Sáng 19/8, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội nghị Truyền thông chính sách với Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.
Quang cảnh hội nghị.
Hiện đại hóa hạ tầng đo lường quốc gia
Phát biểu khai mạc hội nghị, bà Nguyễn Thị Thu Trang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế để tạo động lực cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, yêu cầu nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật ngày càng trở nên cấp thiết.
Một trong những định hướng quan trọng hiện nay là đổi mới phương thức xây dựng pháp luật theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, bảo đảm chính sách được xây dựng trên cơ sở lắng nghe ý kiến từ thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Thực hiện Quyết định số 407/QĐ-TTg ngày 30/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Tổ chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật”, công tác truyền thông chính sách cần được triển khai chủ động, kịp thời ngay từ giai đoạn đề xuất và xây dựng chính sách.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Trang, đây không chỉ là yêu cầu của quy trình xây dựng pháp luật mà còn là giải pháp quan trọng nhằm tạo sự đồng thuận xã hội, tiếp thu đầy đủ ý kiến của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng, tính khả thi và hiệu quả của các văn bản sau khi được ban hành.
Hội nghị là hoạt động cụ thể nhằm triển khai kế hoạch truyền thông chính sách của Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời giới thiệu những nội dung cơ bản, điểm mới và định hướng chính sách của dự án luật do Bộ chủ trì.
Bà Nguyễn Thị Thu Trang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu khai mạc hội nghị.
Bộ Khoa học và Công nghệ cũng mong muốn lắng nghe ý kiến từ các chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp, cơ quan và tổ chức có liên quan để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án luật, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.
Với vai trò cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ Khoa học và Công nghệ đã triển khai xây dựng dự án luật theo đúng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời bám sát yêu cầu phát triển của nền kinh tế số và thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, Chính phủ đã thống nhất thông qua tại Nghị quyết số 162/NQ-CP ngày 23/6/2026. Trên cơ sở đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã ký Tờ trình số 350 ngày 26/6/2026, trình Quốc hội xem xét.
Đến nay, hồ sơ dự án luật đã hoàn thành các thủ tục thuộc thẩm quyền của Chính phủ và đang được chuẩn bị cho các bước thẩm tra, xem xét theo quy định.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, trọng tâm sửa đổi Luật Đo lường là hiện đại hóa hạ tầng đo lường quốc gia theo hướng số hóa; cắt giảm các quy định không còn phù hợp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đổi mới phương thức kiểm tra nhà nước. Qua đó, giảm chi phí tuân thủ, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Mục tiêu đặt ra là xây dựng khuôn khổ pháp lý hiện đại, minh bạch, ổn định, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo động lực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
5 nhóm chính sách xuyên suốt
Tại hội nghị, các đại biểu đã nghe chuyên đề “Tổng quan về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường” và chuyên đề “So sánh, phân tích những điểm mới của Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường số 04/2011/QH13”. Đồng thời, các đại biểu đã trao đổi những vấn đề cần làm rõ và đóng góp ý kiến nhằm tiếp tục hoàn thiện dự án luật.
Theo nội dung được trình bày, dự thảo Luật gồm 3 điều. Trong đó, Điều 1 sửa đổi, bổ sung một số khoản, điều của Luật Đo lường; Điều 2 quy định về hiệu lực và Điều 3 quy định về chuyển tiếp.
Về quy mô, dự thảo có 20 nhóm nội dung sửa đổi, bổ sung được phân bổ theo các chương và đánh số từ khoản 1 đến khoản 20 của Điều 1.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung thêm 01 chương mới hoàn toàn: Chương Va - Chuyển đổi số hoạt động đo lường, gồm 3 điều, từ Điều 34a đến Điều 34c. Đồng thời, bãi bỏ 7 nội dung hiện hành, gồm các Điều 31, 33, 34, 51; điểm a khoản 1, điểm d khoản 2 Điều 39 và điểm c khoản 4 Điều 43.
Nội dung dự thảo được xây dựng trên 5 nhóm xuyên suốt:
Thứ nhất, chuẩn hóa khái niệm theo thông lệ quốc tế. Dự thảo bổ sung các khái niệm như chất chuẩn, độ không đảm bảo đo; đồng thời viết lại các định nghĩa về hệ đơn vị đo quốc tế (SI), chuẩn đo lường, hiệu chuẩn và phương tiện đo theo VIM/OIML.
Thứ hai, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Theo đó, dự thảo bỏ điều kiện đăng ký hoạt động đối với phương tiện đo nhóm 1. Tổ chức tự công bố năng lực, tự chịu trách nhiệm; kiểm tra dựa trên đánh giá mức độ rủi ro.
Thứ ba, chuyển đổi số hoạt động đo lường. Dự thảo bổ sung nguyên tắc chuyển đổi số, nền tảng số hoạt động đo lường và kết quả đo dưới dạng dữ liệu số có giá trị pháp lý.
Thứ tư, phân cấp, phân quyền theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Chính phủ phân công bộ chủ trì, bổ sung trách nhiệm cụ thể của Chủ tịch UBND cấp xã.
Thứ năm, giảm gánh nặng tuân thủ, tăng chế tài. Dự thảo bãi bỏ quản lý dấu định lượng, phân nhóm đối với hàng đóng gói sẵn và nâng mức phạt theo số tiền thu lợi bất hợp pháp.
Dự kiến, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường sẽ được Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027.
Dự thảo Luật Đo lường gồm 3 điều với 20 nhóm nội dung sửa đổi, bổ sung và bổ sung 01 chương mới tập trung vào 5 nhóm chính sách xuyên suốt.