Tin Khu Vực 
Cải cách sâu rộng về thủ tục hành chính
Chiều 4/5 đã diễn ra phiên họp báo thường kỳ Chính phủ tháng 4/2026. Trả lời về vấn đề cắt giảm thủ tục hành chính, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh thông tin, vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương có phương án điều phối các thủ tục hành chính ở cấp bộ.
Đồng thời phân cấp tới địa phương; cắt giảm 50% thời gian thực hiện, 50% chi phí tuân thủ so với năm 2024. Phấn đấu cắt giảm tối thiểu 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện; cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Yêu cầu cơ bản phải hoàn thành trong tháng 4/2026.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh tại buổi họp báo
Với nhiệm vụ này, Bộ Tư pháp đã xây dựng kế hoạch và cùng các bộ, ngành triển khai rất khẩn trương, quyết liệt theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Thường trực Chính phủ.
Đến ngày 26/4/2026, sau khi tổng hợp báo cáo của các bộ, ngành, Bộ Tư pháp ghi nhận các phương án do Bộ này đề xuất cơ bản đạt mục tiêu theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Đó là những giải pháp, biện pháp căn cơ để chúng ta thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, cụ thể là cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Đối với phương án thực thi cần điều chỉnh các Nghị định, Bộ Tư pháp sẽ áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 14 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật để Chính phủ ban hành các nghị quyết theo thủ tục rút gọn để thực thi ngay.
Đối với phương án cần sửa đổi luật, sẽ có cơ chế đặc biệt giải quyết khó khăn vướng mắc theo Nghị quyết 206 của Quốc hội để ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và nghị quyết.
Đến ngày 29/4, Chính phủ đã ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đến nay, Bộ Tư pháp đã hoàn tất thẩm định 3 nghị quyết quy phạm theo Nghị quyết 206, do các bộ: Tư pháp, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường chủ trì soạn thảo; dự kiến sẽ báo cáo Chính phủ xem xét, thông qua vào ngày 5/5.
Kết quả này cho thấy nỗ lực rất lớn của các cơ quan liên quan, có thể ví như một “chiến dịch 15 ngày đêm thần tốc” trong xây dựng phương án và tham mưu ban hành các văn bản quy phạm pháp luật nhằm triển khai cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo yêu cầu của Nghị quyết 18 của Trung ương.
Về phân cấp, phân quyền, cấp Trung ương chỉ còn thực hiện 1.570 thủ tục hành chính, chiếm 32,1%, vượt chỉ tiêu mà Nghị quyết 18 của Trung ương giao.
Cắt giảm 1.732 điều kiện kinh doanh không cần thiết. Bãi bỏ 680 thủ tục hành chính. Đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính. Cắt giảm thêm 18.097 ngày giải quyết thủ tục hành chính, nâng tổng số thời gian giải quyết được cắt giảm là 51.419 ngày/97.020 ngày, đạt 52,9%, vượt chỉ tiêu đề ra.
Tiếp tục đề xuất cắt giảm chi phí thủ tục hành chính với ước tính hơn 23.000 tỷ đồng/năm.
Hồ sơ mà 3 bộ trình Chính phủ ban hành Nghị quyết theo Nghị quyết 206, sẽ điều chỉnh gần 50 đạo luật để cắt giảm gần 60 ngành nghề kinh doanh có điều kiện và bãi bỏ 158 thủ tục hành chính, cùng nhiều nội dung đơn giản hóa khác.
“Đây là đợt cải cách rất sâu rộng. Như vậy, chỉ chưa đầy 1 tháng chúng ta đã thực hiện được mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính và ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ”, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh nhận định
Chuyển đổi phương pháp từ tiền kiểm sang hậu kiểm
Về câu hỏi trường hợp phát sinh các điều kiện kinh doanh mới, các thủ tục mới khi thực hiện cắt giảm thủ tục hành chính hay không, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nhận định tư duy cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện thủ tục hành chính hiện nay có sự khác biệt. Bộ Tư pháp khi thẩm định các Nghị quyết quy phạm đều yêu cầu các bộ, ngành đồng thời với việc cắt giảm, bãi bỏ, đơn giản hóa thủ tục hành chính và các thủ tục "tiền kiểm", thì phải có giải pháp thay thế để bảo đảm việc cắt giảm, đơn giản hóa khả thi, không phải chỉ trên số liệu.
Cụ thể với 8 Nghị quyết đã ban hành và 3 Nghị quyết tới đây sẽ được xây dựng theo hướng chuyển tư duy từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", cùng với quy định của pháp luật thực thi các phương án cải cách thủ tục hành chính thì các bộ, ngành sẽ phải quy định cụ thể các quy chuẩn, tiêu chuẩn về đầu tư kinh doanh dịch vụ. Khi người dân và doanh nghiệp hội đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn đó thì tự quyết định việc đầu tư kinh doanh mà không phải qua thủ tục cấp phép. Khi thực hiện mô hình kinh doanh như vậy, người dân và doanh nghiệp sẽ thông báo cho cơ quan quản lý nhà nước. Căn cứ vào thông báo đó, cơ quan quản lý nhà nước sẽ "hậu kiểm".
“Chúng tôi cũng đề nghị gắn với phân cấp, phân quyền thì chức năng quản lý của bộ, ngành và ở cấp tỉnh sẽ phải gắn liền với cấp xã. Đây chính là yêu cầu tăng cường năng lực quản lý ở cơ sở, cấp chính quyền cơ sở”, Thứ trưởng Bộ Tư pháp nhận định.
Về giải pháp, các bộ ngành cũng đã đề xuất chuyển mạnh sang cơ chế “hậu kiểm” nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo đó, cá nhân, doanh nghiệp tự kê khai thông tin hoạt động sản xuất, kinh doanh trên cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý trước khi triển khai. Sau khi tiếp nhận đầy đủ dữ liệu, cơ quan nhà nước sẽ thực hiện kiểm tra, giám sát.
Cơ chế này đòi hỏi các chủ thể phải nâng cao trách nhiệm, tuân thủ pháp luật. Đồng thời, quy định chế tài nghiêm khắc cũng được đặt ra, bao gồm thu hồi giấy phép, cấm kinh doanh vĩnh viễn và xử phạt nặng đối với các trường hợp kê khai không trung thực hoặc không đủ điều kiện.
Với tinh thần trên, việc "mọc ra" các điều kiện kinh doanh, các thủ tục hành chính làm tăng chi phí cho doanh nghiệp sẽ không tái diễn.
Về tháo gỡ các "điểm nghẽn" thể chế pháp luật theo Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị, Thứ trưởng Bộ Tư Pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, Bộ Tư pháp đã chủ trì cùng với các bộ, ngành, địa phương và đã báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương do Tổng Bí thư làm Trưởng ban, xác định 787 văn bản là "điểm nghẽn" của pháp luật.
Trên cơ sở đó, các bộ, ngành đã triển khai, báo cáo Chính phủ theo thẩm quyền và trình Quốc hội xử lý 469 nội dung điểm nghẽn. Còn lại 317 nội dung từ đầu năm 2026 đến nay, đã xử lý 159 "điểm nghẽn".
Cũng về vấn đề thủ tục hành chính, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong cho biết: Ngày 2/5/2026, Thủ tướng giao 4 Bộ tiếp tục rà soát, bảo đảm thực chất các nội dung: Bộ Nông nghiệp và Môi trường về đánh giá tác động môi trường; Bộ Xây dựng về cấp phép xây dựng; Bộ Công Thương về thành lập, hoạt động khu, cụm công nghiệp; Bộ Công an về phòng cháy, chữa cháy.