Thanh Hóa: Chống xâm thực biển Hải Tiến phải đi cùng phục hồi bãi tắm

Kè biển khẩn cấp, bảo vệ hạ tầng ven bờ

Đợt mưa bão năm 2025 gây thiệt hại nghiêm trọng cho tuyến kè và đường giao thông ven biển Hải Tiến, làm gia tăng nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân, du khách, doanh nghiệp và hệ thống hạ tầng phía trong. Trước yêu cầu cấp bách, tỉnh Thanh Hóa triển khai Dự án xử lý khẩn cấp kè biển khu du lịch Hải Tiến trên địa bàn hai xã Hoằng Tiến và Hoằng Thanh.

Dự án có tổng chiều dài 2,96 km, tổng mức đầu tư khoảng 430 tỷ đồng. Trong đó, đoạn qua xã Hoằng Tiến dài khoảng 2 km, kinh phí 270 tỷ đồng; đoạn qua xã Hoằng Thanh dài khoảng 950 m, kinh phí 160 tỷ đồng.

Mục tiêu trước mắt là xử lý các điểm sạt lở, bảo vệ tuyến bờ cao, đường giao thông và hạ tầng phía trong. Đây được xác định là công trình có ý nghĩa quan trọng đối với công tác phòng, chống thiên tai, đồng thời góp phần bảo đảm điều kiện hoạt động của khu du lịch Hải Tiến.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, phương án kè cũng đặt ra những băn khoăn đối với các doanh nghiệp du lịch. Một số nhà đầu tư lo ngại việc sử dụng đất, đá tạo mái kè áp sát bờ có thể khiến diện tích bãi cát bị thu hẹp trong ngắn hạn; đồng thời cần đánh giá kỹ tác động đến dòng chảy, quá trình vận chuyển bùn cát và hệ sinh thái ven biển.

Theo các doanh nghiệp, nếu chỉ bảo vệ được tuyến bờ nhưng không khôi phục được bãi tắm thì mục tiêu phát triển du lịch Hải Tiến sẽ khó đạt được. Bởi bãi biển chính là tài nguyên cốt lõi tạo nên sức hút của điểm đến.

Thiết kế bậc thang, hướng tới khả năng tự bồi của bãi biển

Trước những kiến nghị về phương án kè, đơn vị tư vấn thiết kế cho biết giải pháp được nghiên cứu theo hướng không chỉ bảo vệ bờ mà còn tạo điều kiện để bãi biển có khả năng tự bồi trong điều kiện phù hợp.

Trao đổi chi tiết về việc triển khai dự án kè biển Hải Tiến, ông Ngô Quang Đỉnh, Phó Giám đốc Công ty CP Tư vấn và Kỹ thuật hạ tầng giao thông CEOTIC, đơn vị tư vấn thiết kế cho biết, phương án được lựa chọn là cấu kiện bậc thang nhằm ổn định thủy lực, giảm tối đa lưu lượng sóng tràn, đồng thời tạo cảnh quan và thuận lợi cho người dân, du khách tiếp cận biển.

“Mái đê kè có độ dốc vừa phải, được bố trí các ‘chiếu nghỉ’ nhằm giảm áp lực của sóng biển, đặc biệt trong mùa mưa bão hoặc thời điểm thủy triều dâng cao. Thiết kế sẽ hỗ trợ quá trình sóng đưa cát trở lại bờ, góp phần bảo đảm an toàn chân đê và tạo điều kiện để bãi biển từng bước phục hồi”, ông Đỉnh thông tin.

Theo ông Đỉnh, giải pháp cấu kiện bậc thang đã được kiểm chứng thực tế tại một số bãi biển ở Huế và Hội An. Việc lựa chọn phương án cho Hải Tiến được tính toán trên cơ sở đặc điểm thủy lực, hiện trạng xâm thực và yêu cầu bảo vệ hạ tầng phía sau tuyến bờ. 

“Hải Tiến hiện không có đủ nguồn cát tự nhiên để chỉ bằng các giải pháp kỹ thuật có thể nhanh chóng hình thành lại bãi tắm. Vì vậy, muốn tái tạo bãi biển phải tính đến phương án bổ sung một lượng lớn cát từ nguồn phù hợp bên ngoài”, ông Đỉnh nói và cho biết, bài toán của Hải Tiến không chỉ dừng ở chống sạt lở mà cần được tiếp cận theo hướng quản lý tổng thể đường bờ, trong đó kết hợp bảo vệ công trình với phục hồi tài nguyên bãi biển.

