Hàng hóa địa phương chưa tương xứng với tiềm năng
Chiều 21/10, đồng chí Tô Anh Dũng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa chủ trì hội nghị nghe báo cáo kết quả rà soát các sản phẩm, hàng hóa có xuất xứ Thanh Hóa đang được phân phối tại hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại trên toàn quốc; đồng thời bàn giải pháp mở rộng thị trường trong nước, quốc tế và chuẩn bị nguồn hàng phục vụ Tết Nguyên đán năm 2027.
Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng chủ trì hội nghị.
Theo báo cáo của Sở Công Thương Thanh Hóa, đến nay, sản phẩm chủ lực của 21 doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh, với hơn 50 dòng sản phẩm, đã có mặt tại các hệ thống phân phối lớn như WinCommerce, Central Retail, Saigon Co.op, AEON và các chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch.
Bên cạnh đó, Thanh Hóa có 52 doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất với 90 dòng sản phẩm có năng lực cung ứng lớn, sẵn sàng mở rộng quy mô phân phối. Trong số này có các đơn vị như Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển VinaGreen, Công ty CP Mía đường Lam Sơn, Công ty CP Thương mại Sao Khuê, Công ty CP Nước mắm Tĩnh Gia cùng nhiều cơ sở sản xuất sản phẩm OCOP.
Ông Lê Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở Công Thương Thanh Hóa báo cáo các nội dung liên quan tại hội nghị.
Đây là nguồn lực quan trọng để hàng hóa Thanh Hóa mở rộng thị trường, gia tăng khả năng tiếp cận người tiêu dùng thông qua các kênh bán lẻ hiện đại. Tuy nhiên, việc đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối lớn vẫn còn những hạn chế, từ quy mô sản xuất, chất lượng, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn đến năng lực tổ chức chuỗi cung ứng.
Tại hệ thống AEON, hiện có 4 doanh nghiệp Thanh Hóa đăng ký kết nối cung cấp sản phẩm. Trong đó, 3 đơn vị gồm Công ty TNHH Sản xuất thương mại và Dịch vụ Hiền Nhuần, Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Công nghệ cao Hồng Nhuệ và Công ty TNHH Chế biến hải sản Ba Làng đang được xem xét hồ sơ cung ứng.
Ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa phát biểu tại hội nghị.
Tại Trung tâm Thương mại AEON MALL Thanh Hóa, hai đơn vị kinh doanh ẩm thực đã thuê gian hàng cố định; 6 doanh nghiệp địa phương đăng ký thuê gian hàng quy mô nhỏ, kinh doanh trà thảo mộc, trà rau má, đồ uống, phụ kiện và một số mặt hàng khác đã đi vào hoạt động.
Dù bước đầu có kết quả, số lượng doanh nghiệp và sản phẩm địa phương tham gia vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng hàng hóa của tỉnh cũng như cơ hội mở rộng thị trường từ sự hiện diện của các hệ thống bán lẻ hiện đại.
Bà Mai Việt Hà, Phó Giám đốc Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa phát biểu tại hội nghị.
Tại hội nghị, các đại biểu tập trung phân tích những khó khăn trong quá trình kết nối, đưa hàng hóa địa phương vào siêu thị, trung tâm thương mại; làm rõ nguyên nhân khiến nhiều sản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu của nhà phân phối, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cung ứng và mở rộng đầu ra cho doanh nghiệp.
Phát biểu kết luận, Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng ghi nhận những kết quả bước đầu trong việc đưa hàng hóa Thanh Hóa vào hệ thống phân phối. Một số sản phẩm đã xây dựng được thương hiệu, duy trì chỗ đứng tại các hệ thống bán lẻ lớn ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và nhiều địa phương. Hoạt động kết nối với AEON cũng có những tín hiệu tích cực; thị trường dịp Tết trong nhiều năm cơ bản ổn định, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, sốt giá.
Tuy nhiên, theo Chủ tịch UBND tỉnh, Thanh Hóa vẫn chưa khai thác hiệu quả tiềm năng tiêu thụ hàng hóa ngay trên địa bàn. Dù có sản phẩm, có thương hiệu và doanh nghiệp đủ năng lực sản xuất, lượng hàng địa phương hiện diện trong hệ thống bán lẻ hiện đại vẫn chưa tương xứng.
Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng phát biểu kết luận tại hội nghị.
Một ví dụ được đưa ra tại hội nghị là sản phẩm đường Lam Sơn tiêu thụ qua hệ thống siêu thị ở Hà Nội khoảng 700 tấn/năm, trong khi lượng tiêu thụ tại các siêu thị trên địa bàn Thanh Hóa chỉ khoảng 7,5 tấn/năm. Thực tế này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tăng cường kết nối giữa nhà sản xuất và nhà phân phối, thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa địa phương ngay trên thị trường tỉnh.
Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng cũng chỉ rõ những hạn chế trong tổ chức sản xuất và phát triển thị trường. Chất lượng nguồn hàng chưa tương xứng với số lượng; liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ còn thiếu chặt chẽ; thiếu doanh nghiệp đầu tàu dẫn dắt chuỗi, vùng nguyên liệu tập trung và khâu thu gom. Nhiều hợp tác xã, cơ sở sản xuất còn hoạt động nhỏ lẻ, chưa bảo đảm sản lượng ổn định, hồ sơ truy xuất nguồn gốc và các điều kiện cần thiết để đáp ứng yêu cầu của hệ thống phân phối hiện đại.
Bên cạnh những khó khăn từ phía doanh nghiệp, công tác hỗ trợ của cơ quan quản lý cũng cần chuyển biến theo hướng thực chất hơn. Việc kết nối phải đi đến kết quả cuối cùng, có đầu mối theo sát từng hồ sơ, từng sản phẩm; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu để theo dõi tình hình hiện diện của hàng hóa Thanh Hóa tại các hệ thống phân phối.
Kết nối tiêu thụ hàng địa phương, chủ động nguồn cung Tết Nguyên đán 2027
Trước những hạn chế nêu trên, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng yêu cầu triển khai đồng thời hai nhóm nhiệm vụ. Trước mắt, tập trung kết nối phân phối, đưa hàng hóa Thanh Hóa lên kệ siêu thị, phục vụ nhu cầu tiêu dùng dịp Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027. Về lâu dài, cần nâng cao năng lực sản xuất hàng hóa thông qua phát triển vùng nguyên liệu, đẩy mạnh chế biến, hoàn thiện tiêu chuẩn chất lượng, xây dựng thương hiệu và hình thành doanh nghiệp dẫn dắt chuỗi cung ứng.
Sảm phẩm OCOP 5 sao mắm Lê Gia của tỉnh Thanh Hóa đã có mặt tại nhiều siêu thị trên các thị trường trong và ngoài nước
Quan điểm của tỉnh là Nhà nước không làm thay doanh nghiệp, không hỗ trợ tài chính trực tiếp từ ngân sách để doanh nghiệp dự trữ hàng hóa, nhưng phải phát huy vai trò kết nối, hướng dẫn và tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục, tiêu chuẩn, thông tin thị trường.
Việc phát triển thị trường cũng cần phù hợp với đặc điểm của từng nhóm sản phẩm và năng lực của cơ sở sản xuất. Những doanh nghiệp có quy mô lớn, sản lượng ổn định cần được định hướng vào các chuỗi bán lẻ toàn quốc và thị trường xuất khẩu. Trong khi đó, các cơ sở nhỏ có thể ưu tiên tiếp cận siêu thị trong tỉnh, điểm bán tại khu du lịch và các kênh thương mại điện tử.
