Tái cơ cấu ngành Công Thương: Cần những "sếu đầu đàn" đủ mạnh

Tái cơ cấu ngành Công Thương là quá trình dài và phức tạp, để thành công bên cạnh nỗ lực của Bộ Công Thương vai trò của doanh nghiệp “đầu đàn” rất quan trọng.
Tái cơ cấu ngành Công Thương để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế Sáng nay 12/5, diễn ra Tọa đàm “Ngành Công Thương Việt Nam- Tái cơ cấu để phát triển bền vững”

TS. Nguyễn Văn Hội - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Chính sách Công Thương, Bộ Công Thương đã trao đổi với báo Công Thương xung quanh nội dung này.

Ông nhìn nhận như thế nào về quá trình tái cơ cấu ngành Công Thương những năm qua?

Quá trình tái cơ cấu đã giúp ngành Công Thương đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận.

Về công nghiệp, tái cơ cấu đã góp phần đưa nền công nghiệp lên tầm cao mới, phát triển cả về chiều rộng, chiều sâu với tốc độ tăng trưởng tương đối nhanh từ 8-9%/năm. Công nghiệp đã thực sự trở thành trụ cột của nền kinh tế, đóng góp lớn cho ngân sách và GDP cả nước.

Công nghiệp đã đáp ứng cơ bản cho phát triển thị trường trong nước, góp phần vào tổng mức bán lẻ lưu chuyển hàng hoá và dịch vụ trong nước. Tạo sự cạnh tranh sòng phẳng với hàng hoá của các nước khác trên chính thị trường nội địa. Công nghiệp cũng đóng góp quan trọng cho xuất khẩu khi 85% các mặt hàng xuất khẩu xuất phát từ ngành này.

Một yếu tố quan trọng nữa, ngành công nghiệp trong suốt giai đoạn qua được tái cơ cấu theo đúng hướng đàm phán FTA của Việt Nam với các đối tác. Tận dụng tối đa cơ hội và cam kết quốc tế, đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá.

TS. Nguyễn Văn Hội - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Chính sách Công Thương, Bộ Công Thương
TS. Nguyễn Văn Hội - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Chính sách Công Thương, Bộ Công Thương

Dù vậy, phát triển công nghiệp trong suốt giai đoạn qua chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển bền vững, công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước. Xuất khẩu, thương mại nội địa cũng còn nhiều vấn đề tiềm ẩn, thiếu bền vững. Đây là những khó khăn đặt ra cho tái cơ cấu của ngành trong thời gian tới.

Liên quan đến mục tiêu tái cơ cấu ngành Công Thương về nội thương và ngoại thương đều được đánh giá chưa khai thác hết tiềm năng và tăng trưởng chưa thực sự bền vững? Ông có thể dẫn giải một vài con số và đâu nguyên nhân mấu chốt của vấn đề này?

Xuất khẩu của Việt Nam năm vừa qua đạt con số tương đối lớn nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro vì nhiều mặt hàng xuất khẩu xuất phát từ khối doanh nghiệp FDI. Giá trị gia tăng hay sự tham gia vào chuỗi cung ứng xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam tương đối thấp, nhất là về công nghệ. Từ năm 2022 đến nay đã nhìn rõ tác động này, sự suy giảm của khối doanh nghiệp FDI đã góp phần kéo giảm xuất khẩu của cả nước.

Đã đến lúc nhìn vào con số thực tế kim ngạch xuất khẩu, giá trị gia tăng trong kim ngạch xuất khẩu đó và cần tập trung vào mặt hàng Việt Nam có giá trị cao, có lợi thế.

Mặt khác, trong quá trình phát triển phải dựa vào kinh tế tư nhân, tự hình thành những “sếu đầu đàn”, việc dựa vào "sếu đầu đàn" FDI là không khả thi. Cần nhìn nhận rõ ràng điều này để trong quá trình tái cơ cấu cần xây dựng doanh nghiệp tư nhân trong nước thực sự mạnh, nắm bắt khoa học công nghệ để dẫn dắt doanh nghiệp trong nước.

Nhiệm vụ trọng tâm của tái cơ cấu là phát triển công nghiệp theo cả chiều rộng và chiều sâu; ưu tiên các mặt hàng có quy mô xuất khẩu lớn, lợi thế cạnh tranh cao, để thực hiện tốt hơn nhiệm vụ này 5 mục tiêu và 5 nhóm giải pháp cụ thể sẽ được tập trung triển khai là gì, thưa ông?

