Tin Khu Vực
Sáng 10/10, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”.
Đồng chủ trì hội thảo có: Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an; PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; PGS.TS Triệu Thế Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; Trung tướng Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân.
Tham dự hội nghị còn có hơn 200 đại biểu là chuyên gia, các nhà khoa học đến từ các trường, viện, đại diện các sở, ban, ngành và các tỉnh, thành phố.
Quang cảnh hội thảo.
Văn hóa là “tấm khiên” bảo vệ độc lập, chủ quyền
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng nhấn mạnh, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị khẳng định, phát triển văn hóa và con người là nền tảng, động lực, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển bền vững đất nước; văn hóa phải đi trước soi đường, thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống.
Hội thảo được tổ chức nhằm làm rõ những quan điểm, mục tiêu, định hướng mới về phát triển văn hóa, trọng tâm là định hình tư duy mới về hoàn thiện thể chế văn hóa và siết chặt kỷ luật thực thi, khơi thông nguồn lực nội sinh trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
Đồng thời, nhận diện rõ các điểm nghẽn về thể chế, chính sách pháp luật; khó khăn, thách thức trong chấp hành kỷ luật thực thi; đúc kết bài học kinh nghiệm để chuyển hóa toàn diện giá trị văn hóa thành sức mạnh nội sinh phát triển đất nước.
Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng phát biểu tại hội thảo.
Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng đề nghị, hội thảo tập trung làm rõ 3 nhóm vấn đề: những quan điểm đột phá về phát huy sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam; những “điểm nghẽn” trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn với bảo vệ an ninh văn hóa; kiến nghị hoàn thiện chính sách, siết chặt kỷ luật thực thi.
Từ nghị quyết đến “kiến trúc thực thi”
Tham luận tại hội thảo với chủ đề “Quan điểm mới của Đảng về phát triển văn hoá, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn đã khái quát quan điểm mới của Đảng qua ba chuyển đổi lớn: từ coi văn hóa chủ yếu là nền tảng tinh thần sang xác lập văn hóa là trụ cột, hệ điều tiết của phát triển; từ xây dựng văn hóa sang phát huy văn hóa như nguồn lực nội sinh, năng lực cạnh tranh và sức mạnh mềm; từ quản lý theo lĩnh vực sang kiến tạo hệ sinh thái văn hóa trong cả không gian thực và không gian số.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu tham luận tại hội thảo.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, những chuyển dịch ấy đặt ra yêu cầu rất cao đối với năng lực tổ chức thực hiện. Muốn văn hóa trở thành động lực phát triển, trước hết phải đưa văn hóa vào ngay từ đầu của quá trình hoạch định chính sách; và quan trọng hơn cả, phải xây dựng con người Việt Nam có bản lĩnh, đạo đức, trí tuệ, năng lực sáng tạo và khát vọng cống hiến.
Phân tích Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội với cơ chế bảo đảm chi cho văn hóa tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước, PGS.TS Triệu Thế Hùng cho rằng, tỷ lệ này “chỉ là điều kiện cần”; chương trình hành động quốc gia phải là một “kiến trúc thực thi”, không phải danh mục nhiệm vụ. Đồng thời đề xuất 6 đột phá về thể chế, con người, nguồn lực, công nghệ - dữ liệu, quản trị - đo lường và sức mạnh mềm.
PGS.TS Triệu Thế Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phát biểu tham luận tại hội thảo.
“Từ Nghị quyết số 80-NQ/TW đến Chương trình hành động quốc gia, không chỉ là hành trình đưa một chủ trương vào cuộc sống mà còn là hành trình xác lập văn hóa như hệ điều tiết của phát triển, nguồn năng lượng tinh thần của dân tộc và sức mạnh kiến tạo tương lai Việt Nam”, PGS.TS Triệu Thế Hùng nhấn mạnh.
Tham luận với tựa đề “Sự phát triển của văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới - nhận thức và thực tiễn”, GS.TS, Trung tướng Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Cục trưởng, Thành viên Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, lần đầu tiên Đảng xác lập hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Vấn đề chiến lược là các hệ giá trị đó phải thẩm thấu vào xã hội, gia đình, từng cá nhân và trở thành thói quen ứng xử hằng ngày.
Theo Trung tướng Trần Vi Dân, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và kinh tế thị trường vừa mở ra thời cơ “di sản chuyển hóa thành tài sản”, vừa đặt ra nguy cơ hòa tan bản sắc, đứt gãy thế hệ, lối sống thực dụng và thương mại hóa vượt ngưỡng các giá trị văn hóa.
GS.TS, Trung tướng Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Cục trưởng, Thành viên Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu tham luận tại hội thảo.
