Thí điểm chế định luật sư công tạo cơ sở để tiếp tục triển khai trên diện rộng

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng yêu cầu khẩn trương hình thành đội ngũ luật sư công, lựa chọn nhân sự theo nhu cầu thực tiễn, không chạy theo số lượng.

Thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên giữa các bên

Ngày 29/9, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị triển khai Nghị quyết số 24/2026/QH16 về thí điểm thực hiện chế định luật sư công. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, sự ra đời của chế định luật sư công đánh dấu bước tiến lịch sử, một "đột phá thể chế" trong công tác bổ trợ tư pháp, nâng cao năng lực pháp lý cho khu vực công. Theo đó, lần đầu tiên, Nhà nước ta thiết lập một lực lượng luật sư chuyên nghiệp ngay trong nội bộ các cơ quan hành chính và doanh nghiệp nhà nước - những người vừa mang phẩm chất, bản lĩnh của người cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, vừa sở hữu chứng chỉ hành nghề, kỹ năng tranh tụng, tư vấn độc lập của một luật sư thực thụ.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại Hội nghị.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại Hội nghị.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu bật ý nghĩa của Hội nghị trong việc chuyển hóa chủ trương của Đảng, nghị quyết của Quốc hội và các văn bản hướng dẫn, kế hoạch của Chính phủ triển khai thí điểm chế định luật sư công thành hành động, tạo nhận thức thống nhất, đồng bộ trên toàn quốc; xác định rõ trách nhiệm, cách thức triển khai của từng Bộ, địa phương thực hiện thí điểm, bảo đảm vận hành thông suốt, kịp thời tháo gỡ khó khăn từ thực tiễn.

Nêu ý kiến tại Hội nghị, Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng, Cục trưởng Cục Pháp chế, Bộ Quốc phòng nhấn mạnh đây là một chế định mới, vì vậy, Bộ Quốc phòng cần thống nhất nhận thức và xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp cũng như những cán bộ thuộc diện có thể được công nhận là luật sư công. Bộ Quốc phòng sẽ tiếp tục đẩy mạnh phổ biến, tuyên truyền, qua đó nâng cao nhận thức và xác định rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Song song với đó, Bộ Quốc phòng đang tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý để triển khai chế định luật sư công trong Quân đội. Theo Thiếu tướng Nguyễn Việt Dũng, qua rà soát, toàn quân hiện có 32 sĩ quan đáp ứng các tiêu chí để được xem xét công nhận là luật sư công. Tuy nhiên, việc công nhận và cấp thẻ cần được cân nhắc trên cơ sở yêu cầu thực tế, số lượng vụ việc và nhu cầu sử dụng luật sư công, thay vì nhất thiết công nhận toàn bộ số nhân sự đáp ứng tiêu chuẩn.

Qua rà soát hiện nay, trong toàn quân chưa phát sinh những vụ việc phức tạp, cấp thiết cần luật sư công tham gia. Dù vậy, Bộ Quốc phòng xác định phải có sự chuẩn bị từ sớm bởi phạm vi hoạt động của Quân đội rất rộng. Vì vậy, việc lựa chọn đội ngũ, công tác đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực chuyên môn phải được đặc biệt chú trọng. Việc đáp ứng điều kiện và được cấp thẻ mới chỉ là cơ sở ban đầu; luật sư công cần tiếp tục được bồi dưỡng, huấn luyện, tập huấn, nhất là kiến thức và kỹ năng xử lý các tranh chấp có thể phát sinh trong thực tiễn.

Toàn cảnh hội nghị.

Toàn cảnh hội nghị.

Thông tin về việc thực hiện Nghị quyết 24 và các văn bản liên quan, Phó Chủ tịch UBND TP. Đồng Nai Lê Trường Sơn cho biết, TP. Đồng Nai đã ban hành kế hoạch để triển khai, thực hiện các nhiệm vụ. Trên cơ sở nhân lực, thành phố dự kiến có khoảng 84 người.

Theo tinh thần chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, sắp tới, thành phố sẽ rà soát lại, không chạy theo số lượng mà theo nội dung, tính chất, công việc, nhu cầu của thành phố trên 4 lĩnh vực theo Nghị quyết 24. Đồng Nai cũng dự kiến thành lập các tổ và phân công đối với đội ngũ này, bảo đảm đáp ứng được công việc.

