Quảng Ngãi tập trung khắc phục điểm nghẽn, nâng cao chỉ số PCI

Nhận diện rõ những điểm nghẽn

Ngày 12/8, UBND tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội nghị cải thiện, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), với sự tham dự của đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Bộ Tài chính, các chuyên gia, cơ quan, đơn vị, địa phương cùng cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trên địa bàn.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm cho biết, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh đang đứng trước không gian phát triển rộng mở hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản trị, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và huy động các nguồn lực xã hội.

Năm 2025, kinh tế - xã hội Quảng Ngãi tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,02%; thu ngân sách đạt hơn 36.000 tỷ đồng, năm thứ 5 liên tiếp vượt dự toán Trung ương giao. Đáng chú ý, theo kết quả Chỉ số Hiệu quả Kinh tế tư nhân (BPI) năm 2025 do VCCI công bố, Quảng Ngãi xếp thứ 8/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Tuy nhiên, kết quả PCI năm 2025 của Quảng Ngãi chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển. PCI của tỉnh đạt 55,63 điểm, thuộc nhóm chất lượng điều hành “thấp”.

Đây cũng là năm PCI được xây dựng theo phương pháp mới, trong bối cảnh cả nước thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, số tỉnh, thành phố giảm từ 63 xuống 34. PCI năm 2025 của Quảng Ngãi gồm 9 chỉ số thành phần. Trong đó, 4 chỉ số tăng điểm so với năm 2024 là tiếp cận nguồn lực, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, cạnh tranh bình đẳng và thiết chế pháp lý.

Thiết chế pháp lý đạt 7,70 điểm, xếp thứ 8/34; cạnh tranh bình đẳng đạt 6,13 điểm, xếp thứ 12/34; chi phí tuân thủ thủ tục hành chính đạt 7,38 điểm, xếp thứ 15/34. Đây là 3 chỉ số nằm trong nhóm 15 địa phương dẫn đầu cả nước.

Ở chiều ngược lại, 5 chỉ số giảm điểm gồm: Gia nhập thị trường, tính minh bạch, chi phí không chính thức, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và chính quyền kiến tạo. Trong đó, chính quyền kiến tạo chỉ đạt 3,02 điểm, xếp thứ 33/34; tính minh bạch đạt 5,30 điểm, xếp cuối bảng 34/34; chi phí không chính thức đạt 6,12 điểm, xếp thứ 33/34; chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đạt 4,54 điểm, xếp thứ 31/34.

Đáng chú ý, tính minh bạch, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và chính quyền kiến tạo đều có trọng số cao, mỗi chỉ số chiếm 15%. Vì vậy, đây là những lĩnh vực Quảng Ngãi cần tập trung phân tích nguyên nhân, bố trí nguồn lực và có giải pháp cải thiện trong thời gian tới.

Theo báo cáo, với chỉ số chính quyền kiến tạo, cả 8/8 chỉ tiêu đều bị đánh giá giảm so với năm 2024. Tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá thái độ của chính quyền đối với khu vực tư nhân là tích cực chỉ đạt 25%; mức độ đánh giá UBND tỉnh linh hoạt trong khuôn khổ pháp luật đạt 36,99%; đánh giá chính quyền năng động, sáng tạo trong giải quyết vấn đề mới đạt 34,25%.

Trong khi đó, chỉ số gia nhập thị trường đạt 6,31 điểm, giảm 2,03 điểm so với năm 2024, xếp thứ 30/34. Có tới 8/10 chỉ tiêu thấp hơn mức trung bình. Một số thủ tục liên quan đến đăng ký doanh nghiệp, cấp phép kinh doanh có điều kiện vẫn khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian.

Hội nghị cũng chỉ ra một trong những nguyên nhân là tâm lý né tránh, sợ sai, sợ trách nhiệm ở một bộ phận công chức. Từ đó, dẫn đến xu hướng áp dụng quy định máy móc, chờ hướng dẫn hoặc xin ý kiến nhiều cấp thay vì chủ động xử lý trong phạm vi thẩm quyền. Tình trạng phối hợp thiếu chủ động, đùn đẩy trách nhiệm cũng được nhận diện là điểm cần khắc phục.

Đồng hành, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Theo báo cáo của Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh, Quảng Ngãi hiện có 10.776 doanh nghiệp đang tồn tại hợp pháp. Trong đó, doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm khoảng 63%, doanh nghiệp nhỏ chiếm 32%, còn doanh nghiệp vừa và lớn chỉ chiếm khoảng 4%. Cơ cấu này cho thấy khu vực doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm tỷ trọng lớn, trong khi năng lực tài chính, quản trị và khả năng cạnh tranh còn hạn chế.

Đáng chú ý, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp giảm mạnh từ 7,33 điểm năm 2024 xuống còn 4,54 điểm năm 2025. Tỉnh dự kiến tăng cường hướng dẫn, tập huấn và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận tín dụng, thuế, khởi nghiệp sáng tạo, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực chất lượng cao; đồng thời nghiên cứu chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thiết thực hơn.

Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. Không để doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần, chờ đợi kéo dài hoặc phát sinh chi phí không chính thức. Tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, nâng cao tính công khai, minh bạch. Tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm, đồng thời tháo gỡ khó khăn liên quan đến đất đai, quy hoạch và giải phóng mặt bằng.

Quảng Ngãi dự kiến xây dựng kế hoạch cải thiện, nâng cao PCI giai đoạn 2026-2030, trong đó kết quả các chỉ tiêu PCI được phân công sẽ là một trong những tiêu chí đánh giá, xếp loại người đứng đầu cơ quan, đơn vị.

Tỉnh cũng nghiên cứu thiết lập đường dây nóng hoặc kênh tiếp nhận phản ánh của doanh nghiệp, công bố thời hạn xử lý; tăng tính công khai, minh bạch trong tiếp cận thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đấu giá, đấu thầu và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Cùng với đó là rà soát hoạt động thanh tra, kiểm tra nhằm hạn chế chồng chéo, tăng cường giám sát thực thi công vụ, nâng cao liêm chính và kỷ luật hành chính. Quảng Ngãi cũng yêu cầu người đứng đầu các sở, ban, ngành và chính quyền cơ sở nâng cao trách nhiệm trong giải quyết công việc liên quan đến doanh nghiệp, nghiên cứu cơ chế để cam kết cải thiện những chỉ tiêu thuộc phạm vi quản lý.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm, PCI không đơn thuần là bảng xếp hạng giữa các địa phương mà còn phản ánh cảm nhận của cộng đồng doanh nghiệp về môi trường kinh doanh và chất lượng điều hành của chính quyền. Vì vậy, cải thiện PCI phải hướng đến những thay đổi thực chất trong hoạt động của bộ máy hành chính, tạo môi trường minh bạch, bình đẳng, thuận lợi và có khả năng dự báo để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn, mở rộng sản xuất, kinh doanh.