Tăng trưởng hai con số: Tăng tốc gỡ điểm nghẽn kinh doanh cho doanh nghiệp

Cơ hội chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 nêu rõ quan điểm: Quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng "2 con số" gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Kết luận 18-KL/TW được đánh giá đã mở ra một cách tiếp cận mới trong hoạch định chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030, với trọng tâm là nâng cao chất lượng tăng trưởng đi cùng với khát vọng bứt phá về quy mô nền kinh tế. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, đây không chỉ là một mục tiêu về tốc độ tăng trưởng mà còn là một "mệnh lệnh cải cách", đòi hỏi những thay đổi căn bản trong mô hình phát triển.

Tại hội thảo “Phấn đấu tăng trưởng kinh tế hai con số bền vững: Bối cảnh mới - Hành động mới" mới đây, các chuyên gia cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số là thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa nhiều hơn vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc cải cách thể chế phải được thực hiện đồng bộ hơn, mạnh mẽ hơn. Từ xây dựng hệ sinh thái dữ liệu, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đến hoàn thiện môi trường pháp lý, tất cả đều phải hướng tới mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, trước sự biến động khó lường của kinh tế toàn cầu một hệ thống chính sách thông thoáng, minh bạch sẽ giúp doanh nghiệp tăng tốc, mở rộng đầu tư và tạo thêm giá trị cho nền kinh tế.

Câu chuyện của Công ty TNHH Tập đoàn SaPon là một ví dụ phần nào phản ánh những nỗ lực thích ứng của doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều biến động hiện nay. Là doanh nghiệp chuyên nghiên cứu và sản xuất các sản phẩm tiêu dùng (tăm bông) sau nhiều năm phát triển thị trường trong nước, doanh nghiệp này đã trở thành đối tác chiến lược của Tập đoàn Daiso (Nhật Bản), qua đó đưa các sản phẩm sản xuất tại Việt Nam tới 26 quốc gia. Tuy nhiên, quá trình phát triển của doanh nghiệp cũng không nằm ngoài những thách thức chung của nền kinh tế.

Trao đổi với Báo Công Thương, ông Đỗ Huy Phương - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Tập đoàn SaPon cho biết, những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Theo ông Phương, giá hạt nhựa - nguyên liệu đầu vào quan trọng đã tăng gần 50%, trong khi chi phí logistics cũng gia tăng đáng kể. Những yếu tố này tạo áp lực lớn lên chi phí sản xuất của doanh nghiệp.

Để ứng phó, SaPon lựa chọn chiến lược "cùng thắng" với đối tác và khách hàng. Trong đó, doanh nghiệp tận dụng mối quan hệ hợp tác lâu năm với nhà cung cấp để ứng vốn giữ nguyên liệu ở mức giá phù hợp nhằm bình ổn nguồn cung. Dù chi phí đầu vào tăng mạnh, doanh nghiệp chỉ điều chỉnh giá bán ở mức khoảng 5%, đồng thời chủ động cắt giảm chi phí nội bộ và chấp nhận giảm lợi nhuận trong ngắn hạn để chia sẻ khó khăn với khách hàng.

Nhờ đó, ông Đỗ Huy Phương cho biết, nhiều đơn hàng từ các đối tác toàn cầu có quy mô rất lớn, đủ để lấp đầy công suất sản xuất trong nhiều tháng. "Tuy vậy, để đảm bảo cung ứng, doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ về hạ tầng, máy móc và đặc biệt là nguồn nhân lực có tay nghề để không bỏ lỡ cơ hội phát triển. Đồng thời, doanh nghiệp cũng mong muốn được tiếp cận thuận lợi hơn với các chính sách hỗ trợ nhằm tăng cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu hiệu quả", ông Phương cho hay.

Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, rào cản trong quá trình phát triển. Không ít doanh nghiệp cho rằng những khó khăn lớn nhất hiện nay không chỉ đến từ thị trường hay biến động kinh tế thế giới mà còn đến từ những nút thắt nội tại của môi trường kinh doanh.  

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, TS. Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch Thường trực, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nhận định rằng, cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận những nỗ lực cải cách của Nhà nước trong thời gian qua. Nhưng, trên thực tế, thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh vẫn còn nhiều khâu phức tạp, phát sinh chi phí và chưa có sự đồng đều giữa các địa phương. Điều này đang là điểm nghẽn và tạo áp lực rất lớn cho doanh nghiệp.

Tạo động lực để doanh nghiệp bứt phá

Từ góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SB LAW cho rằng những vướng mắc mà doanh nghiệp đang gặp phải mang tính hệ thống và ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng mở rộng đầu tư cũng như đổi mới sáng tạo. Theo đó, thủ tục hành chính hiện vẫn là một trong những rào cản lớn nhất đối với hoạt động sản xuất kinh doanh. Các quy trình liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng còn kéo dài qua nhiều khâu, làm gia tăng chi phí và giảm cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, rủi ro pháp lý cũng đang là một yếu tố khiến nhiều doanh nghiệp dè dặt trong việc mở rộng đầu tư hoặc triển khai các mô hình kinh doanh mới. Đối với những lĩnh vực mới như công nghệ, thương mại điện tử hay kinh tế số, khung pháp lý nhiều khi chưa theo kịp thực tiễn. "Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, cải cách thể chế không còn là yêu cầu lâu dài mà trở thành nhiệm vụ cấp bách. Việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính, pháp lý và môi trường kinh doanh chính là chìa khóa để giải phóng nguồn lực cho doanh nghiệp phát triển", theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà. 

Từ thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh, ông Đỗ Huy Phương chia sẻ thêm, những chính sách điều hành vĩ mô của Chính phủ trong thời gian qua đã có những tác động tích cực đối với hoạt động của doanh nghiệp. Mặt khác, doanh nghiệp cho rằng để tạo nên sức bật mạnh mẽ hơn cho nền kinh tế, điều quan trọng là phải đẩy nhanh quá trình đưa chính sách vào cuộc sống.

Theo ông Đỗ Huy Phương, các thủ tục hành chính cần được xử lý nhanh gọn, thông suốt hơn từ Trung ương tới địa phương để doanh nghiệp có thể tập trung nguồn lực cho sản xuất; tạo đà bứt phá và đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai con số. "Doanh nghiệp Việt Nam rất năng động và chủ động. Nếu có sự kết hợp nhịp nhàng giữa nỗ lực của doanh nghiệp với các chính sách thuận lợi, thương hiệu Made in Vietnam hoàn toàn có thể nhận được sự tin yêu mạnh mẽ hơn từ người tiêu dùng toàn cầu trong kỷ nguyên mới", ông Phương nói.

Mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là câu chuyện của các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô mà còn là bài toán về cải cách thể chế, nâng cao chất lượng quản trị và khơi thông các nguồn lực phát triển. Khi những điểm nghẽn kinh doanh được tháo gỡ thực chất, doanh nghiệp sẽ có thêm không gian để đầu tư, đổi mới sáng tạo và mở rộng sản xuất.