Trung tướng Trần Vi Dân đề xuất 4 nhóm giải pháp: đổi mới thể chế, chuyển từ tư duy “quản lý hành chính áp đặt” sang “kiến tạo phát triển”, khắc phục đầu tư manh mún, dàn trải; phát triển toàn diện con người gắn với bảo vệ an ninh văn hóa, nâng cao “bản lĩnh số”; đề cao văn hóa trong chính trị, kinh tế, nâng chất lượng nguồn nhân lực; gắn phát triển văn hóa với du lịch, công nghiệp văn hóa và hợp tác quốc tế.
Cùng bàn về xây dựng văn hoá, Thiếu tướng, TS Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác chính trị, Bộ Công an cho rằng, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh là tiền đề bảo vệ an ninh con người, củng cố “thế trận lòng dân”; cùng đề xuất đưa phong trào thi đua “3 Nhất” (Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất) thành thước đo văn hóa nghề nghiệp của cán bộ, chiến sĩ Công an.
“Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh chính là xây dựng phòng tuyến từ gốc để bảo vệ con người, củng cố niềm tin xã hội”, Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh nhấn mạnh.
Khơi thông nguồn lực cho công nghiệp văn hóa
Đại diện cho địa phương tham luận tại hội thảo, ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế nhấn mạnh, Huế là một đô thị di sản rất đặc trưng của Việt Nam với 8 di sản được UNESCO vinh danh (trong đó có các di sản thế giới tiêu biểu), cùng nét đặc sắc riêng có về văn hóa và con người Huế.
Đối với một đô thị di sản có tính đặc thù cao như Huế, áp lực tuân thủ quy định pháp luật và bảo tồn nguyên trạng là rất lớn.
Hiện Huế đang xây dựng Đề án phát triển công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045, tập trung 6 nhóm ngành; phấn đấu công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 10% GRDP vào năm 2030 và trên 20% vào năm 2045.
Ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế phát biểu tham luận tại hội thảo.
Thành phố Huế dự kiến khoảng 4.183 tỷ đồng cho 59 nhiệm vụ triển khai Nghị quyết 80 giai đoạn 2026-2030 và kiến nghị sớm ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.
Tại hội thảo, GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), đề xuất mô hình liên kết “ba vòng xoắn” Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp để chuyển hóa vốn văn hóa thành động lực kinh tế sáng tạo. Cả nước hiện có khoảng 70.321 cơ sở hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa nhưng còn nhỏ lẻ, phân tán. Ông kiến nghị chuyển từ “cấp ngân sách” sang “đặt hàng trọng điểm” các đại học.
Còn ThS Phạm Cao Thái, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Luật Phát triển công nghiệp văn hóa hướng tới xác định địa vị pháp lý cho các ngành công nghiệp văn hóa, phấn đấu đạt tỷ trọng tối thiểu 7% GDP “càng sớm càng tốt, thay vì chờ đến năm 2030”.
Dự thảo tập trung 5 nhóm chính sách về hệ sinh thái, tài sản trí tuệ, nhân lực, hạ tầng và thị trường; ngân sách nhà nước chỉ đóng vai trò “vốn mồi”.
Đánh giá cao các tham luận tại hội thảo, GS.TS Hồ Sĩ Quý, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, những tham luận đã đánh đúng vào những "khiếm khuyết" mà trước đây một số tham luận khác chưa làm rõ khi bàn về lý luận.
Theo GS.TS Hồ Sĩ Quý, những góc nhìn này rất sống động với đời sống thực tế. Tinh thần chính của các tham luận đã chỉ ra những quan điểm mới về việc phát triển văn hóa, tạo động lực cho sự phát triển của quốc gia hiện nay.
GS.TS Hồ Sĩ Quý, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu đánh giá tại hội thảo.
"Bản thân văn hóa chính là con người. Nói đến văn hóa là nói đến con người. Văn hóa có vấn đề tức là con người có vấn đề; giải quyết vấn đề văn hóa chính là giải quyết vấn đề con người. Đây là góc nhìn rất sâu sắc", GS.TS Hồ Sĩ Quý nhấn mạnh.
Phát biểu kết luận hội thảo, Thượng tướng Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Công an cho rằng, văn hóa không chỉ đồng hành với phát triển mà phải giữ vị trí dẫn đường, định hình chất lượng con người và sức mạnh quốc gia.
Trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế sâu rộng, sự phối hợp đồng tổ chức giữa Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cùng Bộ Công an khẳng định một tư duy chiến lược quan trọng: Văn hóa không chỉ đồng hành với phát triển, mà cần phải đứng ở "vị trí dẫn đường". Văn hóa chính là nền tảng định hình chất lượng con người và chất lượng quốc gia, điều mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh.
Thượng tướng Lê Quốc Hùng nhấn mạnh: "Nếu như kinh tế tạo ra của cải vật chất cho xã hội, thì văn hóa chính là yếu tố tạo ra bản lĩnh, kỷ luật, niềm tin và sức mạnh tinh thần cốt lõi. Đây là động lực quan trọng để đưa đất nước vượt qua mọi thử thách và tự tin vươn lên trong giai đoạn phát triển mới".