Ngày 5/8, tại thôn A Năm, xã A Lưới 1, thành phố Huế, Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế phối hợp với xã A Lưới 1 tổ chức lễ công bố Quyết định và đón nhận Bằng công nhận di tích lịch sử cấp thành phố đối với nhà Moong truyền thống của người Pa Cô. Dịp này, tổ chức lễ khánh thành và bàn giao không gian trưng bày tái hiện nhà Moong để địa phương quản lý, khai thác.
Nhà Moong là công trình kiến trúc độc đáo, đặc trưng của đồng bào dân tộc Pa Cô ở A Lưới.
Lãnh đạo Bảo tàng Lịch sử thành phố Huế cho biết, việc công nhận nhằm ghi nhận những giá trị lịch sử, văn hóa tiêu biểu của nhà Moong truyền thống người Pa Cô tại xã A Lưới 1. Đây cũng là hoạt động thuộc Dự án "Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch", nằm trong Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.
Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, già làng Hồ Minh Sân cho biết, nhà Moong là loại hình kiến trúc truyền thống đặc trưng của người Pa Cô, trước đây loại nhà này có khoảng 12 – 13 gian nhà, bao gồm cả gian bếp, gian phơi phong lúa, ngô và cả gian phòng khách… Đây không chỉ là nơi hội họp, sinh hoạt cộng đồng mà còn gắn với đời sống tín ngưỡng và các nghi lễ truyền thống. Nhà được dựng bằng gỗ, tre, nứa, mái lợp lá, công trình phản ánh đậm nét bản sắc văn hóa của đồng bào Pa Cô ở vùng A Lưới.
"Nhà Moong truyền thống của người Pa Cô được công nhận là Di tích lịch sử cấp thành phố là dấu mốc ý nghĩa, ghi nhận những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc đã được cộng đồng Pa Cô bền bỉ gìn giữ, vun đắp và trao truyền qua nhiều thế hệ", già làng Hồ Minh Sân chia sẻ.
Nhà Moong không chỉ là một công trình truyền thống, mà còn là không gian văn hóa cộng đồng, nơi lưu giữ ký ức, phong tục, tập quán và những giá trị tinh thần đặc sắc của người Pa Cô – những giá trị đang tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hôm nay.
Ông Lê Hoàng Vũ Hải Quang - Phó Chủ tịch UBND xã A Lưới 1 cho biết, nhà Moong ở thôn A Năm được xây dựng dựa trên nguyên bản kiến trúc truyền thống độc đáo của người Pa Cô, sử dụng những vật liệu gần gũi với tự nhiên. Từ kiến trúc đến không gian sinh hoạt bên trong đều được bảo tồn khá nguyên vẹn.
"Việc Nhà Moong được UBND thành phố công nhận là di tích lịch sử cấp thành phố có ý nghĩa rất lớn trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của đồng bào Pa Cô. Những năm qua, cấp ủy, chính quyền địa phương luôn phối hợp với các già làng để gìn giữ, phát huy giá trị của di tích, đồng thời vận động bà con thường xuyên duy tu, bảo dưỡng nhằm bảo đảm công trình được bền vững", ông Quang cho biết thêm.
Nhà Moong được công nhận là Di tịch lịch sử cấp thành phố.
Ảnh Bác Hồ được thờ trang trọng, tôn nghiêm ở giữa căn nhà.
Già làng Hồ Minh Sân giới thiệu các đồ dùng của thường ngày của đồng bào dân tộc mình cho du khách.
Tái hiện cảnh nấu ăn, nướng ngô trên sàn ngôi nhà.
Du khách thích thú trải nghiệm không gian văn hoá, thức ăn đặc trưng của đồng bào dân tộc nơi đây.
Trao truyền nét văn hoá cha ông cho thế hệ trẻ mai sau.
Nhà Moong là nơi sinh hoạt cộng đồng vào các dịp lễ lớn, quan trọng của đồng bào dân tộc Pa Cô.
Niềm vui của người dân khi ngôi nhà truyền thống của dân tộc mình được công nhân là Di tích cấp thành phố.
Những món ẩm thực đặc trưng của người Pa Cô
Nhiều nông sản đến từ núi rừng được người dân giới thiệu, bán cho du khách.