Tin Khu Vực
Trong khuôn khổ Diễn đàn Báo chí ạ toàn quốc 2026, chiều ngày 20/6 đã diễn ra phiên thảo luận “Sắp xếp hoạt động của các cơ quan báo chí: Góc nhìn người trong cuộc”.
Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm phát biểu tại phiên thảo luận “Sắp xếp hoạt động của các cơ quan báo chí: Góc nhìn người trong cuộc”. Ảnh: Bảo Thoa
Xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại
Tại phiên thảo luận, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nhấn mạnh: Báo chí cách mạng đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng và sự quản lý của Nhà nước. Báo chí là tiếng nói của Đảng, Nhà nước, là diễn đàn của Nhân dân. Trong giai đoạn hiện nay, định hướng chiến lược này tiếp tục được nâng tầm và cụ thể hóa qua các văn kiện và chỉ thị quan trọng.
Trong đó, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng yêu cầu: Xây dựng nền báo chí, xuất bản, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại. Tăng cường quản lý và phát triển các loại hình truyền thông, thông tin trên nền tảng số. Lãnh đạo tốt công tác tuyên truyền báo chí, xuất bản, truyền thông; quản lý có hiệu quả an ninh mạng; bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị.
Báo cáo 40 năm đổi mới nhấn mạnh: Tiếp tục sắp xếp hệ thống báo chí, truyền thông theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Nâng cao vai trò, trách nhiệm của cơ quan chủ quản và người đứng đầu; có giải pháp quyết liệt để chấn chỉnh, xử lý kịp thời, nghiêm minh các sai phạm, nhất là trên môi trường mạng. Đồng thời, phát huy tối đa vai trò của báo chí trong việc cung cấp thông tin, nâng cao đời sống tinh thần cho xã hội, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 30/3/2026 của Bộ Chính trị về "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với báo chí, truyền thông trên không gian mạng trong tình hình hiện nay" cũng chỉ rõ: Báo chí cách mạng là bộ phận không thể tách rời của sự nghiệp cách mạng; giữ vai trò tiên phong, trụ cột, xung kích trên mặt trận tư tưởng của Đảng; là lực lượng kiến tạo niềm tin, cổ vũ khát vọng phát triển. Sự hiện diện của báo chí cách mạng trên các nền tảng số là phương thức cốt lõi để làm chủ mặt trận thông tin, tuyên truyền trên không gian mạng. Xây dựng đội ngũ người làm báo có tri thức, kỹ năng hiện đại, bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, có tinh thần đổi mới và khát vọng cống hiến.
Mục tiêu đến năm 2030: Xây dựng hệ thống báo chí, truyền thông tỉnh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; tiếp tục sắp xếp phù hợp với mô hình tổ chức trong hệ thống chính trị. Năm 2019, cụ thể hóa Nghị quyết số 18-NQ/TW năm 2017 của Ban Chấp hành Trung ương về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025.
Đây là bước đi chiến lược nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, dàn trải, buông lỏng quản lý và đầu tư phân tán; phát triển đội ngũ người làm báo sắc bén về chuyên môn, vững vàng về đạo đức, làm chủ công gian mạng và tiếp cận công nghệ hiện đại; đổi mới mô hình quản trị để báo chí chính thống giữ vững vai trò dòng dòng lưu, dẫn dắt dư luận trước sự bùng nổ của mạng xã hội.
Đến năm 2025, trong bối cảnh tổng kết thực hiện Nghị quyết 18, công tác sắp xếp, tổ chức lại các cơ quan báo chí tiếp tục được đẩy mạnh quyết liệt, đặc biệt tại các bộ, ngành và địa phương. Điểm nhấn đột phá trong tổ chức là việc chuyển các cơ quan báo chí địa phương về trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy, và đưa 3 cơ quan chủ lực quốc gia gồm: Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV), Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) trở thành đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương.
Việc sắp xếp này bước đầu đã giúp khắc phục tình trạng chồng chéo, lãng phí trong quản lý và đầu tư phân tán. Đồng thời, hể hiện sự quan tâm và quản lý, chỉ đạo trực tiếp của Đảng đối với mặt trận tư tưởng quan trọng này. Đây chính là minh chứng cụ thể cho việc khẳng định vai trò lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; đồng thời là cơ sở để hình thành các các cơ quan báo chí, truyên thông mạnh, đủ năng lực làm chủ và dẫn dắt không gian mạng.
