nghiệm vận hành ở mức 125% công suất thiết kế sau khi các điều kiện kỹ thuật được đáp ứng. Xa hơn, doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng công suất khả dụng lên 150%, qua đó gia tăng doanh thu, rút ngắn thời gian trả nợ, sớm phục hồi vốn chủ sở hữu và nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.

Sang quý IV/2026, BSR-BF tiếp tục triển khai các giải pháp nâng công suất khả dụng, đồng thời hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và đối tác công nghệ để mở rộng chuỗi giá trị từ nhà máy, nghiên cứu sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) theo công nghệ Ethanol-to-Jet (ETJ) cùng methanol carbon thấp từ nguồn CO₂ sinh học.

Xây dựng chuỗi cung ứng bền vững

Theo báo cáo tại buổi làm việc, cả nước hiện có ba nhà máy E100 đang hoạt động gồm Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, Nhà máy cồn Quảng Nam và Nhà máy cồn Đồng Nai, với tổng công suất thiết kế 830 m3/ngày, tương đương khoảng 24.900 m³/tháng và khoảng 277.000 m3/năm.

Trong đó, Nhà máy Dung Quất có công suất thiết kế lớn nhất với 330 m³/ngày, tiếp đến là Nhà máy Quảng Nam 300 m³/ngày và Nhà máy Đồng Nai 200 m³/ngày. Riêng tháng 6/2026, ba nhà máy sản xuất tổng cộng 20.875,4 m³ E100, đạt khoảng 83,8% công suất thiết kế theo tháng.

Lãnh đạo Công ty CP Phát triển Nhiên liệu sinh học Việt Nam (Nhà máy cồn Quảng Nam) cho biết, do được đầu tư và vận hành trong thời gian dài, một số thiết bị, hạ tầng đã xuống cấp, thường phát sinh sự cố, buộc nhà máy phải tạm ngừng sản xuất để kiểm tra, sửa chữa. Vì vậy, bảo trì, nâng cấp thiết bị cùng với ổn định đầu ra sản phẩm là những yếu tố quyết định để nhà máy giữ được công suất, bảo đảm nguồn cung E100 trong thời gian tới.

Ông Trần Quang Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đường Quảng Ngãi (Nhà máy cồn Gia Lai) cho biết, dự án nhà máy ethanol An Khê với vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng dự kiến đi vào sản xuất thương mại trong quý I/2028. Nhà máy được thiết kế với công suất 200.000 lít ethanol khan mỗi ngày, tương đương 200 m³/ngày, sản phẩm chính là cồn thực phẩm và ethanol nhiên liệu. Công ty đã chuẩn bị đủ điều kiện triển khai dự án, từ nguyên liệu, công nghệ, tài chính đến nhân sự.

Chung tay tháo gỡ khó khăn

Tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo các nhà máy sản xuất E100 nêu một số vướng mắc như đầu ra chưa ổn định, phải cạnh tranh với E100 nhập khẩu và chủ yếu ký hợp đồng ngắn hạn, khiến doanh nghiệp khó chủ động kế hoạch sản xuất, thu mua nguyên liệu cũng như đầu tư nâng cấp thiết bị.

Ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc BSR kiến nghị cần có cơ chế tài chính phù hợp, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, ưu tiên sử dụng E100 sản xuất trong nước; đồng thời đề nghị BSR, PVOIL cùng các đơn vị liên quan ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, có cơ chế thanh toán trước theo quý phù hợp với công suất khả dụng của nhà máy.

Ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng ethanol không đơn thuần là một ngành công nghiệp chế biến như nhiều ngành khác, mà là ngành gắn trực tiếp với an ninh năng lượng quốc gia. Từ góc nhìn đó, ông Tuấn đề nghị xem xét hạn chế xuất khẩu sắn lát khô để chuyển sang các sản phẩm chế biến sâu, qua đó giữ nguồn nguyên liệu cho sản xuất ethanol trong nước.

Ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công đề nghị các doanh nghiệp cần tập trung đề xuất các nội dung cần thiết, hợp lý, cơ quan quản lý sẽ tham mưu hỗ trợ, tháo gỡ nhanh. Ông Đặng Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than đề nghị lãnh đạo các tập đoàn, doanh nghiệp trong lĩnh vực này cần quyết liệt hơn nữa mở rộng đầu tư, phục hồi sản xuất các nhà máy.

Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Biên tập Báo Công Thương Nguyễn Văn Minh cho biết, qua nắm bắt thông tin, lãnh đạo Chính phủ và Bộ Công Thương đánh giá cao thành công của việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng ổn định, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh còn rất nhiều khó khăn, thách thức. Đây được coi là một điểm sáng trong bảo đảm an ninh năng lượng, cùng với bảo đảm nguồn cung điện, than, xăng dầu, khí đốt.

Trong thành công đó có vai trò quan trọng của công tác truyền thông. Báo chí đã tích cực, chủ động đi trước, xử lý kịp thời thông tin sai sự thật, thông tin xấu độc, định hướng dư luận, tạo niềm tin và sự đồng thuận trong toàn xã hội cũng như trong người tiêu dùng.

“Nhiệm vụ quan trọng tiếp theo phải là bảo đảm tốt hơn nữa nguồn cung, tự chủ nguồn ethanol phối trộn từ trong nước, giảm bớt nhập khẩu, đẩy mạnh sản xuất. Rất mong các doanh nghiệp đồng hành, chủ động cung cấp thông tin cho báo chí, tạo sự đồng thuận trong xã hội”, Tổng Biên tập Nguyễn Văn Minh nói.

Tạo hành lang chính sách thuận lợi cho nhiên liệu sinh học

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta, hiện thực hóa Nghị quyết 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 và Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, cùng các quyết định, chỉ đạo của Chính phủ. Chủ trương này góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ môi trường.

Trên tinh thần đó, Thứ trưởng ghi nhận và biểu dương nỗ lực của các doanh nghiệp sản xuất nhiên liệu sinh học trong việc duy trì hoạt động, từng bước khôi phục và nâng cao công suất, gia tăng sản lượng, mở rộng thị phần E100 trong nước.

Theo Thứ trưởng, những kết quả đạt được cho thấy ngành nhiên liệu sinh học đang có tín hiệu tích cực, tạo tiền đề quan trọng để đáp ứng nhu cầu phối trộn xăng sinh học theo lộ trình của Chính phủ, thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, để thị trường xăng sinh học phát triển bền vững, các doanh nghiệp không chỉ tập trung nâng công suất mà cần chủ động rà soát toàn diện năng lực sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng E100 ổn định từ vùng nguyên liệu, sản xuất, logistics đến tiêu thụ. Cùng với đó là tăng cường liên kết giữa các nhà máy, doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, đơn vị phối trộn và các địa phương, nhằm bảo đảm nguồn cung lâu dài cho thị trường trong nước.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng cho rằng quá trình phát triển nhiên liệu sinh học vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ đồng bộ. Những vướng mắc về đầu tư, tiếp cận vốn, nguồn nguyên liệu, tiêu thụ sản phẩm, cạnh tranh với hàng nhập khẩu, cơ chế hợp đồng dài hạn cũng như các vấn đề khoa học, công nghệ cần được doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan quản lý cùng nhìn nhận thẳng thắn, chủ động đề xuất giải pháp. Bộ Công Thương sẽ tổng hợp đầy đủ các kiến nghị để phối hợp với các bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, xử lý, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển sản xuất trong báo cáo đánh giá sau 2 tháng đưa xăng E10 vào thị trường tới đây.

Thứ trưởng khẳng định, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu mối, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nhiên liệu sinh học theo hướng đồng bộ, minh bạch, phù hợp với thực tiễn.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ doanh nghiệp và địa phương, Bộ sẽ nghiên cứu tổ chức hội thảo chuyên đề để thống nhất giải pháp, đồng thời tham mưu xây dựng hành lang pháp lý thuận lợi, tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển vùng nguyên liệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao sức cạnh tranh của nhiên liệu sinh học trong nước, góp phần thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân lưu ý, việc hoàn thiện Nghị định về kinh doanh xăng dầu cần gắn với mục tiêu phát triển thị trường nhiên liệu sinh học. Theo Thứ trưởng, các chính sách về giá, thuế, phí, cơ chế bình ổn và điều tiết thị trường phải được nghiên cứu theo hướng hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng; qua đó tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học, từng bước xây dựng thị trường E100 và xăng sinh học phát triển bền vững.