Đề xuất nhiều chính sách miễn thuế cho giáo dục

Tiếp tục Phiên họp thứ 6, chiều 22/9, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 71-NQ/TW, đồng thời khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn.

Theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã có chính sách ưu đãi đối với dự án, cơ sở hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cho thấy một số quy định không còn phù hợp hoặc chưa bao quát đầy đủ các đối tượng.

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, quy định về miễn thuế đối với cơ sở giáo dục công lập chưa phù hợp với các quy định mới về đơn vị sự nghiệp công lập. Phạm vi ưu đãi cũng chưa bao quát đầy đủ các cấp học trong hệ thống giáo dục quốc dân và chưa thể hiện đầy đủ chủ trương không áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập, cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.

Liên quan đến hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành cũng chưa có chính sách ưu đãi đối với doanh nghiệp thực hiện hoạt động này.

Với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, pháp luật hiện hành đã có ưu đãi đối với đất sử dụng cho giáo dục, nhưng chưa bao quát đầy đủ các loại hình cơ sở giáo dục trong nước và chưa thể hiện đầy đủ chủ trương về chính sách đất đai, thuế đối với cơ sở giáo dục.

Về thời gian, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026 và đề xuất luật có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2027.

Làm rõ mức độ miễn giảm thuế và phạm vi áp dụng

Thẩm tra Tờ trình của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung quy định về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập và miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất sử dụng cho mục đích giáo dục, đào tạo của cơ sở giáo dục công lập, đồng bào dân tộc thiểu số.

Đối với chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục công lập, Thường trực Ủy ban nhất trí với đề xuất sửa đổi. Với cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, đa số ý kiến đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục đánh giá kỹ chính sách, nhất là trong bối cảnh nguồn lực ngân sách nhà nước còn hạn chế, việc hỗ trợ cần tập trung vào những lĩnh vực, địa bàn mà khu vực tư nhân không hoặc ít đầu tư.

Cơ quan chủ trì soạn thảo được đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về địa bàn được hưởng ưu đãi; làm rõ điều kiện, tiêu chí xác định cơ sở giáo dục tư thục “không vì lợi nhuận”; đồng thời quy định cụ thể yêu cầu không phân chia lợi nhuận, tái đầu tư hoặc sử dụng phần thu nhập được miễn thuế cho mục tiêu giáo dục để bảo đảm minh bạch và thuận lợi cho công tác hậu kiểm.

Về đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng chưa có đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn để bổ sung chính sách này. Việc miễn thuế không phải là công cụ trực tiếp bảo đảm an toàn thực phẩm; đồng thời chưa có cơ sở để khẳng định khoản lợi ích từ miễn thuế sẽ được doanh nghiệp sử dụng để giảm giá hoặc nâng cao chất lượng suất ăn. Do đó, Thường trực Ủy ban chưa nhất trí với đề xuất này.

Đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Thường trực Ủy ban cho rằng quy định miễn thuế như dự thảo cần được tiếp tục làm rõ về căn cứ chính trị và thực tiễn, bảo đảm phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW, trong đó nêu chủ trương không thu tiền sử dụng đất, giảm tiền thuê đất, tiền thuế đất đối với các cơ sở giáo dục trong nước.

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, y tế, là chính sách mang tính nhân văn sâu sắc.

Về miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế đất đối với cơ sở giáo dục công lập, tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu làm rõ các vướng mắc, bất cập của quy định thuế hiện hành đối với nhóm đối tượng này. Đánh giá tác động đối với thu ngân sách nhà nước; cân nhắc giữa chi phí ngân sách bỏ ra và lợi ích chính sách thu được, tránh tình trạng ưu đãi thuế làm giảm thu ngân sách nhưng không mang lại hiệu quả tương xứng. Xác định rõ tiêu chí, điều kiện chứng minh cơ sở giáo dục tư thục hoạt động "không vì lợi nhuận"...

Về miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất giáo dục, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị làm rõ mức độ miễn giảm và phạm vi áp dụng. Trường hợp đất sử dụng đa mục đích (kết hợp kinh doanh, thương mại, dịch vụ) phải quy định rõ phạm vi diện tích đất được miễn thuế và diện tích phải nộp thuế.

Đối với đề xuất bãi bỏ thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất lấn chiếm, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu làm rõ cơ sở chính trị và thực tiễn của đề xuất này; không tạo kẽ hở lợi dụng chính sách để hợp thức hóa sai phạm, dẫn tới mất công bằng về nghĩa vụ tài chính giữa người sử dụng đất hợp pháp và người có hành vi lấn chiếm đất.

Chủ tịch Quốc hội cũng đánh giá, việc sửa đổi các luật này đi đúng hướng, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, giảm gánh nặng cho người lao động, cập nhật theo thực tiễn quản lý đất đai và kinh tế số. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần đặc biệt quan tâm đến tính ổn định lâu dài của chính sách và khả năng tổ chức thực hiện, nhất là trong điều kiện dữ liệu phục vụ công tác quản lý còn chưa đầy đủ.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Kinh tế và Tài chính, các cơ quan của Quốc hội và cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đặc biệt là ý kiến của Chủ tịch Quốc hội và cơ quan thẩm tra; hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai theo đúng quy định.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn của từng chính sách thuế, bảo đảm không mở rộng đối tượng, phạm vi và mức độ ưu đãi khi chưa được đánh giá đầy đủ.