Tái cơ cấu ngành Công Thương bao gồm 5 mục tiêu, 5 nhiệm vụ cụ thể. Về công nghiệp, tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng công nghiệp đạt bình quân trên 8,5%/năm, mục tiêu đến năm 2030 tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP đạt 30%. Tốc độ tăng trưởng hiện đã đạt khá cao 17% nhưng quan trọng phải phát triển được ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Từ đó đóng góp cho phát triển công nghiệp nền tảng, thúc đẩy phát triển thị trường nội địa, xuất khẩu.

Về năng lượng, quan trọng nhất là đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới và cam kết quốc tế. Quá trình tái cơ cấu làm sao để giảm nguồn năng lượng ảnh hưởng môi trường thúc đẩy nguồn năng lượng thân thiện môi trường.

Sản xuất công nghiệp
Tái cơ cấu giúp ngành Công Thương tăng trưởng cả chiều rộng và chiều sâu

Thị trường nội địa, cần phát triển hạ tầng thương mại, hạ tầng logistics, xúc tiến thương mại và không thể thiếu hạ tầng về thương mại điện tử, công nghệ số.

Xuất khẩu phải tập trung khuyến khích thúc đẩy mặt hàng có giá trị gia tăng cao. Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tích cực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Những chính sách cho lĩnh vực này cần sâu rộng hơn và quan trọng là phải khả thi để doanh nghiệp có thể thực hiện được.

Liên quan đến mục tiêu hội nhập kinh tế quốc tế. Toàn bộ quá trình tái cơ cấu từ công nghiệp, thị trường trong nước, xuất nhập khẩu, năng lượng phải phù hợp với các cam kết quốc tế và phải xây dựng được biện pháp khai thác tối đa các cam kết.

Ông có thể nêu ngắn gọn những nội dung cần phải quyết liệt và thực hiện nhanh chóng để có thể đảm bảo mục tiêu tái cơ cấu ngành Công Thương tránh độ “trễ”? Vấn đề huy động hiệu quả các nguồn lực để thực hiện tái cơ cấu nên được xem xét như thế nào?

Quan trọng nhất là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý. Thứ nhất, sớm xây dựng và ban hành Luật phát triển Công nghiệp. Trong đó quan tâm đến các đối tượng bao gồm cả doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mặc dù cơ chế rõ rồi nhưng trong luật phải rõ hơn để triển khai được.

Thứ hai, Luật Thương mại 2005 cần nghiên cứu thay thế và bổ sung bởi bối phát triển thương mại đã có nhiều thay đổi.

Thứ ba, xây dựng, sớm triển khai các quy hoạch và phải phù hợp với tất cả các quy hoạch ngành, quy hoạch quốc gia và phù hợp với các luật hiện nay.

Thứ tư, cần có chiến lược cụ thể với ngành hàng cụ thể, đồng thời phù hợp với tổng thể của nền kinh tế để triển khai cơ chế chính sách và biện pháp hỗ trợ.

Về nguồn lực thực hiện quá trình này, quan điểm của tôi là cần xây dựng các “con sếu đầu đàn” là doanh nghiệp tư nhân Việt Nam (có thể liên doanh với doanh nghiệp nước ngoài) làm chủ mới bền vững.

Tận dụng nguồn lực kinh tế tư nhân, nhất là của doanh nghiệp vừa. Việt Nam hiện có nhiều doanh nghiệp vừa có nguồn lực tài chính, nhân lực đủ sức để làm.

Tái cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước để mang lại sự cạnh tranh bình đẳng với doanh nghiệp khác trong giai đoạn tới.

Trong đề án tái cơ cấu, Bộ Công Thương cũng đề cập đến nội dung phát triển mạnh thương mại nội địa để khai thác có hiệu quả thị trường gần 100 triệu dân, đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử hướng đến số hóa nền kinh tế. Ông có thể thông tin thêm về nội dung này?

Theo Quyết định số 165/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Đề án tái cơ cấu ngành Công Thương giai đoạn đến năm 2030 mục tiêu tốc độ tăng trưởng lưu chuyển hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng từ 13-15%/năm. Con số này hoàn toàn khả thi, thị trường 100 triệu dân nhu cầu tiêu dùng tăng rất nhanh là động lực lớn để hoàn thành mục tiêu này.

Bản thân doanh nghiệp cũng đã có chiến lược thúc đẩy sản xuất, kinh doanh các mặt hàng phù hợp với thị trường nội địa. Thị trường nội địa một mặt kết nối mở rộng với xuất khẩu, mặt khác tạo ra sức ép cạnh tranh sòng phẳng giữa hàng hoá xuất khẩu và hàng hoá trên thị trường trong nước.