Đáng chú ý, kết quả triển khai phải được đánh giá bằng những chỉ tiêu cụ thể như số sản phẩm được đưa lên kệ, số hợp đồng cung ứng được ký kết và doanh thu thực tế. Đây là cơ sở để khắc phục tình trạng hoạt động kết nối mới dừng ở hội nghị, văn bản mà chưa tạo chuyển biến tương xứng trong tiêu thụ hàng hóa.
Đối với nhiệm vụ bảo đảm nguồn cung phục vụ Tết Nguyên đán năm 2027, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng thống nhất với phương án do Sở Công Thương đề xuất. Theo đó, doanh nghiệp chủ động về tài chính, kế hoạch sản xuất, dự trữ và nguồn hàng; cơ quan nhà nước thực hiện vai trò điều phối, kết nối cung – cầu và kiểm soát thị trường.
Hạ tầng thương mại của Thanh Hóa hiện có 393 chợ, 4 trung tâm thương mại, 29 siêu thị, hơn 600 cửa hàng tiện lợi cùng hệ thống 590 cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Đây là nền tảng để tổ chức phân phối hàng hóa, đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân trong dịp cao điểm cuối năm và Tết Nguyên đán.
Để nâng cao hiệu quả kết nối, UBND tỉnh giao Sở Công Thương chịu trách nhiệm điều phối chung, giao Trung tâm Xúc tiến Công Thương làm đầu mối một cửa hỗ trợ doanh nghiệp. Đơn vị này có nhiệm vụ công khai quy trình, tiêu chí của từng hệ thống phân phối; phân công cán bộ theo dõi, hỗ trợ từng cơ sở đến khi có kết quả; đồng thời làm việc trực tiếp với bộ phận thu mua của AEON, WinCommerce, Central Retail và Saigon Co.op để tổ chức các phiên kết nối giao thương.
Sở Công Thương cũng được giao định hướng sản phẩm vào từng kênh phân phối phù hợp và xây dựng cơ sở dữ liệu về hàng hóa Thanh Hóa trong các hệ thống bán lẻ, qua đó theo dõi tiến độ kết nối và khả năng tiêu thụ của từng sản phẩm.
Chè sạch Chính Hà - sản phẩm đặc trưng của xứ Thanh cũng đã có mặt tại nhiều siêu thị trong và ngoài tỉnh.
Đối với Sở Nông nghiệp và Môi trường, nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, phân loại 345 sản phẩm OCOP hết thời hạn, ưu tiên đánh giá lại những sản phẩm có tiềm năng vào siêu thị; đánh giá năng lực cung ứng của các chuỗi ngành hàng chủ lực, xác định rõ điểm nghẽn và đề xuất phương án khắc phục.
Sở Y tế hướng dẫn các cơ sở dự kiến cung ứng hàng Tết hoàn thiện hồ sơ về an toàn thực phẩm. Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ 52 cơ sở tiềm năng hoàn thiện nhãn hiệu, mã số, mã vạch, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm.
Cùng với đó, các cơ quan truyền thông được yêu cầu tăng cường quảng bá sản phẩm, hàng hóa của tỉnh. Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa sẽ mở chuyên mục “Hàng Thanh Hóa”, cung cấp thông tin về sản phẩm, thị trường, giá cả, góp phần nâng cao nhận diện thương hiệu và thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa địa phương.
Việc đưa hàng hóa của Thanh Hóa vào hệ thống phân phối lớn vì vậy không chỉ là câu chuyện kết nối cung – cầu trước mắt, mà còn là yêu cầu nâng cao năng lực sản xuất, chuẩn hóa chất lượng và tổ chức lại chuỗi tiêu thụ. Khi doanh nghiệp đáp ứng tốt tiêu chuẩn của nhà phân phối, còn cơ quan quản lý theo sát từng sản phẩm đến kết quả cụ thể, hàng hóa địa phương mới có thể gia tăng hiện diện trên kệ siêu thị, mở rộng thị trường và tạo nền tảng tăng trưởng bền vững.