Thu, chi ngân sách Nhà nước trong tầm kiểm soát

Cuộc họp báo sau phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2015 chiều nay (29/10) nhận được sự quan tâm đặc biệt của báo giới với hầu hết các câu hỏi xoay quanh vấn đề thu, chi ngân sách Nhà nước (NSNN) và các biện pháp của Chính phủ trong việc đảm bảo nguồn thu, giảm bội chi.

Người phát ngôn của Chính phủ trả lời các câu hỏi của phóng viên

Tình hình ngân sách Nhà nước không quá căng thẳng

Trả lời câu hỏi của các phóng viên đề nghị cho biết quan điểm của Chính phủ về việc mới đây, tại diễn đàn Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho biết, tình hình ngân sách năm 2016 rất căng thẳng. Mặc dù theo báo cáo của Chính phủ, chi đầu tư phát triển năm 2016 sẽ tăng cao hơn dự toán năm 2015 gần 61 nghìn tỷ đồng, song con số thực để phân bổ hiện chỉ còn 45 nghìn tỷ đồng, trả nợ xong là không còn tiền để chi tiêu. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Nguyễn Văn Nên cho biết, về thu ngân sách nhà nước (NSNN), Chính phủ đã báo cáo Quốc hội dự kiến tổng thu năm 2016 là 1.014 nghìn tỷ đồng, tăng 103 nghìn tỷ đồng so với dự toán năm 2015.

Về dự toán chi đầu tư phát triển (ĐTPT) nguồn NSNN, trong năm 2016 là 255,75 nghìn tỷ đồng, cao hơn mức bội chi NSNN (254 nghìn tỷ đồng). Và nếu tính cả chi đầu tư từ nguồn Trái phiếu Chính phủ 60 nghìn tỷ đồng; từ nguồn thu xổ số kiến thiết 26 nghìn tỷ đồng thì tổng chi ĐTPT năm 2016 là 341,75 nghìn tỷ đồng, chiếm 25,1% tổng chi NSNN.

“Con số mà Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề cập là vốn ngân sách Trung ương trong nước và chỉ là một phần trong tổng chi ĐTPT nêu trên” – Người phát ngôn của Chính phủ cho biết.

Ngoài ra, dự kiến còn sử dụng nguồn bán một phần vốn nhà nước tại một số doanh nghiệp để thực hiện chương trình Mục tiêu quốc gia về Xây dựng nông thôn mới, đầu tư một số bệnh viện trung ương, tuyến cuối, bố trí vốn đối ứng các dự án ODA và đầu tư cho Chương trình chống ngập lụt tại TP Hồ Chí Minh.

Bổ sung ý kiến, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai phân tích, nguyên nhân giảm thu NSNN là do tác động giảm giá dầu thô nên làm giảm khoảng 63 nghìn tỷ đồng nguồn thu.

Và để bù đắp khoản hụt thu này, Chính phủ chủ trương bán bớt phần vốn tại một số DNNN khoảng 40 nghìn tỷ. Số còn lại, trong quá trình điều hành từ nay đến cuối năm, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính yêu cầu cơ quan Thuế, Hải quan rà soát các doanh nghiệp, các cơ sở nộp thuế lớn để đảm bảo nguồn thu cho ngân sách, nhất là các đối tượng nộp thuế tiêu thụ đặc biệt. Đồng thời, siết chặt việc thu hồi các khoản nợ thuế đi đôi với siết chặt các khoản chi, không cho phép chuyển nguồn sang năm sau với các Bộ, ngành không chi hết định mức ngân sách trong năm 2015.

Trước câu hỏi, theo dự thảo kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2016 - 2020, tổng nhu cầu vay của Chính phủ giai đoạn 2016 - 2020 từ 3,02 đến 3,09 triệu tỷ đồng. Trong đó vay bù đắp bội chi là 1,36 triệu tỷ đồng, vay về cho vay lại khoảng 280 nghìn tỷ đồng, phần còn lại để trả nợ gốc đến hạn theo quy định. Đề nghị Người Phát ngôn cho biết con số này đã được Chính phủ tính toán kỹ lưỡng chưa và với nguồn kinh phí này có bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng kinh tế của giai đoạn 2016 - 2020 cao hơn những năm trước?

Ông Nguyễn Văn Nên cho biết, căn cứ tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011 - 2015, dự báo tình hình kinh tế thế giới và trong nước trong 5 năm tới, với mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm 2016 - 2020 khoảng 6,5% - 7%/năm, Chính phủ đã nghiên cứu, xây dựng khá thận trọng trên cơ sở các phương án vay trả nợ khác nhau cho giai đoạn 2016 - 2020 và đang trình Quốc hội cho ý kiến.

