Quốc hội thông qua Luật sửa đổi Luật Chứng khoán, hiệu lực từ 1/3/2027

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2027.

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh, Chính phủ đã nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật, bảo đảm phù hợp với thực tiễn hoạt động của thị trường, thống nhất với hệ thống pháp luật có liên quan và đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường chứng khoán an toàn, minh bạch, bền vững trong thời gian tới.

Làm rõ cơ chế thử nghiệm có kiểm soát

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, Bộ trưởng nêu rõ, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng làm rõ việc sơ kết, tổng kết để cấp có thẩm quyền xem xét tiếp tục thử nghiệm hoặc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trước khi áp dụng chính thức. Cơ chế này tạo điều kiện thử nghiệm các mô hình, sản phẩm và dịch vụ mới, đồng thời bảo đảm an toàn thị trường và quyền lợi của nhà đầu tư.

Luật quy định các nguyên tắc và giới hạn cơ bản, giao Chính phủ quy định cụ thể về quy trình, biện pháp kiểm soát rủi ro và xử lý kết quả sau thử nghiệm. Việc thử nghiệm phải gắn với nguyên tắc an toàn của thị trường, bảo vệ tài sản, dữ liệu và quyền lợi của nhà đầu tư.

Về tổ chức thị trường, Chính phủ thống nhất giữ phương án giao Thủ tướng Chính phủ quyết định mô hình sở giao dịch chứng khoán, bảo đảm linh hoạt, phù hợp với yêu cầu phát triển trong từng thời kỳ. Các quy định về cơ cấu lại vốn nhà nước tại các sở giao dịch chứng khoán được chỉnh lý để xác định rõ phạm vi điều chỉnh, thống nhất với pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và pháp luật có liên quan.

Về chính sách nguồn nhân lực, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, dự thảo luật đã tiếp thu, phân định rõ chính sách phát triển nguồn nhân lực ngành chứng khoán tại khoản 3 Điều 6 với chế độ, chính sách dành riêng cho công chức Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tại khoản 4 Điều 9. "Chính sách đối với công chức phải phù hợp với yêu cầu công việc, vị trí việc làm và các quy định về cán bộ, công chức, tiền lương, ngân sách nhà nước", Bộ trưởng nêu.

Cắt giảm thủ tục, giữ nguyên yêu cầu an toàn

Liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, Chính phủ tiếp tục giữ phương án cắt giảm một số điều kiện và thành phần hồ sơ đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán. Mục tiêu là tránh kiểm tra trùng lặp các điều kiện về an toàn vốn đã được cơ quan quản lý ngân hàng giám sát, đồng thời đơn giản hóa thủ tục cho các tổ chức tham gia thị trường.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ, các yêu cầu về năng lực kỹ thuật, an toàn hoạt động, quản lý tách biệt tài sản của khách hàng và giám sát hoạt động lưu ký vẫn được duy trì. Các yêu cầu về đối chiếu dữ liệu, tất toán và chuyển giao tài khoản khách hàng khi tổ chức lưu ký không thể tiếp tục hoạt động vẫn được thực hiện theo quy định nhằm bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư. Nhờ đó, việc cắt giảm thủ tục hành chính không làm giảm trách nhiệm bảo đảm an toàn của thị trường chứng khoán.

Về tiêu chuẩn người quản lý, người đại diện theo pháp luật và người hành nghề, dự thảo Luật đã phân định rõ tiêu chuẩn, điều kiện, yêu cầu chuyên môn theo chức năng, trách nhiệm của từng chức danh.

Cụ thể, trường hợp Tổng giám đốc (Giám đốc) không đồng thời là người đại diện theo pháp luật, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ phải có tối thiểu 01 người đại diện đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn tương ứng, không đặt ra yêu cầu mọi người đại diện đều phải có chứng chỉ hành nghề.

Đồng thời quy định chuyển tiếp 02 năm đối với các công ty đã thành lập và hoạt động trước ngày Luật có hiệu lực nhằm tạo điều kiện bố trí nhân sự phù hợp. Kể từ ngày Luật có hiệu lực, nếu thay đổi người đại diện theo pháp luật thì phải bảo đảm tối thiểu 01 người đáp ứng tiêu chuẩn. 

Bên cạnh đó, trên cơ sở các phương án chính sách đã trình, dự thảo luật tiếp tục được chỉnh lý cách thể hiện một số quy định: quỹ hoán đổi danh mục (làm rõ việc tiếp nhận, hoán đổi tài sản khác); tổ chức sử dụng người được cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán (thống nhất thuật ngữ, xác định đúng đối tượng); các dẫn chiếu về tiêu chuẩn người đại diện trong điều khoản chuyển tiếp và căn cứ xem xét cấp lại chứng chỉ hành nghề theo pháp luật từng thời kỳ. Các chỉnh lý này nhằm tăng tính rõ ràng, thống nhất và thuận lợi khi áp dụng pháp luật.

Về công tác chuẩn bị thi hành, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ xin tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Hồ sơ dự án luật được chuẩn bị đồng thời với 3 dự thảo văn bản quy định chi tiết, gồm 2 dự thảo nghị định (về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và sửa đổi, bổ sung Nghị định số 155/2020/NĐ-CP) cùng 1 dự thảo thông tư thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Cùng với đó, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo rà soát văn bản hướng dẫn, quy trình nghiệp vụ, nhân lực và hạ tầng công nghệ, chú trọng sự thống nhất giữa nội dung luật và các điều kiện tổ chức thi hành.

Sáng 13/11, tiếp tục Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khoá XVI, với 463/464 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, gồm 3 điều. Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2027.