Vì vậy, trong quá trình tái cơ cấu cần tập trung phát triển hơn nữa hạ tầng thương mại nhằm gắn kết, tạo nền tảng cho phát triển nội thương, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu bền vững trong thời gian tới.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Anh- Nga
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Bộ Công Thương

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Hiệu quả của phòng vệ thương mại: Câu chuyện từ ngành nhôm Việt

Hiệu quả của phòng vệ thương mại: Câu chuyện từ ngành nhôm Việt

Việc áp dụng thuế chống bán phá giá đối với nhôm định hình có xuất xứ từ Trung Quốc giúp doanh nghiệp trong nước có thể cạnh tranh công bằng với hàng nhập khẩu.
Tại sao doanh nghiệp Việt ít ngồi với nhau để làm việc và cùng phân chia lợi nhuận?

Tại sao doanh nghiệp Việt ít ngồi với nhau để làm việc và cùng phân chia lợi nhuận?

Mọi người đều biết ngay từ quý I/2022 và tiếp theo là 4 tháng đầu năm 2023, tình hình kinh tế thế giới và trong nước vẫn gặp nhiều khó khăn.
Chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh: Ngành Công Thương đã đạt nhiều thành công trong quá trình tái cơ cấu

Chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh: Ngành Công Thương đã đạt nhiều thành công trong quá trình tái cơ cấu

Chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh khẳng định, ngành Công Thương đã đạt nhiều thành công trong quá trình tái cơ cấu.

Tin cùng chuyên mục

Thế giới còn nhiều khó khăn, Việt Nam cần có những thay đổi thích hợp mang tính chiến lược

Thế giới còn nhiều khó khăn, Việt Nam cần có những thay đổi thích hợp mang tính chiến lược

Có một thực tế là: Cả Ngân hàng Thế giới (WB) lẫn Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đều đưa ra những nhận định mới đây về tương lai trung hạn của nền kinh tế thế giới.
Để mật ong thương hiệu Việt xuất khẩu thành công ra thị trường nước ngoài

Để mật ong thương hiệu Việt xuất khẩu thành công ra thị trường nước ngoài

Bà Lê Thị Nga – Tổng Giám đốc Công ty CP Ong Tam Đảo (Honeco) đã chia sẻ với phóng viên về giải pháp để xuất khẩu thành công mật ong thương hiệu Việt.
Tiêu thụ vải thiều và nông sản chủ lực: Bài học gì từ huyện Lục Ngạn?

Tiêu thụ vải thiều và nông sản chủ lực: Bài học gì từ huyện Lục Ngạn?

Ông Nguyễn Thế Thi – Phó Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn – tỉnh Bắc Giang đã chia sẻ những kinh nghiệm trong tiêu thụ vải thiều và nông sản chủ lực.
Bộ Công Thương: Đồng hành, hỗ trợ các địa phương miền núi xuất khẩu nông sản

Bộ Công Thương: Đồng hành, hỗ trợ các địa phương miền núi xuất khẩu nông sản

Thời gian qua, Bộ Công Thương đã triển khai nhiều giải pháp để đồng hành, hỗ trợ các địa phương miền núi xuất khẩu nông sản.
Đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa!

Đối tượng được hưởng lợi nhiều nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa!

TS Tô Hoài Nam, Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam khẳng định như vậy với phóng viên Báo Công Thương.
Chủ tịch Nguyễn Khắc Thận: Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 là niềm kỳ vọng của người Thái Bình

Chủ tịch Nguyễn Khắc Thận: Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 là niềm kỳ vọng của người Thái Bình

Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình Nguyễn Khắc Thận khẳng định Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2 là đứa con tinh thần, niềm kỳ vọng của người Thái Bình.
Cải cách hành chính ngành Công Thương: Giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh

Cải cách hành chính ngành Công Thương: Giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh

Nhờ làm tốt công tác cải cách hành chính, Bộ Công Thương đã góp phần không nhỏ trong việc nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Thúc đẩy chuyển đổi số để giảm “nhũng nhiễu” cho doanh nghiệp

Thúc đẩy chuyển đổi số để giảm “nhũng nhiễu” cho doanh nghiệp

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh kiến nghị, cần thúc đẩy chuyển đổi số để giảm "nhũng nhiễu", tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động.
Việc các doanh nghiệp quay lại thị trường nội địa là tất yếu

