Tin Khu Vực
Tối ưu hóa nguồn lực tài sản công
Sau quá trình tinh gọn bộ máy và sắp xếp lại đơn vị hành chính, nhiều trụ sở, trường học tại các xã miền núi Thanh Hóa đứng trước nguy cơ lãng phí. Trước thực trạng này, các địa phương đang tích cực chuyển đổi công năng nhằm phục vụ sinh hoạt cộng đồng, phát triển kinh tế - xã hội. Yêu cầu này càng cấp thiết do địa bàn thường xuyên chịu tác động của thiên tai, sạt lở. Các công trình kiên cố dôi dư được cải tạo, chuyển đổi công năng thành điểm sinh hoạt đa chức năng, sẵn sàng làm nơi lánh nạn an toàn cho người dân khi có bão lũ.
Tài sản công dôi dư ở xã Trung Lý chủ yếu là các nhà văn hóa.
Tại xã biên giới Trung Lý, hiện có các tài sản dôi dư chủ yếu là nhà văn hóa - khu thể thao trung tâm. Theo ông Ngân Văn Lon, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Lý, xã ưu tiên tập trung nguồn vốn và các nguồn lực để cải tạo, mở rộng khuôn viên, xây dựng các công trình phụ trợ tại nhà văn hóa, khu thể thao trung tâm, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt chung của nhân dân các bản sau sáp nhập. Các nhà văn hóa dôi dư được giữ lại và chuyển đổi công năng thành các điểm sinh hoạt cộng đồng phụ trợ, điểm luyện tập thể dục thể thao, sinh hoạt câu lạc bộ và nhà lánh nạn, qua đó giảm bớt khó khăn trong đi lại cho nhân dân tại các cụm dân cư.
Trong khi đó, tại xã Quan Sơn, quá trình rà soát toàn diện đã ghi nhận 14 cơ sở nhà, đất dôi dư và tất cả đều đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án xử lý thành ba nhóm trọng tâm. Bà Vi Thị Trọng, Chủ tịch UBND xã Quan Sơn, cho biết: “Địa phương đã bám sát chỉ đạo của UBND tỉnh và Sở Tài chính để kiểm tra hiện trạng, đối chiếu hồ sơ pháp lý và phân loại tài sản. Trong đó, 10 cơ sở được giữ lại để chuyển đổi công năng phục vụ cộng đồng như làm khu vui chơi, thể thao hay điểm trường học”.
“Tiêu biểu như cơ sở Trường Mầm non Trung Thượng, khu Bôn, bản Ngam với diện tích 257,9m²; cơ sở Trường Mầm non Trung Thượng, khu Bàng, bản Trung Thượng với diện tích 409m²; khu đất Trường Tiểu học Sơn Lư – khu Hao – Hẹ tại bản Tân Thành diện tích 1.158,1m² (diện tích nhà 226,8m²) hay trụ sở UBND thị trấn Quan Sơn (cũ) tại khu phố 4, bản Quan Sơn với diện tích đất 640,7 m² và diện tích nhà 209m²”, bà Trọng thông tin thêm.
Bên cạnh nhóm tài sản phục vụ cộng đồng, các địa phương cũng chú trọng khai thác hiệu quả các cơ sở có khả năng tạo nguồn thu. Tại xã Quan Sơn, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã đã thực hiện hạch toán tăng tài sản trên sổ sách kế toán, khảo sát thị trường đối với cơ sở Viện Kiểm sát nhân dân cũ và Trạm Bảo vệ thực vật cũ để nghiên cứu cho thuê mặt bằng hoặc liên doanh cung cấp dịch vụ công theo đúng quy định pháp luật.
Tài sản công dôi dư tại xã Sơn Thủy được chuyển đổi công năng thành nhà lánh tạm cộng đồng- trụ sở ban công tác mặt trận và các tổ chức đoàn thể bản Muống.
Thực tế tại xã biên giới Sơn Thủy cũng cho thấy một hướng tiếp cận bài bản, quyết liệt với 11 cơ sở nhà, đất dôi dư được UBND tỉnh chuyển giao quản lý. Trong đó, 2 cơ sở được phê duyệt chuyển đổi thành nhà văn hóa cộng đồng và 9 cơ sở được giao Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã quản lý, khai thác.
