Phát động cuộc sáng tác và sưu tầm tư liệu về nông nghiệp - môi trường

Chiều 23/4, tại Hà Nội, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức lễ phát động Cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật về Nông nghiệp và Môi trường với chủ đề “Gieo hạt nắng vàng” và Cuộc vận động sưu tầm tư liệu, hiện vật lịch sử ngành Nông nghiệp và Môi trường.

Mở “nhịp cầu” nghệ thuật cho nông nghiệp, môi trường

Phát biểu tại sự kiện, TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, nông nghiệp và môi trường luôn là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca, là mạch nguồn văn hóa bền bỉ nuôi dưỡng đời sống tinh thần người Việt. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển mới, lĩnh vực này cần thêm những “nhịp cầu” bằng ngôn ngữ văn học nghệ thuật để chuyển tải sâu sắc hơn giá trị của lao động, của thiên nhiên và con người.

Với chủ đề “Gieo hạt nắng vàng”, cuộc vận động sáng tác văn học, nghệ thuật được kỳ vọng sẽ khơi dậy những cảm xúc chân thực, nhân văn. Mỗi tác phẩm không chỉ là một sản phẩm nghệ thuật mà còn là “hạt mầm” của niềm tin, của lòng biết ơn đối với thiên nhiên, với người nông dân và những giá trị bền vững mà ngành nông nghiệp mang lại.

Cuộc vận động dành cho đông đảo công dân Việt Nam trong và ngoài nước, cũng như người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam, với ba thể loại chính gồm ca khúc, thơ và ký. Nội dung tập trung phản ánh vai trò, sứ mệnh của ngành; diện mạo nông thôn mới; các điển hình trong bảo vệ tài nguyên, môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững. Thời gian tiếp nhận tác phẩm kéo dài từ ngày 23/4/2026 đến hết ngày 30/8/2027.

Song hành với sáng tác, Cuộc vận động sưu tầm tư liệu, hiện vật lịch sử hướng tới việc thu thập, bảo tồn và phát huy các giá trị của ngành qua từng giai đoạn phát triển. Từ những công cụ sản xuất thô sơ đến các thành tựu công nghệ hiện đại, từ tư liệu canh tác đến hình ảnh về môi trường, biến đổi khí hậu… tất cả sẽ góp phần tái hiện một cách toàn diện hành trình phát triển của ngành Nông nghiệp và Môi trường. Hoạt động tiếp nhận diễn ra từ tháng 5/2026 đến tháng 8/2027, với nhiều hình thức linh hoạt như hiến tặng, cho mượn hoặc số hóa, tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân cùng tham gia.

Gìn giữ “ký ức sống”, lan tỏa giá trị bền vững

Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, dù đối mặt nhiều khó khăn trong giai đoạn 2021–2025, ngành nông nghiệp vẫn đạt được những kết quả ấn tượng, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2025 đạt trên 70 tỷ USD, đóng góp lớn vào thặng dư thương mại quốc gia.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, những con số tăng trưởng chưa thể phản ánh đầy đủ chiều sâu lịch sử, văn hóa cũng như những đóng góp thầm lặng của các thế hệ đi trước. Chính vì vậy, việc phát động đồng thời hai cuộc vận động mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Trong đó, Cuộc vận động sưu tầm tư liệu, hiện vật lịch sử được xem là bước đi thiết thực để hệ thống hóa, gìn giữ và tôn vinh những “chứng tích sống” của ngành. Các tư liệu, hiện vật sau khi được thẩm định, bảo quản sẽ phục vụ công tác trưng bày, triển lãm, tiến tới xây dựng không gian truyền thống, qua đó góp phần giáo dục thế hệ trẻ, khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ giá trị lịch sử.

Ở chiều ngược lại, Cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật sẽ tạo nên dòng chảy cảm xúc, kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Thông qua thơ ca, âm nhạc, ký sự…, hình ảnh người nông dân, vẻ đẹp thiên nhiên và khát vọng đổi mới của ngành sẽ được tái hiện sinh động, gần gũi hơn với công chúng.

“Những tác phẩm nghệ thuật sẽ là những ‘hạt nắng vàng’, lan tỏa tình yêu quê hương, làm sáng lên giá trị của lao động và đóng góp của ngành nông nghiệp, môi trường đối với xã hội”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.

Dưới góc nhìn báo chí, ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng, hai cuộc vận động không chỉ dừng lại ở việc sáng tác hay sưu tầm, mà quan trọng hơn là tạo ra sức lan tỏa. Những tác phẩm nghệ thuật cần có chiều sâu, chạm tới cảm xúc để sống lâu trong lòng công chúng.

Đối với việc sưu tầm hiện vật, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh yếu tố cốt lõi là phải “kể được câu chuyện” phía sau mỗi tư liệu. Bởi chỉ khi gắn với con người và bối cảnh lịch sử cụ thể, các hiện vật mới thực sự trở nên sống động, có giá trị giáo dục và truyền cảm hứng.

"Thực tiễn từ các bảo tàng trên thế giới cho thấy, chính những câu chuyện giàu cảm xúc đã làm nên sức hấp dẫn của hiện vật, giúp các thế hệ sau hiểu và trân trọng quá khứ. Đây cũng là hướng đi cần được chú trọng để biến các tư liệu, hiện vật thành “ký ức sống” của ngành", ông Lê Quốc Minh chia sẻ.

Cũng theo ông Lê Quốc Minh, việc một cơ quan báo chí chuyên ngành đứng ra chủ trì hai cuộc vận động lớn, với sự đồng hành của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, tổ chức liên quan, được đánh giá là cách làm sáng tạo nhằm lan tỏa những giá trị cốt lõi của ngành đến với công chúng.

Sự hiện diện của đông đảo lãnh đạo, chuyên gia, nhà văn, nghệ sĩ, nhà báo tại lễ phát động được xem là “bảo chứng” cho sức hút và triển vọng thành công của chương trình. Qua đó, hai cuộc vận động được kỳ vọng sẽ góp phần kết nối lịch sử với hiện tại, nghệ thuật với đời sống, khơi dậy nguồn cảm hứng mới cho hành trình phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và môi trường bền vững trong thời gian tới.

Cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật về Nông nghiệp và Môi trường với chủ đề “Gieo hạt nắng vàng” dự kiến trao 48 giải thưởng cho 3 thể loại (ca khúc, thơ, ký). Lễ tổng kết, trao giải và trình diễn tác phẩm vào tháng 11/2027, nhân dịp kỷ niệm 82 năm Ngày truyền thống ngành Nông nghiệp và Môi trường.

Đối với Cuộc vận động sưu tầm tư liệu, hiện vật lịch sử, hoạt động diễn ra từ tháng 4/2026 đến hết năm 2027, tập trung tuyên truyền, tiếp nhận, phân loại, bảo quản và trưng bày tư liệu, hiện vật. Các tư liệu, hiện vật sau khi được thẩm định sẽ được lập hồ sơ khoa học, vinh danh cá nhân, tổ chức đóng góp và trưng bày tại không gian truyền thống, hướng tới triển lãm tại Khu di tích lịch sử Quốc gia Bộ Canh nông (xã Thái Bình, Tuyên Quang) nhân dịp kỷ niệm 82 năm Ngày truyền thống của ngành.