Không chỉ là thị trường tiêu thụ có nhu cầu nhập khẩu lớn, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) còn giữ vai trò trung tâm thương mại, kết nối hàng hóa với nhiều quốc gia tại Trung Đông và các khu vực lân cận. Đối với ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam, đây là thị trường xuất khẩu quan trọng, đồng thời là điểm trung chuyển để tiếp cận các đối tác quốc tế.
Việc Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) có hiệu lực đang mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan, củng cố năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, để chuyển lợi thế từ Hiệp định thành giá trị xuất khẩu thực chất, ngành hàng cần giải quyết bài toán kiểm soát chất lượng, chi phí tuân thủ và phát triển sản phẩm chế biến sâu.
Tại Tọa đàm “CEPA: Mở rộng thị phần hàng Việt tại UAE” do Báo Công Thương tổ chức ngày 16/11/2026, bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) đã chia sẻ những đánh giá về triển vọng xuất khẩu, các điểm nghẽn hiện nay và giải pháp giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn thị trường UAE.
Tọa đàm “CEPA: Mở rộng thị phần hàng Việt tại UAE” do Báo Công Thương tổ chức ngày 16/11/2026.
UAE không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là cửa ngõ giao thương
- Thưa bà, hồ tiêu và các mặt hàng gia vị là những sản phẩm Việt Nam có thế mạnh về xuất khẩu và vị thế nhất định trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh CEPA đang mở ra cơ hội tiếp cận thuận lợi hơn tại thị trường UAE, bà đánh giá thế nào về tiềm năng xuất khẩu hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam sang thị trường này và đâu là những mặt hàng mà Việt Nam có thế mạnh, thưa bà?
Bà Hoàng Thị Liên: Từ góc độ Hiệp hội, chúng tôi chia sẻ những đánh giá tích cực về cơ hội mà CEPA mang lại cho hoạt động xuất khẩu hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều quan trọng hiện nay không chỉ là nhận diện những lợi thế đã được xác lập trong Hiệp định mà còn phải xác định cách thức khai thác các lợi thế đó một cách hiệu quả.
Thực tế cho thấy, ngay cả trước khi CEPA có hiệu lực, UAE đã là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng và tương đối ổn định của ngành hồ tiêu, gia vị Việt Nam.
Năm 2025, lượng hàng xuất khẩu của ngành sang thị trường này đạt hơn 22.000 tấn, chiếm gần 10% tổng lượng xuất khẩu. Đây là kết quả đáng khích lệ, phản ánh vị trí của UAE trong cơ cấu thị trường xuất khẩu của ngành hàng.
Điểm đáng chú ý là khi xuất khẩu sang UAE, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ hướng đến nhu cầu tiêu dùng trong nước của thị trường này. UAE còn là nơi tập trung nhiều doanh nghiệp, nhà nhập khẩu và thương nhân đến từ Trung Đông, Nam Á, Đông Âu cũng như nhiều khu vực khác.
Do đó, hàng hóa Việt Nam có cơ hội tiếp cận các đối tác quốc tế thông qua UAE, từ đó mở rộng hoạt động kinh doanh sang những thị trường khác, kể cả các thị trường xa hơn như châu Âu hay Hoa Kỳ.
Đối với hồ tiêu và gia vị, đây là lợi thế cần được nhìn nhận đầy đủ trong chiến lược phát triển thị trường dài hạn.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả CEPA, doanh nghiệp phải nắm chắc những điều kiện liên quan đến xuất xứ hàng hóa, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm, kiểm dịch và các yêu cầu đặc thù của thị trường.
Trong đó, chứng nhận Halal là vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Doanh nghiệp không thể mặc nhiên cho rằng chứng nhận được chấp nhận tại một thị trường sẽ phù hợp với yêu cầu của UAE. Việc xác định đúng tổ chức chứng nhận được phía UAE công nhận có ý nghĩa quan trọng, giúp doanh nghiệp tránh phát sinh những chi phí không cần thiết.