Ông Bùi Văn Đông, Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Sơn Thủy cho biết: "Đơn vị đã hoàn thiện phương án khai thác, niêm yết công khai danh mục tài sản và giá thuê tại trụ sở cũng như trên cổng thông tin điện tử để đảm bảo tính minh bạch. Đến nay, Trung tâm đã hoàn thiện hồ sơ và ký hợp đồng cho thuê 7 cơ sở. Bên cạnh đó, Sơn Thủy đang xem xét điều chuyển tạm thời 2 cơ sở để phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh gồm cơ sở Trường Mầm non Sơn Thủy cũ tại bản Chung Sơn cho Ban Chỉ huy Quân sự xã và cơ sở Trường Tiểu học xã Sơn Thủy cũ tại bản Xuân Thành cho Tổ công tác Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Na Mèo quản lý, sử dụng”.
Tháo gỡ rào cản pháp lý và kinh phí
Miền núi, biên giới tỉnh Thanh Hóa có địa bàn rộng, kinh tế khó khăn. Trong khi ngân sách địa phương còn hạn chế, nhu cầu đầu tư các công trình phục vụ dân sinh vẫn lớn, việc tận dụng cơ sở sẵn có để đáp ứng nhu cầu cộng đồng là giải pháp có ý nghĩa thiết thực. Tuy nhiên, từ phương án đã được phê duyệt đến hiệu quả sử dụng đòi hỏi nhiều thời gian, nhân lực và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan trong việc kiểm kê, bàn giao, hoàn thiện hồ sơ đất đai và bố trí kinh phí vận hành.
Nhiều nhà văn hóa thôn tại các xã miền núi Thanh Hóa đã xuống cấp.
Tại xã biên giới Mường Mìn, những vướng mắc này càng bộc lộ rõ nét trong quá trình triển khai thực tế. Ông Vi Văn Nhớ, Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Mường Mìn, nhận định: “Một trong những khó khăn nổi bật là tình trạng hồ sơ pháp lý của nhiều cơ sở chưa đầy đủ. Không ít công trình nhà, đất được xây dựng từ hàng chục năm trước; hồ sơ địa chính, trích lục bản đồ và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không còn đầy đủ, khiến quá trình đo đạc, chỉnh lý hồ sơ và hoàn thiện thủ tục pháp lý mất nhiều thời gian, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xác định hiện trạng, ranh giới và lựa chọn phương án xử lý tài sản”.
Bên cạnh đó, ông Nhớ thông tin thêm: “Nhiều cơ sở được định hướng chuyển đổi thành thiết chế văn hóa, khu vui chơi, thể thao đã xuống cấp sau thời gian dài sử dụng. Trong điều kiện nguồn thu ngân sách xã còn hạn chế, phụ thuộc nhiều vào nguồn hỗ trợ từ cấp trên, việc bố trí kinh phí sửa chữa, cải tạo chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Nếu không được đầu tư phù hợp, các cơ sở dù đã có phương án sử dụng mới vẫn khó phát huy đầy đủ công năng”.
Nhà văn hóa dôi dư tại bản Xuân Thành, xã Sơn Thủy được dùng làm kho chứa vật tư, vật PCTT và tài sản tạm.
Từ thực tiễn triển khai tại các địa phương, có thể thấy việc xử lý tài sản dôi dư đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Các xã kiến nghị UBND tỉnh và Sở Tài chính quan tâm hỗ trợ một phần kinh phí sửa chữa, nâng cấp các cơ sở nhà, đất, nhất là những trường học cũ có khả năng chuyển đổi thành thiết chế văn hóa, thể thao. Đồng thời, các địa phương đề nghị cơ quan chức năng hướng dẫn cụ thể, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục đối với các trụ sở công. Việc tháo gỡ kịp thời các khó khăn về pháp lý, kinh phí và tăng cường phối hợp liên ngành sẽ là chìa khóa quyết định giúp các trụ sở, trường học cũ tại miền núi xứ Thanh thực sự trở thành nguồn lực phát triển quan trọng, góp phần ổn định đời sống nhân dân và thúc đẩy kinh tế - xã hội vùng biên giới.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, các xã miền núi Thanh Hóa đang tích cực chuyển đổi công năng các nhà văn hóa và trường học dôi dư thành điểm sinh hoạt cộng đồng, nơi lánh nạn tạm thời khi có thiên tai hoặc cho thuê nhằm tránh lãng phí tài sản công. Tuy nhiên, quá trình này vẫn gặp nhiều vướng mắc về hồ sơ pháp lý, công trình xuống cấp và nguồn kinh phí sửa chữa hạn hẹp, đòi hỏi sự hỗ trợ thêm từ cấp tỉnh để phát huy tối đa hiệu quả.