Tái định vị vai trò tham mưu trong phát triển thị trường nước ngoài

Nâng cao chất lượng tham mưu hiệu quả, linh hoạt

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục có nhiều biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng; xu hướng bảo hộ thương mại, phòng vệ thương mại, tiêu chuẩn xanh và phát triển bền vững ngày càng trở thành rào cản mới đối với thương mại quốc tế.

Cùng với đó, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định mục tiêu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả; đa dạng hóa thị trường, đối tác; nâng cao năng lực nội sinh; tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài; bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc trong mọi tình huống.

Trong bối cảnh đó, Chi bộ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài nhận thức rõ vai trò then chốt của công tác phát triển thị trường xuất khẩu và hội nhập kinh tế quốc tế. Vụ Phát triển thị trường nước ngoài là đơn vị tham mưu chiến lược của Bộ Công Thương trong hoạch định chính sách thị trường, theo dõi diễn biến thương mại quốc tế, đánh giá cơ hội và rủi ro từ các hiệp định thương mại tự do (FTA), đồng thời đề xuất giải pháp mở rộng, đa dạng hóa thị trường.

Vì vậy, việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV thành chương trình hành động thiết thực, toàn diện và có chiều sâu là yêu cầu cấp bách và có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả thực thi nhiệm vụ chính trị của Chi bộ và của Vụ trong giai đoạn mới.

Trong giai đoạn tới, để triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cũng như sớm đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống, Chi bộ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài xác định mục tiêu tổng quát đó là việc xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh, toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và tính tiên phong, gương mẫu của người Đảng viên. Đồng thời, nâng cao chất lượng tham mưu chiến lược phát triển thị trường nước ngoài theo hướng bền vững, hiệu quả, thích ứng linh hoạt với biến động toàn cầu.

Hiện thực hóa mục tiêu trên, Chi bộ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài xác định 4 định hướng chiến lược. Trước hết, ưu tiên phát triển thị trường theo hướng đa dạng hóa, giảm phụ thuộc, nâng cao chất lượng tăng trưởng xuất khẩu, gắn với tái cơ cấu sản phẩm và chuỗi giá trị.

Thứ hai, tận dụng hiệu quả các FTA thế hệ mới và xây dựng chiến lược mở nâng cấp, mở rộng FTA trong giai đoạn tiếp theo, không chỉ ở khía cạnh cắt giảm thuế quan mà còn ở các cam kết về tiêu chuẩn, thể chế, môi trường kinh doanh.

Thứ ba, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong phân tích thị trường, dự báo xu hướng và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường.

Thứ tư, gắn phát triển thị trường với bảo đảm an ninh kinh tế, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trong bối cảnh cạnh tranh thương mại ngày càng gay gắt.

Xác định việc quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu và việc học tập Nghị quyết không dừng lại ở phổ biến nội dung mà còn gắn chặt với nhiệm vụ chuyên môn, Chi bộ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài sẽ nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng; đổi mới phương thức lãnh đạo; xây dựng đội ngũ cán bộ “vững chính trị, giỏi chuyên môn, tinh thông hội nhập”.

Trong đó, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy chiến lược, am hiểu luật chơi quốc tế, có khả năng phân tích dữ liệu và dự báo. Mỗi đảng viên được khuyến khích tự học tập, nghiên cứu chuyên sâu về một khu vực thị trường hoặc một lĩnh vực chuyên môn của đơn vị.

Đồng thời, Chi bộ đề xuất cơ chế đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ ngoại ngữ, kỹ năng đàm phán, kỹ năng phân tích chính sách, góp phần xây dựng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài trở thành đơn vị tham mưu chiến lược có chất lượng cao.

Nhóm nhiệm vụ triển khai

Đại hội XIV của Đảng cũng đặt ra yêu cầu phải nâng tầm công tác hội nhập quốc tế, phục vụ phát triển của đất nước. Theo đó, văn kiện Đại hội XIV đưa đối ngoại, hội nhập quốc tế lên vị trí tương xứng với quốc phòng và an ninh, xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Qua đó, cho thấy yêu cầu đặt ra đối với công tác hội nhập không chỉ mở rộng về phạm vi, không chỉ “hội nhập để phát triển”, mà hội nhập phải “đóng góp để kiến tạo hòa bình, ổn định và phát triển chung” của khu vực và thế giới. Điều này thể hiện trách nhiệm của Việt Nam đối với quốc tế.

Triển khai hiệu quả đường lối này, Chi bộ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đặt ra các nhiệm vụ cụ thể, cho từng nội dung.

Một là, nâng cao chất lượng tham mưu phát triển thị trường lên hàng đầu trong đó, ưu tiên giải pháp về đa dạng hóa thị trường, giảm thiểu rủi ro tập trung. Việc đa dạng hóa thị trường không chỉ dừng ở mở rộng số lượng thị trường mà phải nâng cao chất lượng tiếp cận, hướng tới các phân khúc có giá trị gia tăng cao, ổn định và bền vững.

Hai là, hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương tận dụng hiệu quả các FTA thế hệ mới thông qua công tác tham mưu giải pháp cải thiện môi trường chính sách, tăng cường phổ biến cam kết FTA, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn. Đồng thời, nghiên cứu tác động của các sáng kiến thương mại mới (thương mại xanh, thương mại số) để tham mưu quan điểm của Việt Nam trong quá trình xây dựng luật chơi quốc tế.

Trong nhiệm vụ này, Chi bộ xác định công tác phát triển thị trường gắn với nâng cao giá trị gia tăng. Bởi phát triển thị trường không chỉ nhằm tăng kim ngạch mà phải nâng cao giá trị gia tăng và vị thế của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Do đó, công tác tham mưu cần hướng tới giải pháp thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao, sản phẩm thân thiện môi trường; khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu vào khâu thiết kế, thương hiệu, phân phối; tăng cường liên kết giữa phát triển thị trường và chiến lược công nghiệp quốc gia.

Ba là, đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực dự báo. Trong bối cảnh dữ liệu trở thành nguồn lực quan trọng, Chi bộ xác định chuyển đổi số là giải pháp đột phá trong công tác phát triển thị trường. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ hoàn thiện, vận hành hiệu quả Platform Phát triển thị trường nước ngoài, cơ sở dữ liệu thị trường tích hợp, bao gồm thông tin về thuế quan, rào cản kỹ thuật, quy định SPS/TBT, xu hướng tiêu dùng và biến động giá cả. Hệ thống dữ liệu được kết nối với mạng lưới Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài nhằm bảo đảm cập nhật nhanh chóng, chính xác.

Bốn là, gắn phát triển thị trường với bảo đảm an ninh kinh tế. Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh kinh tế trong điều kiện hội nhập sâu rộng. Do vậy, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài xác định nhiệm vụ phân tích tác động của cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đến thương mại Việt Nam; tham mưu đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu, giảm rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng; phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trong xử lý tranh chấp thương mại và các vấn đề nhạy cảm.

Chi bộ Vụ Phát triển thị trường nước ngoài xác định mọi hoạt động tham mưu phát triển thị trường phải đặt trong tổng thể lợi ích quốc gia dân tộc, bảo đảm cân bằng giữa tăng trưởng xuất khẩu và ổn định kinh tế vĩ mô.