Tin Khu Vực
Thực hiện định hướng của Đảng và Nhà nước về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành điện lực đã và đang khẳng định vai trò tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ hiện đại. Việc lồng ghép các quy định về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số vào Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực số 61/2024/QH15 (trình Quốc hội chiều 20/10/2026) tạo động lực mạnh mẽ để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn mới. Quá trình triển khai thi hành luật thời gian qua đã mang lại những kết quả tích cực, đồng thời làm rõ những vấn đề phát sinh thực tiễn để có các giải pháp điều chỉnh kịp thời, đồng bộ trong dự thảo luật sửa đổi.
Kết quả thực hiện và dấu ấn chuyển đổi số
Theo Báo cáo tổng kết thi hành Luật Điện lực số 61/2024/QH15 của Bộ Công Thương, ngay từ khi Luật Điện lực số 61/2024/QH15 có hiệu lực thi hành, bám sát các nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị như Nghị quyết số 55-NQ/TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 70-NQ/TW, công tác ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong ngành điện đã được triển khai đồng bộ.
Chính phủ đã ban hành Nghị định số 56/2025/NĐ-CP, trong đó quy định chi tiết tại Chương III về chuyển đổi số, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu lĩnh vực điện lực, xác định rõ trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện của các cơ quan nhà nước. Các quy định này đã tạo hành lang pháp lý để chuẩn hóa hệ thống dữ liệu số chuyên ngành, phục vụ công tác quản trị và quản lý nhà nước về phát triển điện lực.
Thực tiễn triển khai cho thấy công tác cải cách thủ tục hành chính gắn liền với nền tảng số đã đạt được những bước tiến quan trọng. Việc giải quyết thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực được thực hiện thông qua Cổng Dịch vụ công trực tuyến quốc gia, giúp các tổ chức và cá nhân thực hiện nhanh chóng, khoa học, khách quan và minh bạch.
Tạo động lực phát triển ngành điện từ khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, hệ thống điều độ hệ thống điện quốc gia và thị trường điện lực cũng được hiện đại hóa với việc ứng dụng công nghệ giám sát, điều khiển tự động, thông minh. Công tác vận hành hệ thống điện được tối ưu hóa, góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, giảm tổn thất điện năng và hỗ trợ tích cực cho việc tích hợp tỷ trọng lớn các nguồn năng lượng tái tạo vào hệ thống.
Những kết quả đạt được trong thực tiễn là minh chứng sinh động cho thấy tính đúng đắn của chủ trương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của ngành năng lượng.
Định hướng hoàn thiện trong Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi)
Bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, theo Tờ trình số 819/TTr-CP của Chính phủ, quá trình thực tiễn thi hành các quy định về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cũng đặt ra một số yêu cầu cần tiếp tục hoàn thiện để phù hợp với hệ thống pháp luật chuyên ngành mới được ban hành. Theo kết quả tổng kết thi hành luật, sau khi các luật chuyên ngành như Luật Khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, Luật Công nghệ cao năm 2025 và Luật Chuyển đổi số năm 2025 ra đời, hệ thống pháp luật đã có các quy định chung về hoạt động đổi mới sáng tạo, công nghệ chiến lược và chuyển đổi số.
Tuy nhiên, để tạo khung pháp lý đặc thù và đồng bộ cho lĩnh vực điện lực, đòi hỏi phải có những chính sách ưu đãi vượt trội nhằm thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và xây dựng cơ sở hạ tầng số chuyên ngành.
Để giải quyết những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn và thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét bổ sung các quy định cụ thể tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Cụ thể, dự thảo luật bổ sung các chính sách ưu đãi về đầu tư, tài chính đối với hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực điện lực nhằm nâng cao hiệu quả khai thác năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đồng thời, dự thảo quy định rõ việc phát triển hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu số về điện lực và năng lượng phục vụ công tác quản trị nhà nước; thúc đẩy tự chủ về công nghệ, thiết bị và dịch vụ điện lực chiến lược; đẩy mạnh nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa công nghệ năng lượng sạch, năng lượng mới cũng như đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ khắc phục triệt để các khoảng trống pháp lý, tạo môi trường thuận lợi để khoa học, công nghệ và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực then chốt đưa ngành điện lực phát triển hiện đại, an toàn và hiệu quả.
Việc hoàn thiện các quy định về khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong dự án Luật Điện lực (sửa đổi) tạo cơ sở pháp lý quan trọng. Qua đó, thúc đẩy ứng dụng công nghệ tiên tiến, hiện đại hóa hạ tầng ngành điện, nâng cao năng lực quản trị và bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn mới.