Chúng tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng, chi phí tuân thủ là yếu tố doanh nghiệp phải tính toán ngay từ đầu. Để đáp ứng yêu cầu thị trường, doanh nghiệp cần đầu tư vào quản lý vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng, kiểm định sản phẩm và chuẩn bị các chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng hóa.
Nếu không nghiên cứu kỹ các quy định, doanh nghiệp có thể phải thực hiện lại thủ tục, phát sinh thêm chi phí, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và bỏ lỡ những cơ hội từ Hiệp định.
Bên cạnh đó, rủi ro trong giao dịch thương mại cũng là vấn đề không thể xem nhẹ. Những biến động địa chính trị có thể khiến chi phí vận tải, bảo hiểm hàng hải và thời gian giao hàng gia tăng, kéo theo áp lực về vốn đối với doanh nghiệp xuất khẩu.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần thận trọng trong việc lựa chọn và xác minh đối tác nhập khẩu. Hiệp hội luôn khuyến nghị các hội viên chủ động kiểm tra thông tin, năng lực và uy tín của đối tác trước khi tiến hành giao dịch.
CEPA tạo ra hành lang thuận lợi hơn cho thương mại song phương, nhưng doanh nghiệp vẫn phải tự xây dựng phương án kinh doanh và quản trị rủi ro phù hợp. Khi kết hợp được lợi thế từ Hiệp định với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chúng ta có cơ sở để kỳ vọng vào khả năng tăng trưởng. xuất khẩu hồ tiêu và gia vị tại UAE trong thời gian tới.
Bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA).
Kiểm soát vùng nguyên liệu, đẩy mạnh chế biến sâu
- Thưa bà, thị trường UAE yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Từ thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp trong ngành, theo bà đâu là những khó khăn, điểm nghẽn lớn nhất đang cản trở hồ tiêu và gia vị Việt Nam mở rộng thị phần tại UAE?
Bà Hoàng Thị Liên: Cũng như nhiều ngành nông sản khác, hồ tiêu và gia vị Việt Nam đang phải giải quyết những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, do phần lớn là gia vị khô nên ngành hàng có những thuận lợi nhất định trong khâu bảo quản và vận chuyển.
Theo tôi, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khả năng kiểm soát chất lượng đồng bộ, xuyên suốt từ vùng nguyên liệu đến quá trình chế biến của doanh nghiệp.
Muốn đáp ứng yêu cầu thị trường, trước hết phải bảo đảm tính ổn định, đồng đều của sản phẩm. Việc kiểm soát tốt vùng nguyên liệu và quy trình sản xuất sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ vi phạm các quy định về chất lượng, đặc biệt là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Tuy nhiên, để thực hiện được điều này, doanh nghiệp phải đầu tư thêm nguồn lực cho quản lý vùng nguyên liệu, chế biến, kiểm định và giám sát chất lượng. Những khoản đầu tư đó đều làm gia tăng chi phí sản xuất, kinh doanh.
Vấn đề đặt ra là khi chi phí tuân thủ tăng lên, doanh nghiệp phải tính toán làm thế nào để vẫn duy trì được khả năng cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế. Đây là bài toán không đơn giản, bởi doanh nghiệp vừa phải đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao, vừa phải cạnh tranh với sản phẩm từ nhiều quốc gia khác.
Một khó khăn nữa liên quan đến việc tiếp cận thông tin về chứng nhận Halal. Chúng tôi mong muốn các cơ quan quản lý, đặc biệt là Bộ Công Thương, tiếp tục cung cấp và phổ biến thông tin cụ thể về các tổ chức chứng nhận phù hợp với yêu cầu của UAE.