Cần tính toán phương án “nuôi bãi” cho Hải Tiến

Trao đổi liên quan đến dự án kè biển Hải Tiến, ông Lê Xuân Hoàn, Chủ tịch UBND xã Hoằng Tiến cho rằng, trước mắt địa phương phải ưu tiên xử lý sự cố sạt lở, bảo đảm an toàn cho người dân, du khách, giao thông và tài sản của doanh nghiệp. Dự án được triển khai theo tính chất khẩn cấp nên trong điều kiện nguồn kinh phí có hạn, địa phương phải tập trung vào những hạng mục cấp thiết đã được phê duyệt.

“Xử lý kè biển không phải là đích cuối cùng. Địa phương đề nghị đơn vị tư vấn tiếp tục nghiên cứu các giải pháp tái tạo bãi tắm Hải Tiến, bảo đảm vừa chống xâm thực, vừa phục hồi nguồn tài nguyên du lịch quan trọng này. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030, Hải Tiến trở thành một trong 3 khu du lịch quốc gia của tỉnh Thanh Hóa”, ông Hoàn cho hay.

Các nhà đầu tư du lịch từng kiến nghị nghiên cứu phương án đê ngầm hoặc đê giảm sóng ngoài khơi kết hợp với “nuôi bãi”. Đây là hướng tiếp cận từng được áp dụng tại một số khu vực chịu xói lở nghiêm trọng, trong đó có Cửa Đại - Hội An.

Với Hải Tiến, theo đơn vị tư vấn, có thể nghiên cứu xây dựng công trình kè ngầm ngoài biển ở khoảng cách phù hợp nhằm giảm năng lượng sóng trước khi sóng tiếp cận bờ. Khi áp lực sóng được kiểm soát, lượng cát bổ sung cho bãi sẽ có điều kiện ổn định hơn.

Tuy nhiên, đê ngầm không phải giải pháp tự tạo ra cát. Do đó, không thể kỳ vọng chỉ cần xây dựng công trình này là bãi tắm sẽ tự nhiên phục hồi. Muốn tái tạo bãi tắm, Hải Tiến cần một chương trình “nuôi bãi” thực sự, trong đó xác định rõ nguồn cát phù hợp, khối lượng cần thiết, vị trí bổ sung, quy trình thi công và cơ chế theo dõi biến động bờ biển sau khi thực hiện.

Đây cũng là lý do nhiều nhà đầu tư đề nghị tỉnh không dừng lại ở dự án xử lý khẩn cấp kè biển mà sớm nghiên cứu giai đoạn 2, hướng tới khôi phục không gian bãi cát và tạo nền tảng phát triển du lịch lâu dài.

Về phía doanh nghiệp, ông Lê Xuân Thảo, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Thanh Hóa đánh giá cao ý tưởng của đơn vị tư vấn, đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu sâu đặc thù biển Hải Tiến để tìm ra phương án vừa chống xâm thực, vừa tái tạo bãi tắm.

“Lượng khách đến Hải Tiến trong mùa hè 2026 giảm khoảng 50% so với những năm trước. Vì vậy, nếu muốn phục hồi sức hút của điểm đến, xử lý kè biển cần đi cùng kế hoạch tái tạo bãi tắm. Đây là yếu tố cốt lõi để duy trì sức cạnh tranh, công suất lưu trú và doanh thu của hệ thống dịch vụ du lịch”, ông Thảo nói.

Về lâu dài, Hải Tiến không chỉ là giữ được tuyến bờ trước tác động của sóng biển mà còn phải giữ được “tài sản” quan trọng nhất là không gian bãi cát và bãi tắm. Khi giải pháp công trình được kết hợp với nghiên cứu thủy động lực, bổ sung cát và “nuôi bãi” phù hợp, Hải Tiến mới có cơ sở vừa bảo đảm an toàn hạ tầng, vừa phục hồi sức hấp dẫn của điểm đến.