Số hóa vận hành hiệu quả bộ máy, tạo tác động lan tỏa tới nền kinh tế

Quyết sách lịch sử

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã đưa ra nhiều quyết sách quan trọng, xác định rõ các mục tiêu, phương hướng và giải pháp lớn cho nhiệm kỳ tới cũng như cho các giai đoạn phát triển tiếp theo của đất nước.

Trong đó, Nghị quyết nêu rõ việc triển khai hoạt động có hiệu quả tổ chức bộ máy hệ thống chính trị theo mô hình mới bảo đảm vận hành đồng bộ, thông suốt. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ bảo đảm thực chất, hiệu quả, xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ...

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, GS. Thái Đức Kiên - Đại học Sejong - đánh giá, Đại hội Đảng XIV là dấu mốc quan trọng thể hiện quyết tâm cải cách mạnh mẽ về thể chế và quản trị quốc gia.

Theo ông, tinh thần xuyên suốt của Đại hội là hướng tới một bộ máy hiệu quả hơn, lấy phát triển bền vững làm mục tiêu, trong đó tinh gọn bộ máy gắn với chuyển đổi số được xem là động lực then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo dư địa cho đầu tư phát triển dài hạn.

Ông cho rằng, một trong những vấn đề lớn của quản trị công là tỷ trọng chi ngân sách cho bộ máy và hoạt động thường xuyên còn ở mức cao. Điều này khiến nguồn lực dành cho đầu tư phát triển bị thu hẹp, không còn nhiều dư địa để ưu tiên cho những lĩnh vực then chốt như khoa học, công nghệ, giáo dục hay đổi mới sáng tạo.

Từ thực tế đó, GS. Thái Đức Kiên nhấn mạnh yêu cầu tinh gọn bộ máy mang ý nghĩa kinh tế và chiến lược rất rõ ràng. "Khi bộ máy được sắp xếp hợp lý hơn, giảm tầng nấc trung gian và loại bỏ những khâu kém hiệu quả, ngân sách tiết kiệm được sẽ tạo thêm dư địa cho đầu tư. Nguồn lực này có thể được ưu tiên cho khoa học - công nghệ, cho giáo dục và đào tạo nhân lực, cũng như cho các lĩnh vực nền tảng của tăng trưởng. Đây chính là cách tạo ra động lực phát triển bền vững", ông phân tích.

Quyết tâm đổi mới để bứt phá

Tuy nhiên, theo ông hiệu quả của quá trình tinh gọn bộ máy không thể xuất hiện ngay lập tức. Trong giai đoạn đầu triển khai, việc điều chỉnh tổ chức, nhân sự và quy trình vận hành có thể phát sinh những khó khăn nhất định. Chỉ khi bộ máy đi vào vận hành ổn định sau một vài năm tính hiệu quả mới được thể hiện rõ ràng, đầy đủ. Điều quan trọng là phải kiên định với định hướng cải cách, triển khai một cách nhất quán, tránh tâm lý nóng vội hoặc đánh giá sớm khi chưa đủ thời gian kiểm chứng.

GS. Thái Đức Kiên nhấn mạnh, yếu tố có tác động mạnh mẽ nhất đến hiệu quả của công tác tinh gọn bộ máy chính là ứng dụng công nghệ số trong quản lý. Tinh giản tổ chức nếu tách rời quá trình số hóa và quản lý số sẽ rất khó đạt được hiệu quả thực chất.

Từ kinh nghiệm quốc tế, ông dẫn chứng trường hợp Hàn Quốc như một ví dụ điển hình. Theo ông, các quốc gia phát triển đã tiến rất xa trong việc quản lý hành chính dựa trên nền tảng số. Nhờ đó, khối lượng công việc hành chính được cắt giảm đáng kể, bộ máy vận hành gọn nhẹ hơn; người dân, doanh nghiệp được phục vụ hiệu quả hơn. 

Do đó, GS. Thái Đức Kiên cho rằng, Việt Nam cần đi nhanh, đi quyết liệt hơn trong quá trình số hóa toàn bộ công tác hành chính. Khi tinh gọn bộ máy được triển khai đồng bộ với số hóa, quản lý số, bộ máy hành chính mới có thể vận hành trơn tru, hiệu quả và mang lại giá trị thiết thực cho xã hội. Đây là điều kiện then chốt để cải cách hành chính tạo ra chuyển biến thực sự trong chất lượng quản trị quốc gia.

"Nếu Việt Nam kiên trì đi đúng hướng, hiệu quả của cải cách sẽ sớm được hiện thực hóa. Khi bộ máy hành chính vận hành hiệu quả, các thủ tục hành chính được cắt giảm đáng kể, tác động lan tỏa sẽ xuất hiện trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị đến thu hút đầu tư nước ngoài. Một nền hành chính tinh gọn, hiện đại và được số hóa toàn diện sẽ trở thành nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững trong giai đoạn tới", ông kỳ vọng.

Hệ thống tổ chức các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội từ Trung ương đến địa phương đã được tổ chức lại đồng bộ, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; kết thúc hoạt động mô hình Đảng đoàn, Ban cán sự Đảng từ Trung ương đến địa phương; giảm 4 cơ quan Đảng Trung ương, 5 cơ quan Quốc hội, 5 bộ, 3 cơ quan thuộc Chính phủ, 13 tổng cục và tương đương, gần 1.500 đầu mối cấp vụ và hơn 4.800 đầu mối cấp phòng.

Giảm 29 tỉnh, thành phố, không tổ chức mô hình cấp huyện và giảm gần 700 huyện. Điều chỉnh sáp nhập từ hơn 10.000 xuống còn 3.321 xã, phường (giảm khoảng 6.700 xã, phường). Tinh giản gần 150.000 cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thông qua chính sách hỗ trợ vượt trội.

Việc sắp xếp tinh gọn đã giảm số lượng về tổ chức, đơn vị, giảm biên chế, giảm kinh phí chi thường xuyên; quan trọng hơn là đã nâng cao hiệu lực, hiệu quả của bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, phân cấp phân quyền được đẩy mạnh theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn; đã mở ra không gian, khơi thông nguồn lực, tạo dư địa để phát triển kinh tế, xã hội cho giai đoạn tiếp theo.

Đại hội XIV diễn ra trong bối cảnh Việt Nam vừa trải qua những thay đổi lớn về tổ chức bộ máy. Đại hội có ý nghĩa quan trọng trong lịch sử phát triển của Việt Nam với định hướng chiến lược cho giai đoạn mới, thể hiện trí tuệ lãnh đạo và quản trị của Đảng Cộng sản Việt Nam.