Khi có thông tin đầy đủ, Hiệp hội sẽ chuyển tải đến doanh nghiệp hội viên, giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng đơn vị chứng nhận, tránh tình trạng thực hiện thủ tục nhưng chứng nhận không được thị trường nhập khẩu chấp nhận. Nếu phải làm lại các thủ tục này, doanh nghiệp không chỉ mất thời gian mà còn phát sinh thêm chi phí, ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm.
Bên cạnh những yêu cầu về chất lượng, ngành hồ tiêu và gia vị cần quan tâm nhiều hơn đến việc phát triển các sản phẩm chế biến sâu. Qua khảo sát tại các hệ thống siêu thị, chúng tôi nhận thấy nhiều sản phẩm gia vị có nguồn gốc từ Việt Nam đã hiện diện trên thị trường, từ hồ tiêu, quế, hồi đến ớt, gừng, nghệ. Điều đó cho thấy hàng hóa Việt Nam có cơ sở để mở rộng thị phần. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là đưa được nhiều nguyên liệu vào thị trường mà còn phải từng bước nâng cao giá trị của sản phẩm.
Thay vì chủ yếu xuất khẩu gia vị ở dạng thô, doanh nghiệp có thể đầu tư vào các sản phẩm nghiền, rang xay, phối trộn hoặc chế biến thành những dạng sản phẩm phù hợp hơn với nhu cầu tiêu dùng. Đây là hướng đi giúp doanh nghiệp không chỉ gia tăng giá trị xuất khẩu mà còn từng bước xây dựng thương hiệu Việt Nam tại thị trường quốc tế.
Nếu thực hiện tốt, ngành hàng có thể đồng thời đạt được hai mục tiêu: nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và tăng cường nhận diện thương hiệu. Về lâu dài, đây cũng là cơ sở để phát triển ngành hồ tiêu, gia vị theo chiều sâu, thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng sản lượng.
- Thưa bà, để không chỉ gia tăng sản lượng mà còn nâng cao giá trị xuất khẩu, ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam cần đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm và phát triển thương hiệu. Vậy theo bà, doanh nghiệp cần tập trung vào những giải pháp nào để có thể đáp ứng thị hiếu tiêu dùng, yêu cầu Halal và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, hệ thống phân phối tại UAE?
Bà Hoàng Thị Liên: Theo tôi, yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất là doanh nghiệp phải chủ động kiểm soát nguồn hàng, đặc biệt là chất lượng sản phẩm. Khi xác định xuất khẩu sang một thị trường, doanh nghiệp cần tìm hiểu đầy đủ những quy định và yêu cầu của thị trường đó để xây dựng phương án quản lý chất lượng phù hợp. Việc chuẩn bị phải được thực hiện ngay từ khâu sản xuất, thay vì chỉ xử lý khi hàng hóa đã sẵn sàng xuất khẩu.
Thứ hai, doanh nghiệp cần xác định rõ phân khúc thị trường và nhu cầu thực tế của nhà nhập khẩu. Chúng ta thường nói đến thị trường UAE như một điểm đến xuất khẩu, nhưng cần hiểu rằng hàng hóa đưa vào UAE có thể được tiêu thụ tại chỗ, tiếp tục chế biến hoặc tái xuất sang thị trường khác.
Mỗi phân khúc có những yêu cầu riêng về chất lượng, quy cách sản phẩm và điều kiện thương mại. Vì vậy, doanh nghiệp phải làm việc trực tiếp với nhà nhập khẩu để hiểu rõ mục đích sử dụng và thị trường tiêu thụ cuối cùng của sản phẩm. Khi xác định đúng phân khúc, doanh nghiệp mới có thể lựa chọn phương án sản xuất, kiểm định và cung ứng phù hợp, hạn chế những bất đồng có thể phát sinh trong quá trình hợp tác.
Đồng thời, doanh nghiệp cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình không kết thúc khi hàng hóa được giao đến thị trường nhập khẩu. Nếu phát sinh vấn đề liên quan đến chất lượng hoặc các cam kết thương mại, nhà xuất khẩu vẫn cần phối hợp với đối tác để giải quyết.
