Những chỉ số đáng quan ngại
UBND tỉnh Sơn La vừa ban hành Báo cáo số 370/BC-UBND về kết quả Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp nâng cao Chỉ số PCI năm 2026. Theo đó, tỉnh Sơn La hiện được xếp vào nhóm có năng lực cạnh tranh trung bình. So với các tỉnh vùng Trung du và miền núi phía Bắc, Sơn La đang nằm ở nhóm giữa của khu vực, đứng sau các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lào Cai và đứng cùng nhóm với Điện Biên, Lai Châu, Lạng Sơn.
Trong bức tranh chung Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) còn nhiều hạn chế, tỉnh Sơn La vẫn ghi nhận những điểm sáng đáng khích lệ. Chỉ số Gia nhập thị trường đạt 7,37 điểm và Chỉ số Tiếp cận đất đai đạt 6,40 điểm, cả hai đều vượt mức trung vị (số ở giữa trong một danh sách được sắp xếp tăng dần hoặc giảm dần) của cả nước.
Đặc biệt, thời gian đăng ký doanh nghiệp trung bình chỉ mất 5 ngày, nhanh hơn nhiều so với mức trung vị cả nước là 15 ngày. Tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn khi tiếp cận mặt bằng kinh doanh cũng được kiểm soát ở mức 21,43%, thấp hơn nhiều so với trung vị vùng là 46,98%.
Tỉnh Sơn La thực hiện nhiều giải pháp nâng cao Chỉ số PCI năm 2026. Ảnh: Nguyễn Hạnh
Tuy nhiên, Chỉ số Tính minh bạch chỉ đạt 5,83 điểm, tụt sâu so với mức trung vị vùng là 7,78 điểm được coi là những rào cản lớn kìm hãm năng lực cạnh tranh của tỉnh Sơn La. Ngoài ra, chỉ có 36,54% doanh nghiệp có thể dự liệu trước những thay đổi pháp luật của tỉnh này và chỉ 25% doanh nghiệp nhận được phản hồi thỏa đáng sau khi gửi kiến nghị.
Chỉ số Chính quyền kiến tạo nằm ở mức trung bình thấp, tụt hậu so với trung vị (6,67 điểm) là sự suy giảm niềm tin vào chất lượng thực thi và độ trễ trong khâu giải quyết vướng mắc ở cơ sở. Chỉ số đáng quan ngại là thái độ của chính quyền tỉnh đối với khu vực kinh tế tư nhân là tích cực chỉ đạt 50,88% (kém xa mức trung vị vùng là 77,08%).
Bên cạnh đó, tính hiệu quả của các hội nghị đối thoại chưa cao khi tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá các khó khăn, vướng mắc được tháo gỡ kịp thời chỉ đạt 62,96% (trung vị vùng lên tới 90,59%). Hiện tượng “trên nóng, dưới lạnh” bộc lộ rất rõ thông qua việc các cơ sở thực thi không nghiêm túc chấp hành chỉ đạo, cụ thể là tỷ lệ các sở, ngành không thực hiện đúng chủ trương của lãnh đạo tỉnh chiếm 69,64% và tỷ lệ các cấp xã, phường không thực hiện đúng lên tới 73,21%...
Hướng tới môi trường đầu tư thông thoáng, bình đẳng
Từ những tồn tại, hạn chế nêu trên, tỉnh Sơn La xác định lộ trình hành động với nhiều nhóm giải pháp trọng tâm, tập trung tháo gỡ từng điểm nghẽn cụ thể.
Về cải cách thủ tục hành chính, tỉnh Sơn La sẽ số hóa và chuẩn hóa toàn bộ tài liệu hướng dẫn mẫu, đặc biệt là thủ tục đăng ký kinh doanh các ngành nghề có điều kiện theo hướng trực quan, dễ hiểu để công khai trên cổng dịch vụ công. Đồng thời, siết chặt kỷ luật công vụ, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tại bộ phận một cửa, đảm bảo tính đồng nhất giữa tiến độ xử lý nhanh chóng và chất lượng hướng dẫn chính xác cho doanh nghiệp.
Đối với giải quyết điểm nghẽn đất đai và vốn tín dụng, tỉnh Sơn La sẽ quyết liệt rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ liên quan đến thủ tục đất đai, kiên quyết xử lý tình trạng chậm trễ kéo dài. Tỉnh cũng đổi mới phương thức tổ chức các chương trình kết nối thực chất giữa cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, đồng thời đơn giản hóa điều kiện thụ hưởng các gói hỗ trợ lãi suất để nguồn vốn tiếp cận đúng đối tượng.
Tỉnh Sơn La sẽ đổi mới toàn diện phương thức tổ chức đối thoại doanh nghiệp theo hướng đi vào thực chất. Ảnh: Hải Sơn
Về xây dựng môi trường cạnh tranh bình đẳng, tỉnh Sơn La chuyển mạnh tư duy từ “ưu tiên doanh nghiệp lớn” sang “đồng hành cùng toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp”, chú trọng xây dựng các gói chính sách hỗ trợ thiết thực cho khối doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ngoài ra, công khai, minh bạch hóa 100% quy trình giao đất, cho thuê đất, phê duyệt dự án và cung cấp thông tin quy hoạch trên các cổng điện tử công cộng, kiên quyết xóa bỏ cơ chế “xin - cho” và tình trạng ưu ái dựa trên mối quan hệ thân hữu với cán bộ chính quyền…
Để nâng cao chỉ số Chính quyền kiến tạo, Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Đình Việt cho biết, tỉnh Sơn La sẽ chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và tăng cường công tác kiểm tra công vụ đột xuất. Đồng thời, gắn trách nhiệm và kết quả đánh giá thi đua của người đứng đầu các sở, ngành, địa phương với hiệu quả thực thi các chủ trương, chính sách cải cách của tỉnh nhằm chấm dứt triệt để tình trạng trì trệ, không thực hiện đúng chỉ đạo.
UBND tỉnh Sơn La cho biết, thời gian tới, tỉnh sẽ đổi mới toàn diện phương thức tổ chức đối thoại doanh nghiệp theo hướng đi vào thực chất, thiết lập hệ thống điện tử tiếp nhận và theo dõi tiến độ giải quyết vướng mắc “nóng”, có thời hạn phản hồi cụ thể để nâng cao tỷ lệ xử lý kịp thời. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, thay đổi tư duy và thái độ ứng xử của đội ngũ cán bộ, công chức đối với khu vực kinh tế tư nhân, lấy sự hài lòng và thành công của doanh nghiệp làm thước đo năng lực hoạt động của bộ máy chính quyền.