Hướng đi này không chỉ tối ưu hóa chi phí, gia tăng thu nhập cho người dân mà còn giải quyết dứt điểm tình trạng ô nhiễm môi trường do đốt rơm rạ, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn.
Từ cánh đồng đến chuỗi giá trị mới
Sau mỗi vụ lúa, thay vì đốt rơm rạ gây khói bụi và phát thải khí nhà kính, nhiều nông dân tại tỉnh Thừa Thiên Huế đã chủ động thu gom nguồn phụ phẩm này để thương mại hóa. Với người nông dân, nguồn thu từ rơm rạ không chỉ gia tăng giá trị kinh tế trên cùng một diện tích canh tác mà còn kiến tạo một tư duy sản xuất hoàn toàn mới.
Điển hình tại Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp An Lỗ (phường Phong Điền), đơn vị đã đưa máy cuốn rơm vào hoạt động, trực tiếp thu gom trên đồng ruộng ngay sau khi thu hoạch. Rơm cuộn được xuất bán với giá từ 15.000 - 20.000 đồng/cuộn, cung cấp nguyên liệu đầu vào cho các cơ sở trồng nấm, trồng hoa, chăn nuôi đại gia súc. Ông Nguyễn Ba, Giám đốc HTX An Lỗ khẳng định, khi chuỗi cung ứng được khép kín và đầu ra ổn định, HTX sẽ tiếp tục nâng giá thu mua, tạo động lực kinh tế để bà con nông dân từ bỏ triệt để thói quen đốt rơm rạ.
Nhờ máy cuộn rơm, người dân có thể nhanh chóng thu gom rơm ngay sau khi máy gặt đi qua.
Tại xã Phú Hồ, nguồn rơm rạ tại chỗ kết hợp cùng mùn cưa đang được hàng loạt hộ dân sử dụng làm cơ chất trồng nấm. Sự liên kết này minh chứng cho cách vận hành hiệu quả của mô hình kinh tế tuần hoàn, phụ phẩm của chu trình sản xuất này hoàn toàn có thể trở thành "đầu vào" đắc lực cho chu trình khác.
Hiệu quả kép về kinh tế và môi trường
Theo thống kê của ngành nông nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế, với diện tích gieo cấy đạt khoảng 55.000 ha mỗi năm, địa phương này tạo ra hơn 300.000 tấn rơm rạ. Trước đây, việc đốt bỏ lượng sinh khối khổng lồ này ngay trên đồng ruộng không chỉ gây lãng phí mà còn trực tiếp làm phát sinh khí nhà kính.
Nhờ máy cuộn, người dân có thể nhanh chóng thu gom rơm ngay sau khi máy gặt đi qua.
Hiện nay, lượng rơm rạ thu gom đang góp phần giải quyết bài toán thiếu hụt diện tích đồng cỏ, bãi chăn thả cho đàn đại gia súc. Không chỉ sử dụng trực tiếp, rơm rạ còn được áp dụng công nghệ chế biến sâu thành thức ăn hỗn hợp. Rơm được xay nhỏ, phối trộn cùng bã bia, bã sắn, cám gạo, rỉ mật và muối. Khảo sát thực tiễn cho thấy, khẩu phần ăn này giúp đàn bò tăng trọng từ 800 - 900 g/ngày, mang lại lợi nhuận khoảng 1,5 triệu đồng/con chỉ sau 3 tháng vỗ béo. Cùng với đó, bã thải nông nghiệp tiếp tục được ủ thành phân hữu cơ để hoàn trả dưỡng chất cho đất.
Kiên định mục tiêu nông nghiệp xanh
Trong vụ Đông Xuân 2025-2026, toàn tỉnh Thừa Thiên Huế gieo sạ hơn 27.000 ha lúa, hiện đã thu hoạch trên 26.000 ha với năng suất bình quân đạt 68 tạ/ha.
Đánh giá về định hướng phát triển, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Thừa Thiên Huế cho biết: "Vụ Đông Xuân là vụ sản xuất then chốt, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao thu nhập cho người dân. Ngành Nông nghiệp đã tích cực phối hợp với các địa phương chỉ đạo, hướng dẫn nông dân vệ sinh đồng ruộng, xử lý triệt để phụ phẩm, chuẩn bị các điều kiện tốt nhất để triển khai sản xuất vụ Hè Thu đúng khung lịch thời vụ, kiên định hướng tới sản xuất nông nghiệp tuần hoàn".
Mỗi cuộn rơm được đưa ra khỏi đồng ruộng là một minh chứng sống động cho tư duy sản xuất mới, không lãng phí tài nguyên, biến phụ phẩm thành động lực tăng trưởng. Khi người trồng lúa có thêm thu nhập, ngành chăn nuôi chủ động được thức ăn, và môi trường nông thôn không còn khói bụi, đó cũng là lúc bức tranh nông nghiệp sinh thái, phát triển bền vững đang dần được hiện thực hóa một cách đồng bộ.