Tin Khu Vực
Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ và Bắc Âu cùng lúc xoay trục năng lượng
Thị trường có tần suất cập nhật nhiều nhất trong hai ngày qua là Thổ Nhĩ Kỳ với 5 bản tin liên tiếp từ Thương vụ Việt Nam. Các thông tin ghép lại cho thấy nước chủ nhà Hội nghị COP31 (dự kiến tổ chức tại Antalya vào tháng 11/2026) đang chuẩn bị công bố mục tiêu chuyển đổi năng lượng mới, lấy điện khí hóa làm trụ cột và hướng tới thu hút khoảng 200 tỷ USD vốn đầu tư quốc tế.
Cùng thời điểm, Thổ Nhĩ Kỳ đã vươn lên trở thành quốc gia xây dựng thủy điện lớn thứ hai châu Âu, tiếp tục thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo và đặt mục tiêu trở thành trung tâm khởi nghiệp công nghệ của khu vực Á - Âu. Thông tin này được phản ánh qua bài viết thuật lại phát biểu tại sự kiện GITEX AI Europe 2026 tổ chức ở Berlin.
Tại Houston (Mỹ), Chi nhánh Thương vụ Việt Nam cập nhật việc Chính phủ Mỹ ban hành sắc lệnh "Unleashing American Energy", theo đó phê duyệt 76 giấy phép khai thác than mới, đồng thời ban hành quy định rút ngắn quy trình cấp phép đối với các lò phản ứng hạt nhân tiên tiến.
Trong khi đó, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển - cơ quan kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia - cung cấp góc nhìn thận trọng hơn. Một nghiên cứu mới cho rằng hệ thống năng lượng Bắc Âu, dù được đánh giá là mô hình hợp tác khu vực hiệu quả, vẫn chưa sẵn sàng trước các rủi ro địa chính trị sau năm 2022. Cùng với đó, Thụy Điển cũng vừa công bố báo cáo đề xuất cơ chế bồi thường cho các doanh nghiệp từng đầu tư điện hạt nhân nhưng phải dừng hoạt động do quyết định chính trị.
Việc nhiều nền kinh tế cùng lúc điều chỉnh chiến lược phát triển nguồn điện được dự báo sẽ kéo theo sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng thiết bị điện, vật tư xây lắp và linh kiện phục vụ năng lượng tái tạo. Đây được xem là cơ hội đáng chú ý đối với doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực thiết bị điện, cáp điện, linh kiện điện mặt trời và điện gió.
Gạo Philippines - thông tin doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm
Nếu chỉ lựa chọn một nhóm thông tin có tác động trực tiếp nhất tới doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam trong tuần này, đó là loạt 5 bản tin từ Thương vụ Đại sứ quán Việt Nam tại Philippines.
Theo các thông tin cập nhật, Bộ Nông nghiệp Philippines bày tỏ lo ngại gạo nhập khẩu loại tấm 5% - dòng sản phẩm được người tiêu dùng Philippines ưa chuộng - đang tạo sức ép lớn đối với gạo sản xuất trong nước. Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco Tiu Laurel Jr. đã kêu gọi các nhà nhập khẩu tạm thời dừng nhập khẩu loại gạo này.
“Chúng ta sẽ không cho phép nhập khẩu gạo tấm 5% vào Philippines nữa, bắt đầu từ bây giờ”, Francisco Tiu Laurel Jr., Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines cho biết.
Song song với đó, Bộ Nông nghiệp Philippines đề xuất gia hạn thêm 60 ngày việc áp dụng mức giá trần 50 peso/kg đối với gạo nhập khẩu, đồng thời đang xem xét khả năng cấm nhập khẩu gạo tấm 5%, chỉ cho phép nhập khẩu gạo có tỷ lệ tấm từ 25% trở lên.
Theo dõi diễn biến của cả năm bản tin theo trình tự thời gian có thể nhận thấy một chính sách bảo hộ mới đang từng bước hình thành trước vụ thu hoạch lúa mùa mưa vào tháng 9.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam, việc nắm bắt sớm các tín hiệu này sẽ giúp chủ động điều chỉnh cơ cấu chủng loại sản phẩm cũng như kế hoạch giao hàng trước khi chính sách chính thức được ban hành.
Đáng chú ý, ngoại thương Philippines trong tháng 5/2026 vẫn tăng 16,1%, đạt 21,23 tỷ USD. Điều đó cho thấy sức mua của thị trường hơn 118 triệu dân vẫn duy trì tích cực, chỉ đang có sự điều chỉnh về cơ cấu nhập khẩu.
Các bản tin trên Nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài được cập nhật trực tiếp từ hệ thống Thương vụ Việt Nam tại các thị trường trọng điểm. Ảnh: Thương vụ Việt Nam tại UAE
Argentina, Đài Loan (Trung Quốc) và một cơ hội giao thương cụ thể từ Na Uy
Không phải mọi thông tin đều mang tính cảnh báo. Thương vụ Việt Nam tại Argentina đã cập nhật một tín hiệu tích cực khi thương mại song phương Việt Nam - Argentina năm 2025 đạt 4,27 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam tăng tới 68,7%, đạt 876,74 triệu USD.
Hiện Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ sáu của Argentina trên phạm vi toàn cầu, còn Argentina là đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam tại khu vực Mỹ Latinh.
Dư địa mở rộng thị phần vẫn còn rất lớn. Cao su Việt Nam hiện mới chiếm khoảng 0,96% trong tổng kim ngạch nhập khẩu cao su trị giá 1,342 tỷ USD của Argentina; còn nhựa và sản phẩm nhựa mới chiếm khoảng 0,21% trong tổng kim ngạch nhập khẩu gần 2,994 tỷ USD.
Tại Đài Loan (Trung Quốc), chỉ số PMI sản xuất tháng 6/2026 đạt 60,7 điểm, đánh dấu tháng tăng trưởng thứ chín liên tiếp và cả sáu nhóm ngành sản xuất đều tiếp tục mở rộng.
Một nền kinh tế đang trong chu kỳ tăng trưởng mạnh của ngành công nghệ đồng nghĩa nhu cầu nhập khẩu linh kiện, vật tư đầu vào cũng sẽ gia tăng, phù hợp với năng lực của nhiều doanh nghiệp Việt Nam.
Đáng chú ý, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển cũng đăng tải một thông tin rất ngắn nhưng mang tính thực tiễn cao: một doanh nghiệp Na Uy đang tìm kiếm đối tác Việt Nam để sản xuất quần áo bơi cho đơn hàng thử nghiệm quy mô nhỏ.
Không phải là một báo cáo vĩ mô hay chính sách lớn, đây là cơ hội giao thương cụ thể để doanh nghiệp dệt may trong nước có thể chủ động tiếp cận ngay.
Trung Quốc thúc đẩy AI tiêu dùng, Latvia giảm thuế thực phẩm
Từ Trung Quốc, tác giả Phạm Chí Cường tổng hợp thông tin về việc Bộ Thương mại Trung Quốc cùng 7 cơ quan Chính phủ vừa ban hành hướng dẫn thúc đẩy mô hình kết hợp giữa AI và tiêu dùng.
Văn bản đưa ra 17 nhóm giải pháp, trải rộng từ thiết bị gia dụng thông minh, dịch vụ AI trong du lịch, y tế, giáo dục cho đến phát triển hạ tầng dữ liệu tiêu dùng.
Động thái này cho thấy Trung Quốc đang đẩy mạnh kích cầu nội địa thông qua công nghệ - xu hướng mà các doanh nghiệp hàng tiêu dùng Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này cần theo dõi sát để thích ứng với môi trường cạnh tranh mới.
Tại Latvia, từ ngày 1/7/2026, thuế VAT đối với nhóm thực phẩm thiết yếu được giảm từ 21% xuống còn 12%, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp thực phẩm muốn thâm nhập thị trường Baltic.
Bên cạnh đó, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển cũng giới thiệu hai hội chợ đáng chú ý gồm Euro Expo tại Falun và Elmia Lastbil tại Jönköping - những sự kiện được đánh giá là cơ hội phù hợp để doanh nghiệp phụ tùng, cơ khí và linh kiện Việt Nam tiếp cận trực tiếp các đối tác Bắc Âu.
Từ hôm nay (3/7), Báo Công Thương chính thức đăng tải bản tin điểm tin hằng ngày, cập nhật nhanh, đầy đủ những thông tin mới nhất trên Nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài của Bộ Công Thương.