Các phương án xây dựng đều bảo đảm giới hạn nợ công đã được Quốc hội thông qua, theo đó, đến năm 2020 nợ công không quá 65% GDP, nợ Chính phủ không quá 55% GDP, nợ nước ngoài của quốc gia không quá 50% GDP.

Giai đoạn 2016 - 2020 bội chi sẽ thấp hơn giai đoạn 2011 - 2015

Cho biết quan điểm của Chính phủ trước tình trạng "Tỷ lệ nợ công vẫn trong giới hạn an toàn nhưng bội chi đang có xu hướng tăng dẫn đến áp lực tăng nợ công" và lộ trình giải quyết nợ công của Chính phủ cũng như việc kiểm soát tăng bội chi, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ nêu rõ, theo định hướng kế hoạch ngân sách nhà nước 5 năm giai đoạn 2016 - 2020, bội chi ngân sách nhà nước (NSNN) bình quân (tính theo quy định của Luật NSNN hiện hành) sẽ ở khoảng 4,9% GDP, trong khi bình quân 5 năm giai đoạn 2011 - 2015 khoảng 5,4% (số tạm tính, chưa quyết toán). Như vậy, dự kiến giai đoạn 2016 - 2020 bội chi thấp hơn giai đoạn 2011 - 2015.

Và, để đạt được mục tiêu về bội chi NSNN như trên, Chính phủ đã đề ra các nhóm giải pháp, chính sách về thu, chi NSNN, cụ thể: Đối với thu NSNN, sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, ổn định kinh tế vĩ mô nhằm tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất kinh doanh qua đó tăng thêm nguồn thu cho NSNN; hoàn thiện chính sách và hệ thống thuế góp phần bảo đảm nguồn thu.

Với chi NSNN, Chính phủ chỉ đạo đổi mới chính sách phân phối tài chính thông qua lập và thực hiện kế hoạch tài chính - NSNN trung hạn. Bố trí cho đầu tư phát triển từ NSNN ở mức hợp lý; rà soát tổng thể các chính sách an sinh xã hội, các chương trình mục tiêu quốc gia; cơ cấu lại chi NSNN trong từng lĩnh vực để dành nguồn cải cách tiền lương.  

Với mức bội chi NSNN dự kiến như trên, nợ công sẽ được kiểm soát không quá 65% GDP, nợ Chính phủ không quá 55% GDP. 

Đặc biệt, để tăng cường quản lý nợ công, nâng cao hiệu quả sử dụng nợ công, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 14/02/2015, trong đó tập trung quản lý chặt chẽ nợ công, nhất là các khoản vay mới. Tính đúng, tính đủ nợ công theo quy định, bảo đảm trong giới hạn cho phép; Tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay, bảo đảm hiệu quả đầu tư, chất lượng công trình và theo đúng quy định của pháp luật. Chủ động ngăn ngừa và xử lý nghiêm các hành vi tiêu cực, tham nhũng, lãng phí; Khẩn trương cơ cấu lại nợ công theo hướng tăng tỷ trọng vốn vay dài hạn để giảm áp lực trả nợ trong ngắn hạn. Đẩy mạnh triển khai các nghiệp vụ quản lý và xử lý rủi ro đối với danh mục nợ công (bao gồm rủi ro về tỷ giá, lãi suất, thanh khoản, tái cấp vốn và tín dụng). Tăng cường thanh khoản và thúc đẩy phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ; Quản lý chặt chẽ các khoản vay có bảo lãnh Chính phủ theo hướng siết chặt điều kiện cấp bảo lãnh, không mở rộng diện, chọn lọc có mục tiêu ưu tiên, tiến tới thu hẹp bảo lãnh Chính phủ và kiểm soát việc bảo đảm trả nợ đối với các khoản vay bảo lãnh Chính phủ; tăng dần tỷ lệ cho vay lại, giảm dần tỷ lệ cấp phát và thu đủ nợ đối với các khoản Chính phủ vay về cho vay lại.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải trả lời báo giới

Tại cuộc họp báo, trước đề nghị cho biết ý kiến của Bộ Công Thương xung quanh đề nghị phong tặng Anh hùng Lao động năm 2015 cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, cần phải nhìn nhận một cách khách quan, công bằng trong cả việc khen thưởng hay kỷ luật.

Cần phải ghi nhận và đánh giá đúng về những đóng góp của EVN nói riêng, ngành Điện nói chung trong nhiều năm qua, không chỉ ở việc cơ bản đảm bảo nguồn cung điện an toàn, ổn định cho nền kinh tế mà còn đảm bảo trên 90% người dân được sử dụng điện lưới quốc gia.

Đặc biệt là nỗ lực của ngành điện trong việc thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, góp phần đưa điện đến vùng sâu, vùng xa, hải đảo.

Việc quyết định phong tặng hay không sẽ phụ thuộc vào quyết định của Ban thi đua Khen thưởng Trung ương.

Hoàng Châu