Giải ngân chuyển biến, áp lực tiến độ vẫn lớn
Theo báo cáo của Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh là 8.017 tỷ đồng. Sau khi thực hiện tiết kiệm 5% kế hoạch vốn đầu tư công từ ngân sách địa phương theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tổng kế hoạch vốn còn 7.776 tỷ đồng, gồm 5.621 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương và 2.155 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương.

Giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh Quảng Ngãi đã có những chuyển biến tích cực trong thời gian qua.
Tính đến ngày 31/10/2026, toàn tỉnh đã giải ngân 4.966 tỷ đồng, đạt 61,9% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và 63,9% kế hoạch vốn sau khi thực hiện tiết kiệm 5%. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương giải ngân 1.230 tỷ đồng, đạt 57,1%; vốn ngân sách địa phương giải ngân 3.736 tỷ đồng, đạt 66,5%.
Riêng trong tháng 10, toàn tỉnh giải ngân thêm khoảng 1.006 tỷ đồng, tương đương 12,5% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.
Tuy nhiên, kết quả giải ngân lũy kế 10 tháng vẫn chưa đạt yêu cầu. Nếu tính riêng nguồn vốn trong kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao, Quảng Ngãi đã giải ngân 4.423 tỷ đồng, đạt 55,2% kế hoạch. Số vốn còn lại chưa giải ngân sau khi trừ phần tiết kiệm 5% ngân sách địa phương là 3.356 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương còn 925 tỷ đồng và ngân sách địa phương còn 2.431 tỷ đồng.
Đối với các chủ đầu tư thực hiện dự án, tổng kế hoạch vốn được giao là 7.043 tỷ đồng, chưa bao gồm các chương trình mục tiêu quốc gia. Đến cuối tháng 10, số vốn giải ngân đạt 4.399 tỷ đồng, tương đương 62,5% kế hoạch. Khối lượng vốn chưa giải ngân còn 2.644 tỷ đồng.

Nhiều dự án đã được đẩy nhanh tiến độ thi công.
Đáng chú ý, 3 ban quản lý dự án chuyên ngành của tỉnh và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi được bố trí tổng cộng 4.754 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn trong kế hoạch vốn giao cho các chủ đầu tư. Đến ngày 31/10, bốn đơn vị đã giải ngân khoảng 3.133 tỷ đồng, đạt 65,9%, còn 1.621 tỷ đồng chưa giải ngân.
Những con số này cho thấy khối lượng công việc còn lại trong hai tháng cuối năm rất lớn, đặc biệt tại các đơn vị được giao quản lý, triển khai nhiều dự án và nắm giữ tỷ trọng vốn đầu tư công cao.
Tháo gỡ điểm nghẽn, quyết liệt về đích
Theo đánh giá của Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, một trong những nguyên nhân lớn ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng còn chậm. Nhiều dự án chưa thể triển khai thi công hoặc không đủ điều kiện giải ngân do vướng mắc trong bàn giao mặt bằng.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm (ở giữa) chỉ đạo quyết liệt để đẩy nhanh tiến độ giải ngân.
Các dự án sử dụng vốn ODA cũng gặp khó do thủ tục đầu tư phức tạp, kéo dài. Nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia mới được giao nên tỷ lệ giải ngân còn thấp. Ngoài ra, số lượng dự án chuyển tiếp từ cấp huyện cũ khá lớn, trong đó có nhiều dự án tồn tại vướng mắc, kéo dài thời gian thực hiện.
Nguồn cung một số loại vật liệu xây dựng, nhất là cát xây dựng, đá và vật liệu đất đắp, có thời điểm chưa đáp ứng nhu cầu thi công, cũng tác động đến tiến độ triển khai các công trình.
Để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm đã chỉ đạo rất quyết liệt tại các buổi họp, làm việc với các bên liên quan. Trong đó, ưu tiên triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng, bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng và tăng tốc thi công các công trình, dự án.
Tại cuộc họp đánh giá tình hình thực hiện, giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công những tháng đầu năm 2026; nhiệm vụ những tháng cuối năm và phương án chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã phát động “Chiến dịch 100 ngày đêm giải ngân vốn đầu tư công” với mục tiêu phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026.
Đặc biệt, ông Nguyễn Đức Tâm cũng yêu cầu nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong việc giải ngân vốn đầu tư công. Tỉnh xác định trách nhiệm của người đứng đầu là yếu tố then chốt. Các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư phải phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, thường xuyên kiểm tra tiến độ và chịu trách nhiệm về kết quả giải ngân.
Tỷ lệ giải ngân được đưa vào tiêu chí chấm điểm KPI, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân. Cùng với đó, các tổ công tác của tỉnh tăng cường kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai.
Đối với công tác giải phóng mặt bằng, tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các đơn vị ưu tiên nguồn lực cho những dự án trọng điểm, chủ động phối hợp với chính quyền địa phương và người dân để giải quyết vướng mắc về đất đai, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Việc hoàn thiện các khu tái định cư cũng cần được đẩy nhanh nhằm bảo đảm điều kiện bàn giao mặt bằng sạch, tạo thuận lợi cho nhà thầu tổ chức thi công.

Tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các chủ đầu tư phải tăng cường đôn đốc nhà thầu huy động nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp đối với những công trình đủ điều kiện.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là tháo gỡ khó khăn về nguồn cung vật liệu xây dựng. Các cơ quan chức năng cần rà soát nhu cầu cát, đá, đất đắp của từng dự án, đẩy nhanh thủ tục cấp phép thăm dò, khai thác và nâng công suất các mỏ vật liệu. Qua đó, bảo đảm nguồn cung phục vụ thi công, nhất là đối với các công trình giao thông trọng điểm.
Song song với đó, các chủ đầu tư phải tăng cường đôn đốc nhà thầu huy động nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp đối với những công trình đủ điều kiện. Các hạng mục hoàn thành phải được khẩn trương nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ thanh toán để giải ngân kịp thời, không để vốn bị ách tắc do chậm trễ trong thủ tục.
Tỉnh Quảng Ngãi cũng sẽ tăng cường theo dõi, công khai kết quả giải ngân của từng chủ đầu tư, từng dự án; phân tích cụ thể nguyên nhân chậm tiến độ để có biện pháp xử lý phù hợp. Trên cơ sở khả năng thực hiện thực tế, các cơ quan chức năng rà soát, tham mưu điều chuyển vốn từ dự án chậm giải ngân sang dự án có tiến độ tốt, có nhu cầu bổ sung vốn và khả năng giải ngân.
Với khối lượng vốn còn phải giải ngân lớn, Quảng Ngãi cần tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện đầu tư công, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả triển khai từng dự án. Đây là yếu tố quan trọng để tỉnh phấn đấu hoàn thành cao nhất kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.