Phát triển công nghệ giấy bao gói bảo vệ trái cây trong canh tác

Đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Theo thống kê, hiện nay diện tích cây ăn quả trên cả nước là khoảng 1,3 triệu ha, đa dạng về chủng loại trái cây với sản lượng hơn 16 triệu tấn/năm, trong đó tập trung chủ yếu ở các địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long, Trung du miền núi phía Bắc, Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Hiện Việt Nam đã mở cửa thị trường cho 19 loại nông sản có nguồn gốc thực vật và quả tươi xuất khẩu chính ngạch sang hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, gồm một số thị trường chính như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, EU và Australia.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, đại diện Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô (Bộ Công Thương) cho biết, để nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm cây ăn quả, nhiều doanh nghiệp đã hợp tác với bà con nông dân hình thành những vùng chuyên canh cây ăn quả tập trung, quy mô lớn. Chính vì vậy, việc bảo quản và vận chuyển trái cây một cách an toàn và giữ được chất lượng quả là một thách thức lớn đối với người trồng trọt.

Túi bao trái cây đã xuất hiện như một giải pháp hiệu quả và an toàn cho việc bảo quản trái cây, giúp nâng cao giá trị sản phẩm và mang đến lợi ích thiết thực cho cả người sản xuất và người tiêu dùng. Việc bao bọc trái cây trong quá trình sinh trưởng, phát triển giúp bảo vệ trái khỏi các tác động bởi côn trùng, sâu đục cuống, bọ xít, ruồi đục quả… giảm thiểu tác động của thời tiết, hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu và tăng năng suất cây trồng.

Thực tế bao gói hoa quả bằng túi nilon và xốp mút đang được sử dụng phổ biến. Bên cạnh những mặt thuận tiện của túi bọc trái cây, cũng có nhiều mặt hạn chế như hóa chất từ túi nilon, xốp theo thời gian đi vào trái cây gây ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng.

Hơn nữa, trên thị trường có nhiều loại túi bọc trái cây không rõ nguồn gốc xuất xứ được bày bán tràn lan. Túi bọc trái cây dù đơn giản, tuy nhiên nếu dùng sai loại túi cho các loại trái cây, có thể làm trái bị chín héo không đạt chất lượng như yêu cầu. Bọc trái cây bằng các loại túi nilon sẽ tạo nên “hiệu ứng nhà kính” khiến trái cây không thể sinh trưởng phát triển bình thường, gây ra hiện tượng héo và rụng nhiều trong mùa khô do không thể trao đổi chất với môi trường bên ngoài.

Theo nghiên cứu của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, những vùng có thời tiết nắng nóng như ở miền Bắc và miền Trung, sử dụng màng bao gói cho quả bằng túi nilon như thường thấy ở các nhà vườn sẽ khiến oxy không xâm nhập được làm quả sinh trưởng không đồng đều, dễ dẫn đến héo, rụng. Do đó, tuỳ theo từng loại trái và kích thước trái cần sử dụng loại túi thích hợp.

Bên cạnh đó, túi nilon rất dễ bị rách hoặc thủng khi bị cọ xát với cành nhánh hay gặp thời tiết gió bão mạnh. Túi nilon, hay túi xốp đều khó phân hủy nếu không được thu gom và xử lý đúng cách khi xả thải sẽ ảnh hưởng gây ô nhiễm môi trường.

Vì vậy, giải pháp sử dụng các loại túi bảo vệ trái cây thân thiện hơn với môi trường như túi vải không dệt, túi giấy đang dần được ưa dùng. Việc nghiên cứu và tạo ra sản phẩm túi giấy bao gói trái cây để từng bước cạnh tranh và thay thế sản phẩm nhập khẩu, giảm giá thành sản phẩm từ đó thúc đẩy sự phát triển ngành công nghiệp giấy.

Xuất phát từ những nhu cầu trên, Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô đã được Bộ Công Thương giao thực hiện đề tài: Nghiên cứu công nghệ sản xuất giấy bao gói bảo vệ trái cây trong quá trình canh tác. 

Xây dựng thành công quy trình công nghệ

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là từng bước hoàn thiện quy trình công nghệ sản xuất giấy bao gói quy mô phòng thí nghiệm, hiệu chỉnh trong quá trình sản xuất thử nghiệm trên dây chuyền sản xuất giấy công suất 1,5 tấn/ngày tại Trung tâm sản xuất thực nghiệm - Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô.

Sau đó, gia công sản phẩm giấy bao gói thành túi giấy, thử nghiệm đánh giá sự phù hợp của túi giấy trong quá trình bao gói bảo vệ trái cây. Từ đó, làm cơ sở và đưa ra khuyến cáo trước khi phát triển trên các dây chuyền sản xuất có công suất lớn hơn.

Cụ thể: Xây dựng được quy trình công nghệ sản xuất giấy bao gói dùng cho bảo vệ trái cây trong quá trình canh tác; sản xuất được 5 tấn giấy bao gói đạt yêu cầu chất lượng, dùng cho bảo vệ trái cây; gia công được túi giấy dùng cho bảo vệ trái cây trong thời kỳ sinh trưởng trên cây; thử nghiệm ứng dụng túi giấy bảo vệ một số loại trái cây trong quá trình sinh trưởng; đánh giá hiệu quả kinh tế - kỹ thuật.

Đến nay, nhóm nghiên cứu đã xây dựng được 1 quy trình công nghệ sản xuất giấy bao gói công suất 1,5 tấn/ngày dùng cho bảo vệ trái cây trong quá trình canh tác. Quy trình công nghệ ổn định, khả thi, sản phẩm giấy sản xuất theo quy trình đạt chỉ tiêu chất lượng.

Đồng thời, đã sản xuất được 5.175 kg giấy bao gói dùng cho bảo vệ trái cây (4.285 kg giấy trắng và 890 kg giấy nâu) đạt các chỉ tiêu chất lượng như sau: Định lượng: 50±5 g/m2, độ hút nước Cobb60: ≤ 20 g/m2, độ thấu khí: ≥ 100ml/phút, chỉ số độ bền kéo trung bình cả hai chiều: ≥ 40 N.m/g, chỉ số độ bền xé trung bình cả hai chiều: ≥ 5 mN.m2/g, độ ẩm: 7±2%.

Đồng thời, đã gia công được 255 kg túi giấy bao gói dùng cho bảo vệ trái cây với các kích thước và số lượng gồm: 75 kg túi giấy trắng kích thước 18x22cm, 55 kg túi giấy trắng kích thước 16x18cm, 75 kg túi giấy nâu kích thước 20x30cm và 50 kg túi giấy nâu kích thước 18x22cm.

Cùng với đó, đã ứng dụng thử nghiệm túi giấy bao gói trái ổi và xoài, lê tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Rau hoa quả. Kết quả thử nghiệm cho thấy, việc sử dụng túi giấy khi bao trái không tác động đến chất lượng quả khi chín, quả được bao bọc không bị sâu bọ, côn trùng tấn công. Sản phẩm túi giấy được chế tạo từ bột giấy nguyên thuỷ, thân thiện với môi trường và an toàn cho người sử dụng. Chất lượng túi giấy của đề tài tương đương với túi giấy thương mại trên thị trường trong nước.

Qua đánh giá sơ bộ hiệu quả kinh tế, kỹ thuật, môi trường của quy trình công nghệ sản xuất giấy bao gói dùng cho bảo vệ trái cây cho thấy quy trình công nghệ ổn định, có tính khả thi, quá trình vận hành không phức tạp, không cần phải thay đổi bất kỳ các bộ phận nào so với quá trình sản xuất giấy bao gói thông thường. Sản phẩm túi giấy gia công với mục đích nghiên cứu, thử nghiệm, đánh giá công nghệ nên giá thành chấp nhận được, phù hợp ở quy mô thử nghiệm và hoàn thiện quy trình.

Qua các kết quả nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm của đề tài cho thấy, với các trang thiết bị hiện có, Việt Nam hoàn toàn có thể sản xuất được giấy bao gói dùng cho bảo vệ trái cây, sản phẩm túi giấy hướng tới bảo vệ trái cây có giá trị kinh tế cao hơn như trái lê, nho.

Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô đề nghị Bộ Công Thương tiếp tục hỗ trợ kinh phí thực hiện dự án sản xuất thử nghiệm giấy bao gói dùng cho bảo vệ trái cây nhằm hoàn thiện quy trình công nghệ, tối ưu hóa và cải tiến quy trình gia công túi giấy để từ đó giảm chi phi sản xuất, giảm giá thành sản phẩm và cạnh tranh với sản phẩm nhập khẩu hiện nay.