Trao đổi thêm về quá trình sắp xếp và tinh gọn hệ thống cơ quan báo chí, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm bày tỏ sự thấu hiểu và chia sẻ sâu sắc với những tâm tư, tình cảm của những người làm báo khi phải thay đổi sở trường, chức vụ, hoặc thậm chí là chuyển công tác do yêu cầu của thực tiễn.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn tích cực, ông Trần Thanh Lâm khẳng định mỗi lần sắp xếp chính là một cơ hội để báo chí tự điều chỉnh và đổi mới một cách đồng bộ. Đặc biệt, theo ông Trần Thanh Lâm, sự hiện đại không nằm ở việc mua sắm thêm nhiều máy móc mà quan trọng nhất là phải thay đổi được tư duy và cách làm báo để theo kịp xu thế của thế giới và yêu cầu của Đảng, Nhà nước. Có như vậy báo chí mới có thể tồn tại và phát triển.
Các đại biểu trao đổi, chia sẻ về quá trình sắp xếp hoạt động của các cơ quan báo chí trong tình hình mới tại phiên thảo luận. Ảnh: Bảo Thoa
Báo chí tiếp tục giữ vai trò dòng chủ lưu để dẫn dắt dư luận
Trong thời đại bùng nổ mạng xã hội, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nêu rõ: báo chí chính thống phải giữ vai trò dòng chủ lưu để dẫn dắt dư luận. Theo đó để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, đồng chí Trần Thanh Lâm nhấn mạnh: phương thức thông tin của các cơ quan báo chí cần tập trung đột phá vào 3 nội dung cốt lõi sau:
Thứ nhất, nâng cao chất lượng thông tin, tăng cường tính chiến đấu: Thông tin có chiều sâu và bảo vệ nền tảng tư tưởng. Thông tin phải được cập nhật thường xuyên, liên tục nhưng phải bảo đảm tính định hướng, có chiều sâu, tăng cường hàm lượng phân tích, kiến giải sâu sắc; khắc phục triệt để lối đưa tin bề nổi, mang tính sự kiện, lễ tân thuần túy. Báo chí phải là lực lượng đi đầu, đấu tranh trực diện, không né tránh trước các biểu hiện lệch lạc về nhận thức chính trị, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong một bộ phận cán bộ, đảng viên; kiên quyết phản bác các luận điệu sai trái của các thế lực thù địch.
Báo chí phải chủ động, trách nhiệm, nhạy bén với những vấn đề mới của thời cuộc; kiên định mục tiêu, lý tưởng, không được chậm chễ, do dự trước những vấn đề mà thực tiễn đang đặt ra; tuyệt đối không được lảng tránh, thờ ơ với những vấn đề cần định hướng tư tưởng, thống nhất nhận thức trong xã hội; cần dũng khí, sắc bén, thuyết phục trong đấu tranh; báo chí phải nói tiếng nói chính thống, kịp thời; tuyệt đối không nên đi sau, nói lại; báo chí phải thực sự là la bàn chỉ lối, hải đăng dẫn đường để định hướng, dẫn dắt, thống nhất nhận thức, kiến tạo niềm tin, tạo đồng thuận trong xã hội.
Thứ hai, phát huy mạnh mẽ chức năng giám sát và phản biện xã hội: Báo chí phải chủ động, mạnh mẽ và hiệu quả hơn trong chức năng giám sát, phản biện chính sách. Không né tránh các vấn đề khó, phức tạp. Cần tăng cường đầu tư cho các tuyến bài, chương trình điều tra chuyên sâu nhằm phát hiện, phản ánh đúng bản chất những hạn chế, bất cập trong đời sống xã hội, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi để các cơ quan chức năng nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện thể chế.
Thứ ba, bảo vệ chủ quyền thông tin quốc gia trên không gian mạng: Làm chủ công nghệ, không lệ thuộc thuật toán của các nền tảng xuyên biên giới. Đấu tranh mạnh mẽ, trực diện với các hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Các cơ quan báo chí cần chủ động nghiên cứu, ứng dụng giải pháp công nghệ để giữ vững quyền làm chủ thông tin trước các nền tảng xuyên biên giới, quyết không để bị lệ thuộc vào thuật toán điều hướng từ bên ngoài.
Các cơ quan báo chí được yêu cầu phải nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc bảo vệ chủ quyền thông tin quốc gia; phải là lực lượng chủ lực, xung kích bảo vệ chủ quyền thông tin quốc gia như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong bài viết "Báo chí cách mạng Việt Nam trong thời đại số".