Tập huấn kỹ năng sản xuất podcast đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số

Lớp tập huấn “Podcast kịch bản - người dẫn cảm xúc” do Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức diễn ra trong hai ngày (23 và 24/4), thu hút sự tham gia của 32 phóng viên, biên tập viên đến từ nhiều cơ quan báo chí. Khóa học tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng xây dựng kịch bản và dẫn dắt cảm xúc trong podcast một loại hình nội dung đang phát triển mạnh trong hệ sinh thái báo chí số.

Trong khuôn khổ khoá học, nhà báo Ths. Đỗ Minh Hồng - Trưởng phòng Nội dung số tại Ban VOV Giao thông thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn, nhấn mạnh lợi thế của người làm báo khi chuyển sang sản xuất podcast. Theo đó, các kỹ năng như đặt câu hỏi phỏng vấn, tư duy biên tập, khả năng viết tít sapo hay kiểm chứng thông tin đều có thể “chuyển hóa” hiệu quả sang nền tảng âm thanh. 

Theo Ths. Đỗ Minh Hồng, trong bối cảnh chuyển đổi số báo chí diễn ra mạnh mẽ, podcast đang nổi lên như một định dạng nội dung giàu tiềm năng, phù hợp với xu hướng tiếp nhận thông tin linh hoạt của công chúng.

Qua đó, báo chí từng bước chuyển từ tư duy sản xuất nội dung các phương tiện truyền thông sang hệ sinh thái đa nền tảng, lấy người dùng làm trung tâm, khai thác hiệu quả dữ liệu và công nghệ để nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm báo chí trong môi trường số.

“Đặc tính tuyến tính của podcast người nghe chỉ tiếp nhận nội dung theo một chiều, không thể “lướt lại” như khi đọc báo. Thay vì cách dẫn truyền thống, podcast cần bắt đầu bằng chi tiết giàu cảm xúc, gợi tò mò như một đoạn âm thanh, một câu nói ấn tượng hoặc tình huống bất ngờ”, ông Đỗ Minh Hồng nhấn mạnh.

Giảng viên Đỗ Minh Hồng lưu ý, người làm cần kết hợp giữa nội dung “bám trend” để thu hút lượt nghe nhanh và khai thác “ngách” để tạo chiều sâu, giá trị lâu dài. Đồng thời, ngôn ngữ sử dụng phải tự nhiên, gần gũi, câu văn ngắn, mỗi câu truyền tải một ý để phù hợp với đặc thù “nghe”.

Về kỹ thuật, kịch bản podcast được xác định là “xương sống” của sản phẩm, không chỉ phục vụ người dẫn mà còn giúp bộ phận kỹ thuật xử lý âm thanh chính xác. Một kịch bản hoàn chỉnh thường bao gồm nhiều lớp như lời dẫn, tiếng động, âm nhạc và chỉ dẫn kỹ thuật. Trong đó, âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt cảm xúc, nhưng phải được sử dụng đúng bối cảnh và đảm bảo yếu tố bản quyền.

Nhà báo Đỗ Minh Hồng chia sẻ: "Vai trò của người dẫn (host) được nhìn nhận là trung tâm trong việc “giữ tai” người nghe. Host không chỉ đặt câu hỏi mà còn điều tiết nhịp điệu, cảm xúc, tạo dấu ấn cá nhân. Podcast cũng đề cao sự tự nhiên, cho phép những chi tiết đời thường như hơi thở, ngập ngừng xuất hiện để tăng tính chân thực khác với yêu cầu chuẩn mực của phát thanh truyền thống".

Ngoài nội dung lý thuyết, các học viên được thực hành xây dựng kịch bản, thu âm và chỉnh sửa sản phẩm podcast. Hoạt động thảo luận nhóm giúp các học viên trao đổi kinh nghiệm, đồng thời tiếp cận cách tổ chức sản xuất theo chuỗi, tối ưu hóa nguồn lực và thích ứng với yêu cầu đa nền tảng.

Thông qua lớp tập huấn, học viên không chỉ nâng cao kỹ năng sản xuất podcast mà còn từng bước hình thành tư duy nội dung phù hợp với môi trường số: linh hoạt, giàu cảm xúc và lấy người nghe làm trung tâm. Đây được xem là nền tảng quan trọng để các cơ quan báo chí đa dạng hóa sản phẩm, tăng khả năng tiếp cận công chúng và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động báo chí.