Thứ ba, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược phát triển thị trường dài hạn, trong đó chú trọng chế biến sâu và định vị thương hiệu. Thời gian qua, các doanh nghiệp ngành hồ tiêu và gia vị đã rất tích cực tham gia hội chợ, hoạt động xúc tiến thương mại, tìm hiểu nhu cầu thị trường và mở rộng mạng lưới khách hàng.
Tuy nhiên, cùng với hoạt động tìm kiếm đối tác, chúng ta cần nghiên cứu sâu hơn về các phân khúc có khả năng mang lại giá trị gia tăng cao. Việt Nam hiện có lợi thế về nguồn cung nguyên liệu, năng lực chế biến và đội ngũ doanh nghiệp xuất khẩu. Đây là những điều kiện thuận lợi để ngành hàng tiếp tục phát triển các dòng sản phẩm chế biến sâu.
Vấn đề là doanh nghiệp cần có chiến lược đầu tư phù hợp, xác định sản phẩm nào có tiềm năng, phân khúc nào cần ưu tiên và làm thế nào để xây dựng được thương hiệu có chỗ đứng trên thị trường. Đặc biệt, trong quá trình mở rộng hợp tác, doanh nghiệp phải tiếp tục chú trọng thẩm định đối tác, đánh giá rủi ro và cập nhật đầy đủ các quy định nhập khẩu. Sự chủ động và thận trọng sẽ giúp doanh nghiệp tự tin hơn khi tiếp cận thị trường.
Từ góc độ Hiệp hội, chúng tôi cũng mong muốn Bộ Công Thương và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục tăng cường phổ biến thông tin về thị trường UAE, nhất là các yêu cầu kỹ thuật, chứng nhận Halal và những quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu. Những thông tin này cần được cập nhật trên các kênh chính thức để doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận. Hiệp hội sẽ phối hợp phổ biến đến các hội viên, qua đó mở rộng phạm vi tiếp nhận thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đúng yêu cầu thị trường.
Bên cạnh đó, cần tăng cường các chương trình tập huấn chuyên sâu, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về thị trường và những điều kiện cần đáp ứng khi tận dụng CEPA. Chúng tôi cũng kỳ vọng các cơ chế hợp tác song phương giữa Việt Nam và UAE, trong đó có cơ chế Ủy ban hỗn hợp, sẽ được phát huy hiệu quả để kịp thời tiếp nhận những phản ánh, khó khăn từ cộng đồng doanh nghiệp.
Thông qua đó, cơ quan quản lý có thể đánh giá việc thực thi các cam kết, xác định những nội dung cần tiếp tục tháo gỡ và thúc đẩy hợp tác thương mại giữa hai nước theo hướng thực chất hơn.
Tôi cho rằng, doanh nghiệp hồ tiêu và gia vị Việt Nam đã có nền tảng về năng lực sản xuất, nguồn cung và kinh nghiệm xuất khẩu. Điều cần làm trong thời gian tới là tận dụng tốt hơn những điều kiện thuận lợi từ CEPA, đồng thời đầu tư bài bản vào chất lượng, chế biến sâu và thương hiệu để khai thác thị trường UAE một cách an toàn, hiệu quả và bền vững.
- Xin trân trọng cảm ơn bà!
Theo bà Hoàng Thị Liên, năm 2025, lượng hồ tiêu, gia vị Việt Nam xuất khẩu sang UAE đạt hơn 22.000 tấn, chiếm gần 10% tổng lượng xuất khẩu của ngành. Không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng tại chỗ, UAE còn tạo điều kiện để hàng Việt tiếp cận các nhà nhập khẩu và mạng lưới thương mại quốc tế. Để tận dụng hiệu quả CEPA, doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng từ vùng nguyên liệu, đáp ứng yêu cầu thị trường, chủ động quản trị rủi ro và tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu.