Quảng Ngãi: Chiếc bút khắc tên liệt sĩ mở ra manh mối sau 61 năm

Ngày 25/8, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Đại tá Trịnh Công Sơn, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi cho biết, Tổ tiếp nhận thông tin về liệt sĩ vừa nhận được thông tin quan trọng từ gia đình ông Nguyễn Văn Duân (hiện đang trú tại TP. Hải Phòng), liên quan đến một chiếc bút được tìm thấy trong phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi, xã Bờ Y.

Theo gia đình, liệt sĩ Nguyễn Xuân Hải là em ruột ông Nguyễn Văn Tuyên, còn ông Nguyễn Văn Duân là cháu nội của ông Tuyên.

Trước đó, ngày 11/8, trong quá trình lấy mẫu ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi (xã Bờ Y), lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật trong một phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính, trong đó có chiếc bút kim tinh khắc tên “Nguyễn Xuân Hải”.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi, Đội lấy mẫu số 8 phát hiện các di vật tại phần mộ lô C1, hàng số 1, mộ số 2. Đây là phần mộ liệt sĩ được cất bốc từ Lào năm 1995, sau đó quy tập về Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi.

Điều đặc biệt, trên thân bút có khắc rõ dòng chữ “Nguyễn Xuân Hải”, cùng hình đôi chim bồ câu và tháp Rùa. Khi thông tin về kỷ vật được báo chí đăng tải, gia đình ông Duân nhận thấy cái tên này trùng với tên một người thân đã hy sinh trong chiến tranh. Gia đình lập tức liên hệ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi, cung cấp giấy báo tử và Bằng Tổ quốc ghi công đang lưu giữ.

Theo hồ sơ gia đình cung cấp, liệt sĩ Nguyễn Xuân Hải sinh tháng 1/1942, quê thôn Hữu, xã Mê Linh, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình cũ, nay thuộc xã Bắc Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên. Ông là con cụ Nguyễn Văn Thâu và cụ Nguyễn Thị Thuận, có vợ là bà Trần Thị Đượm.

Ngày 14/8/1964, ông Hải nhập ngũ, mang quân hàm binh nhất, thuộc Đại đội 8, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 174. Theo giấy báo tử, lúc 16 giờ ngày 15/8/1965, ông hy sinh tại mặt trận phía Tây và được an táng tại khu vực biên giới phía Tây. Giấy báo tử được lập ngày 30/10/1965.

Theo lời kể của gia đình, trước ngày ông Hải ra trận, bà Trần Thị Đượm đã gửi cây bút cho một người đồng đội mang vào chiến trường để tặng chồng. Sau 61 năm, món quà của người vợ gửi người chồng nơi chiến trận trở thành một trong những manh mối quan trọng giúp gia đình lần tìm dấu tích người thân.

“Đây là một manh mối rất quan trọng để mở ra thêm một hướng xác minh cho nhân thân liệt sĩ”, Đại tá Trịnh Công Sơn nói.

Các đơn vị cũng đã hướng dẫn gia đình lấy mẫu sinh phẩm của bà Nguyễn Thị Thoa (là chị gái ruột của liệt sĩ Nguyễn Xuân Hải) gửi cho chính quyền địa phương để thực hiện các bước giám định ADN, đối chiếu với mẫu sinh phẩm từ hài cốt liệt sĩ.

Đại tá Trịnh Công Sơn cho biết, thông tin từ kỷ vật mới chỉ là bước đầu. Cơ quan chức năng sẽ tiếp tục xác minh các thông tin liên quan và thực hiện giám định ADN để có cơ sở xác định chính xác danh tính người nằm trong phần mộ.

“Hiện các gia đình nhận biết các kỷ vật liệt sĩ liên quan đã liên hệ để cung cấp thông tin. Chúng tôi đang tiến hành xác minh và đẩy nhanh quá trình giám định ADN liệt sĩ”, Đại tá Sơn nói.

Với gia đình ông Duân, chiếc bút sau hơn nửa thế kỷ không chỉ là một kỷ vật. Đó còn là tia hy vọng về ngày người thân được xác định danh tính, khép lại hành trình dài chờ đợi của một gia đình có người hy sinh trong chiến tranh.