Việc các doanh nghiệp quay lại thị trường nội địa là tất yếu

Trước tình hình xuất khẩu quá khó khăn như trên, Việt Nam không có cách nào khác phải tăng đầu tư công và quan tâm nhiều hơn đến thị trường nội địa.
Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam: Khơi dậy niềm tự hào dân tộc

Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam: Khơi dậy niềm tự hào dân tộc

Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú khẳng định, Cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam đã khơi dậy niềm tự hào, tự tôn dân tộc.
Bộ Công Thương sẽ hỗ trợ doanh nghiệp kết nối, khai thác hiệu quả FTA Việt Nam - Israel

Bộ Công Thương sẽ hỗ trợ doanh nghiệp kết nối, khai thác hiệu quả FTA Việt Nam - Israel

Ông Trần Quang Huy - Vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á - châu Phi, Bộ Công Thương đã có trao đổi với Báo Công Thương về những tiềm năng của FTA Việt Nam – Israel.
Gắn kết du lịch và tiêu thụ hàng hoá nông sản miền núi: Phải "thổi hồn" văn hóa vào từng sản phẩm

Gắn kết du lịch và tiêu thụ hàng hoá nông sản miền núi: Phải "thổi hồn" văn hóa vào từng sản phẩm

TS. Nguyễn Minh Phong - Chuyên gia kinh tế chia sẻ, "thổi hồn" văn hóa vào các sản phẩm là bí quyết giúp gắn kết du lịch và tiêu thụ hàng hoá nông sản miền núi.
FTA Việt Nam - UAE (CEPA): Tăng cơ hội hợp tác về thương mại, công nghiệp, năng lượng, logistics

FTA Việt Nam - UAE (CEPA): Tăng cơ hội hợp tác về thương mại, công nghiệp, năng lượng, logistics

Ông Trương Xuân Trung, Bí thứ thứ nhất, Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương về những tiềm năng của FTA Việt Nam – UAE.
FTA Việt Nam - Israel: Doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận thị trường

FTA Việt Nam - Israel: Doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận thị trường

PGS.TS Ngô Trí Long - Chuyên gia kinh tế đã có những trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Israel (VIFTA).
FTA Việt Nam - Israel: Mặt hàng trái cây nào sẽ được hưởng lợi?

FTA Việt Nam - Israel: Mặt hàng trái cây nào sẽ được hưởng lợi?

FTA Việt Nam - Israel ký kết và đi vào thực thi sẽ mở ra chương mới trong quan hệ kinh tế hai nước. Một số mặt hàng trái cây sẽ được hưởng lợi từ FTA này.
Chương trình Mỗi xã phường một sản phẩm: Lan toả văn hoá và tinh thần dân tộc

Chương trình Mỗi xã phường một sản phẩm: Lan toả văn hoá và tinh thần dân tộc

Chuyên gia Vũ Vinh Phú cho rằng, bên cạnh tạo sinh kế, điều cốt yếu nhất của Chương trình OCOP chính là lan toả câu chuyện văn hoá và hồn cốt dân tộc.
FTA Việt Nam – Israel: Mở ra chương mới trong quan hệ kinh tế Việt Nam – Israel

FTA Việt Nam – Israel: Mở ra chương mới trong quan hệ kinh tế Việt Nam – Israel

Ông Lê Thái Hòa - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Israel đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về FTA Việt Nam – Israel sau khi kết thúc đàm phán.
Ngày này năm xưa 7/4: Thành lập Tổ chức Y tế thế giới

Ngày này năm xưa 7/4: Thành lập Tổ chức Y tế thế giới

Ngày này năm xưa 7/4 với các sự kiện gồm thành lập Tổ chức Y tế thế giới; giải thể Tổng công ty Sành sứ Thủy tinh công nghiệp,...
Vài suy nghĩ về phát triển các tập đoàn thương mại tư nhân ở Việt Nam

Vài suy nghĩ về phát triển các tập đoàn thương mại tư nhân ở Việt Nam

Chính phủ đã có chủ trương về việc phát triển nhiều tập đoàn kinh tế tư nhân mạnh, có tiềm lực, có sức cạnh tranh ở thị trường trong và ngoài nước.
Thấy gì qua các chỉ số xếp hạng quốc tế về Việt Nam

Thấy gì qua các chỉ số xếp hạng quốc tế về Việt Nam

Đây là một trong các chỉ số xếp hạng quốc tế mới nhất của Việt Nam trong đánh giá quốc tế về các khía cạnh khác nhau của đời sống quốc gia và quốc tế.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động