Ông Sơn cho rằng, quá trình triển khai có thể có một số vướng mắc phát sinh. Chẳng hạn, về nguồn nhân lực, hiện nay Đồng Nai có 44 khu công nghiệp, thu hút trên 2.400 doanh nghiệp nước ngoài đang đầu tư. Trong thực tiễn có rất nhiều phát sinh, tranh chấp các hợp đồng về  pháp lý liên quan tới các tổ chức nước ngoài. Trong khi đó, nguồn để hỗ trợ các vấn đề pháp lý cho chính quyền đang gặp nhiều khó khăn về đối tượng, lực lượng ở lĩnh vực này.

Đối với các dự án trọng điểm của địa phương, hiện nay, Đồng Nai đang triển khai nhiều dự án trọng điểm, trong đó có những lĩnh vực mới như dự án tàu điện ngầm… đây là những lĩnh vực Đồng Nai đang đi học hỏi kinh nghiệm nước ngoài.

Ngay sau Hội nghị, Đồng Nai sẽ triển khai các vấn đề cụ thể, lộ trình cụ thể trong thời gian thí điểm, đặc biệt là những việc phải tập trung làm từ ngày 1/10 đến cuối năm. Quá trình triển khai nếu có vướng mắc, thành phố sẽ báo cáo, xin ý kiến và mong nhận được sự hỗ trợ của Bộ Tư pháp để việc triển khai thực hiện chế định luật sư công trên địa bàn Đồng Nai được triển khai đảm bảo đúng tiến độ.

Không chạy theo số lượng, phải gắn người với việc

Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, việc thí điểm chế định này phải được xác định là một nhiệm vụ quan trọng, được triển khai với tinh thần trách nhiệm cao, chứ không phải thí điểm để “xem có làm được hay không” rồi kết thúc sau 2 năm. 

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho rằng, đây là yêu cầu xuất phát từ bối cảnh phát triển mới của đất nước, khi quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, quy mô nền kinh tế và các quan hệ kinh tế - xã hội ngày càng phức tạp, kéo theo những vấn đề và rủi ro pháp lý mới, trong đó có các tranh chấp liên quan đến đầu tư nước ngoài. Theo đó, chế định luật sư công là bước chuẩn bị chủ động để xây dựng đội ngũ luật sư trong khu vực công, có khả năng tiếp cận các vấn đề pháp lý, tham gia tư vấn chuyên nghiệp, góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các dự án kinh tế - xã hội và những vấn đề pháp lý mà khu vực công phải giải quyết.

Một trong những nhiệm vụ được Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh ngay sau Hội nghị là khẩn trương hình thành đội ngũ luật sư công đợt đầu. Các bộ, ngành, địa phương tham gia thí điểm cần rà soát, hoàn thiện danh sách dự kiến đề xuất công nhận luật sư công gửi Bộ Tư pháp trước ngày 10/10, để phấn đấu công bố đợt đầu vào khoảng giữa tháng 10/2026.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp lưu ý, nhân sự là khâu then chốt quyết định hiệu quả của một chủ trương, chính sách mới. Vì vậy, người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương phải căn cứ nhu cầu thực tiễn để quyết định số lượng luật sư công, chịu trách nhiệm về lựa chọn nhân sự theo hướng “đúng người, đúng việc, đúng điều kiện, đúng tiêu chuẩn”, không chạy theo số lượng và tránh dàn trải.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp cũng yêu cầu việc hình thành đội ngũ phải gắn chặt với dự báo khối lượng, tính chất công việc pháp lý tại từng bộ, ngành, địa phương. Hiệu quả hoạt động của luật sư công phải được đo đếm bằng kết quả cụ thể, trong đó có đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề pháp lý, hiệu quả kinh tế - xã hội và khả năng tiết kiệm nguồn lực ngân sách so với trường hợp phải thuê dịch vụ pháp lý bên ngoài.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp yêu cầu sau khi hình thành đội ngũ, người đứng đầu cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý, sử dụng luật sư công phải phân công ngay các nhiệm vụ pháp lý. Trong đó, có thể tập trung vào tư vấn pháp lý trong xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội trọng điểm; tư vấn, tham gia tố tụng, giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và từng bước tham gia các tranh chấp quốc tế; tham gia quá trình thi hành án dân sự, hành chính; giải quyết những vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.

Văn Thi

Có thể bạn quan tâm