Tái chế phế thải: Đòn bẩy cho nông nghiệp sinh thái Đắk Lắk

Tái sinh giá trị từ phụ phẩm nông nghiệp

Ngày 28/3, tại Cụm công nghiệp Cư Kuin (xã Dray Bhăng, tỉnh Đắk Lắk), Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk (Simexco Daklak) tổ chức lễ giới thiệu mô hình liên kết kinh tế tuần hoàn nông nghiệp. Sự kiện thu hút sự tham dự của đại diện UBND tỉnh, các sở, ban, ngành, doanh nghiệp cùng hơn 500 nông dân tiêu biểu, đại diện cho hơn 50.000 hộ nông dân trong vùng nguyên liệu.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh, theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, nông nghiệp tiếp tục được xác định là trụ cột chiến lược. Trong giai đoạn mới, địa phương đang đẩy mạnh chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao, gắn với chế biến sâu và hội nhập thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh không còn là lựa chọn, mà là con đường tất yếu để nông nghiệp địa phương phát triển bền vững. Mô hình do Simexco Daklak và các đối tác triển khai được đánh giá là bước đi tiên phong, góp phần định hình tư duy sản xuất mới cho toàn bộ vùng nguyên liệu của tỉnh.

Điểm đột phá của mô hình nằm ở cách tiếp cận hoàn toàn khác đối với phụ phẩm nông nghiệp. Thay vì bị xem là phế thải, các loại phụ phẩm như vỏ cà-phê, tàn dư cây trồng… được thu gom, xử lý và tái chế thành phân bón hữu cơ. Nguồn phân bón này sau đó quay trở lại phục vụ chính vùng nguyên liệu, tạo nên một chu trình tuần hoàn khép kín.

Chu trình này không chỉ dừng lại ở việc tái sử dụng tài nguyên mà còn tạo ra giá trị gia tăng rõ rệt: từ phụ phẩm nông nghiệp – tái chế – sản xuất phân bón hữu cơ – quay lại vùng trồng – nâng cao năng suất và chất lượng nông sản – phục vụ chế biến sâu và xuất khẩu. Đây chính là nền tảng của một nền nông nghiệp xanh, hiện đại, vừa hiệu quả kinh tế, vừa thân thiện môi trường.

Không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho người sản xuất, mô hình còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện độ phì nhiêu của đất và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng khắt khe. Đây là những yếu tố then chốt giúp nông sản Đắk Lắk nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Nông dân trở thành đối tác trong hệ sinh thái nông nghiệp hiện đại

Một điểm đáng chú ý khác của chương trình là sự tham gia đông đảo của nông dân – những chủ thể trung tâm của sản xuất nông nghiệp. Thông qua các hoạt động tham quan thực tế, trình diễn công nghệ và trao đổi chuyên sâu, người nông dân không chỉ được “mắt thấy, tai nghe” mà còn trực tiếp trải nghiệm hiệu quả của mô hình tuần hoàn.

Qua đó, tư duy sản xuất cũng từng bước thay đổi. Nông dân không còn là những người sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc vào thị trường, mà dần trở thành đối tác trong chuỗi liên kết dài hạn với doanh nghiệp. Sự kết nối này giúp họ chủ động hơn trong sản xuất, tiếp cận khoa học kỹ thuật, đồng thời bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản.

Mô hình liên kết kinh tế tuần hoàn do Simexco Daklak triển khai quy tụ đầy đủ các chủ thể quan trọng trong chuỗi giá trị. Trong đó, doanh nghiệp đóng vai trò đầu mối tổ chức sản xuất, bao tiêu sản phẩm và phát triển thị trường xuất khẩu. Hợp tác xã và nông dân là lực lượng trực tiếp sản xuất. Các nhà khoa học, chuyên gia đảm nhiệm vai trò chuyển giao kỹ thuật, tối ưu quy trình và kiểm soát chất lượng. Đặc biệt, nhà máy phân bón hữu cơ Elephant vận hành hệ thống tái chế hiện đại, cung cấp đầu vào bền vững cho toàn bộ chuỗi.

Sự liên kết chặt chẽ giữa các chủ thể đã hình thành nên một hệ sinh thái nông nghiệp hoàn chỉnh, bảo đảm tính bền vững từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Đây chính là nền tảng để xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp có khả năng thích ứng cao trước những biến động của thị trường và biến đổi khí hậu.

Chia sẻ tại sự kiện, ông Nguyễn Văn Sỹ – Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần phân bón Elephant cho biết, doanh nghiệp không chỉ sản xuất phân bón mà đang hướng tới xây dựng giải pháp bền vững cho đất, cho cây trồng và toàn bộ hệ sinh thái nông nghiệp địa phương.

Theo ông Sỹ, nhà máy đặt tại Đắk Lắk là cơ sở sản xuất thể hiện cam kết đầu tư lâu dài, tạo việc làm, đóng góp ngân sách và đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh. Doanh nghiệp cam kết bảo đảm chất lượng sản phẩm, giá thành cạnh tranh và năng lực cung ứng ổn định, nhằm hỗ trợ nông dân tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả canh tác.

Với định hướng đúng đắn cùng sự vào cuộc của doanh nghiệp, nhà khoa học và người nông dân, Đắk Lắk đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp phát thải thấp, bền vững và hội nhập.

Mô hình liên kết kinh tế tuần hoàn không chỉ là lời giải cho bài toán môi trường và hiệu quả sản xuất, mà còn là chìa khóa để nâng tầm thương hiệu nông sản Đắk Lắk trên thị trường quốc tế.