Quyết liệt mở đợt cao điểm mới xử lý vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn biến phức tạp, tinh vi trong thương mại điện tử

Sáng 2/6, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị sơ kết tình hình thực hiện Công điện 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, trong thời gian qua, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, đặc biệt trên môi trường số và trong hoạt động thương mại điện tử.

Các hành vi xâm phạm bản quyền phim, âm nhạc, trò chơi điện tử, phần mềm; sản xuất và buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng và môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Trước đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện 38/CĐ-TTg ngày 05/5/2026 về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Kết quả, theo báo cáo do Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh trình bày, tính đến ngày 30/5/2026, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện 2.036 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, 1.616 vụ đã bị xử lý hành chính với tổng số tiền xử phạt gần 17,9 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm bị xử lý lên tới hơn 115,5 tỷ đồng. Có trên 1.600 tổ chức, cá nhân bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, công tác đấu tranh với vi phạm trên môi trường số đã được tăng cường mạnh mẽ. Các cơ quan chức năng đã ngăn chặn truy cập đối với 1.073 trang web vi phạm, gồm 263 website phim lậu, 177 website truyện lậu, 612 trang truyền hình trái phép và 21 website bán hàng có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Bên cạnh xử lý hành chính, các biện pháp hình sự cũng được áp dụng quyết liệt. Trong thời gian thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg, các cơ quan chức năng đã khởi tố 44 vụ án liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; 43 vụ án đã được phê duyệt quyết định khởi tố; 5 vụ án đã được truy tố; 4 vụ được tòa án thụ lý và đưa ra xét xử với 4 bị can.

Xét theo từng nhóm đối tượng quyền sở hữu trí tuệ, các vụ vi phạm về nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý tiếp tục chiếm tỉ lệ áp đảo. Trong tổng số vụ xử lý hành chính, có 1.587 vụ liên quan đến xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý, chiếm hơn 98% tổng số vụ việc bị xử lý. Các vụ vi phạm về quyền tác giả và quyền liên quan là 27 vụ; các đối tượng sở hữu trí tuệ khác là 2 vụ.

Đối với xử lý hình sự, các cơ quan chức năng đã khởi tố 7 vụ án liên quan đến hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự và 37 vụ án về xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp theo Điều 226 Bộ luật Hình sự.

Xử lý 1.520 vụ vi phạm về sở hữu công nghiệp, giả mạo nhãn hiệu

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ được giao tại Công điện số 38/CĐ-TTg, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Bộ Công an đã phát hiện, điều tra và xác minh 148 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; xử lý 128 vụ việc, trong đó khởi tố 44 vụ án hình sự. Đặc biệt, lực lượng công an đã triệt phá nhiều đường dây vi phạm nghiêm trọng trên môi trường mạng, trong đó có các trang web phát sóng bóng đá trái phép như CakhiaTV, Rakhoi TV. Tổng giá trị hàng hóa vi phạm bị thu giữ hơn 28 tỷ đồng.

Lực lượng công an cũng đóng vai trò nòng cốt trong việc ngăn chặn hơn 1.000 trang web vi phạm bản quyền và sở hữu công nghiệp, góp phần làm lành mạnh môi trường số và bảo vệ quyền lợi của các chủ thể quyền.

Bộ Công Thương cùng các địa phương đã chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm. Kết quả, 1.520 vụ vi phạm về sở hữu công nghiệp, chủ yếu là giả mạo nhãn hiệu, đã bị xử lý; số tiền xử phạt hành chính đạt trên 15 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm bị xử lý hơn 12 tỷ đồng.

Đáng chú ý, so với tháng 5/2025, số vụ xử lý tăng 370,6%, cao gấp 4,7 lần; số tiền xử phạt tăng 314,8%; trị giá tang vật bị xử lý tăng 827,5%, vượt xa mục tiêu tăng tối thiểu 20% được giao tại Công điện 38.

Một số địa phương ghi nhận kết quả nổi bật như: Hà Nội xử lý 340 vụ việc, TP. Hồ Chí Minh xử lý 234 vụ. Riêng hai địa phương này đã xử lý 574 vụ, chiếm khoảng 35,6% tổng số vụ việc được xử lý trên toàn quốc.

Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn mới.

Hoạt động buôn bán hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu vẫn diễn ra công khai tại một số chợ truyền thống, trung tâm thương mại và trên các nền tảng thương mại điện tử. Các hành vi vi phạm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng, đồng thời tác động tiêu cực tới môi trường đầu tư, kinh doanh…

Báo chí đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội về sở hữu trí tuệ

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 30/1/2026 về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ và Công điện số 38/CĐ-TTg.

Cụ thể, yêu cầu toàn hệ thống phấn đấu nâng số vụ phát hiện, xử lý vi phạm về sở hữu trí tuệ tăng ít nhất 20% so với năm 2025 trên tất cả các khâu từ thanh tra, kiểm tra, xử lý hành chính đến điều tra, truy tố và xét xử hình sự.

Các địa phương phải phấn đấu tăng ít nhất 20% số vụ phát hiện, xử lý vi phạm so với năm 2025. Kết quả thực hiện sẽ là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng địa phương.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng được giao tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của các bộ, ngành, địa phương; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những nơi triển khai chưa nghiêm túc.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch rà soát toàn diện các quy định liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan. 

Đánh giá cao vai trò của các cơ quan truyền thông, báo chí trong công tác tuyên truyền, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, tạo sự đồng thuận và ủng hộ của người dân, doanh nghiệp đối với công tác đấu tranh phòng, chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch chỉ đạo các cơ quan báo chí đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội về sở hữu trí tuệ hơn nữa; thông tin rộng rãi về các vụ việc vi phạm và kết quả xử lý để tăng tính răn đe và phòng ngừa.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Công Thương cần tiếp tục chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường mở các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm tại các địa bàn trọng điểm. Tập trung đấu tranh với hàng giả, hàng nhái, hàng xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và các hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử…