Tin Khu Vực 
Đây là nhận định của PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng (Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế, Đại học Kinh tế quốc dân).
- Thưa chuyên gia, ông đánh giá thế nào về khả năng chống chịu của kinh tế Việt Nam qua nhiệm kỳ Đại hội Đảng XIII?
Nhiệm kỳ Đại hội Đảng XIII thuộc giai đoạn 2021 - 2026 có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử phát triển đất nước kể từ thời điểm Đổi mới năm 1986. Đây là giai đoạn tăng tốc để vươn mình mạnh mẽ từ quốc gia thu nhập trung bình thấp lên quốc gia thu nhập trung bình cao năm 2030 và hướng tới nước công nghiệp có thu nhập cao năm 2045.
Việt Nam đã tự tạo được sức chống chịu rất cao của nền kinh tế. Đất nước vươn lên từ trạng thái bị bao vây, cấm vận, cô lập trong giai đoạn khá dài từ năm 1978 đến 1994. Đất nước vẫn kiên cường trước sự khủng hoảng của hệ thống xã hội chủ nghĩa năm 1991.
Sức chống chịu rất cao của nền kinh tế còn thể hiện ở năng lực “gồng mình” để tăng trưởng dương ngay trong thời điểm các quốc gia khác rơi vào tăng trưởng âm bởi tác động khắc nghiệt của khủng hoảng tài chính - tiền tệ châu Á năm 1997, khủng hoảng tài chính và suy giảm kinh tế toàn cầu năm 2008, đại dịch COVID-19, đứt gãy chuỗi cung ứng, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn giai đoạn 2020 - 2022. Đất nước phục hồi mạnh mẽ từ năm 2023, tích lũy liên tục và đáng kể nội lực năm 2024 và 2025, kể cả thời điểm Hoa Kỳ áp dụng thuế đối ứng với hơn 70 quốc gia.
PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng
Khoảng thời gian 40 năm đổi mới cũng là khoảng thời gian vô cùng quý giá để Việt Nam tích lũy sức mạnh nội sinh vững chắc và gần như tối đa, thu hút đáng kể ngoại lực vào những lĩnh vực có lợi thế so sánh cao để tạo ra sức chống chịu vượt ngoài mong đợi. Đây cũng là giai đoạn củng cố vững chắc vị thế, cải thiện năng lực phát triển và tăng cường quyết tâm để đạt mục tiêu chiến lược đặt ra.
Với việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, hoàn thiện quyết liệt thể chế với hàng loạt nghị quyết tạo điều kiện thuận lợi và khuyến khích tất cả các lĩnh vực phát triển cao nhất. Nền kinh tế chuyển từ sử dụng nhiều vốn và lao động sang phát huy nguồn lực, năng lực và động lực khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, cơ cấu kinh tế, theo đó, có sự chuyển dịch cơ bản.
Năm 2025, tỷ trọng nông nghiệp giảm xuống 11,64% từ 12,02% năm 2024, nghĩa là giảm được 0,38%. Công nghiệp và dịch vụ tăng lên cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu đúng hướng, thận trọng trên cơ sở phát huy từng bước vững chắc vị trí, vai trò của công nghiệp và dịch vụ. Phát triển mạnh công nghiệp, dịch vụ nhưng vẫn không xem nhẹ vai trò của nông nghiệp.
- Những yếu tố nào sẽ giúp tăng cường hơn nữa khả năng chống chịu của nền kinh tế giai đoạn tới đây, thưa chuyên gia?
Trong giai đoạn 2026 - 2030, cơ cấu kinh tế chắc chắn có sự chuyển dịch cơ bản. Tỷ trọng của nông nghiệp có thể giảm bình quân hàng năm 0,5% - 0,6%- cao hơn so với gian đoạn trước, theo đó, tỷ trọng nông nghiệp giảm xuống còn 8,5% - 9% đến năm 2030 nhưng đó là nền nông nghiệp hiện đại, thông minh và văn minh.
Trong khi đó công nghiệp và dịch vụ tăng lên gần 90% trong đó, các ngành công nghiệp công nghệ cao, tinh xảo, thông minh, công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược được đầu tư phát triển đến mức cao nhất. Hệ số ICOR giảm từ 4,5 xuống 3,0 và năng suất tổng hợp các yếu tố TFP tăng lên từ 45% lên 55%.
Tất cả những yếu tố này tạo nên hệ sinh thái vững chắc, cơ cấu công nghiệp và cơ cấu kinh tế chặt chẽ, hiệu quả, có khả năng chống chịu rất cao trước mọi tác động bất định cả từ bên trong và bên ngoài. Đổi mới sáng tạo vừa là trụ cột, vừa là động lực phát triển mạnh, có ảnh hưởng lan tỏa lớn đến tất cả lĩnh vực của nền kinh tế.
Điều này khẳng định sức chống chịu tiếp tục được cải thiện cùng với quá trình phát triển không có điểm dừng. Sức chống chịu cao, năng lực cạnh tranh lớn và hiệu quả được cải thiện chưa từng có sẽ tạo chỗ dựa vững chắc để đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất. Thực tế, năm 2025, tăng trưởng đạt 8,02% đúng với mục tiêu đặt ra. Một trong những nguyên nhân quan trọng đến từ tăng cường được sức chống chịu kiên cường của nền kinh tế.
- Chuyên gia có thể cho biết về khả năng tăng trưởng giai đoạn tới?
Với sức chống chịu rất cao được tích lũy, nguồn lực được chuẩn bị kỹ lưỡng và gần như có đủ năng lực để chịu được tác động bất định, bất ngờ và đa chiều, nền kinh tế Việt Nam có nền tảng vững chắc để chuyển hóa thách thức do cạnh tranh, tiến bộ công nghệ, điều chỉnh chính sách đối ngoại của các nước lớn thành cơ hội phát triển không ngừng, theo đó, tăng khả năng tăng trưởng cao 2 con số là hoàn toàn hiện thực.
Bên cạnh đó, với việc xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy trụ cột cơ bản là tiến bộ khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đầu tư vào trụ cột này có thể tăng gấp 4 - 5 lần so với giai đoạn được. Điều này phát huy ảnh hưởng lan tỏa đến phần còn lại của nền kinh tế, tạo đà phát triển mạnh và tạo động lực để tiếp tục thu hút nguồn lực chất lượng cao cả trong và ngoài nước với quy mô lớn hơn, cường độ cao hơn và thời gian ngắn hơn.
Động lực mới đến từ tư duy mới bao gồm làm mới động lực tăng trưởng truyền thống như đầu tư công tăng quy mô và quyết liệt triển khai trong thời gian ngắn, giảm hệ số ICOR, giảm thiểu lãng phí, tăng kim ngạch xuất, nhập khẩu lên con số từ 1.000 - 1.200 tỷ USD, thu hút đầu tư trực tiếp vào công nghệ cao, công nghệ giảm phát thải bằng 0 đến năm 2050 và với con số kỷ lục, có thể bình quân thu hút 30 tỷ USD/năm trong suốt thời gian đến năm 2030.
Động lực đầu tư tư nhân tiếp tục được tăng cường do khu vực tư nhân được giải phóng tiềm năng cơ bản bằng Nghị quyết 68, có thể có một bộ phận kinh tế tập thể, kinh tế nhà nước kinh doanh kém hiệu quả được chuyển đổi sang khu vực tư nhân. Động lực tiêu dùng được cải thiện do chính sách thuế thu nhập cá nhân, thu hộ kinh doanh, thuế doanh nghiệp được cải thiện thực chất và có chiều sâu. Bộ máy tinh gọn sẽ tiết giảm chi phí, thời gian cho doanh nghiệp và người dân. Dịch vụ tăng lên nhất là thu hút du khách trong nước và quốc tế sẽ tạo kỷ lục mới tăng động lực tổng cầu tiêu dùng cuối cùng.
Song song với đó, các động lực tăng trưởng mới nhất là chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển dịch năng lượng, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế di sản, kinh tế sáng tạo sẽ được đầu tư phát triển mạnh. Hai trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh nhanh chóng vận hành sẽ tạo thêm động lực phát triển ngành tài chính bền vững, huy động tối đa nguồn tài chính trong nước và quốc tế.
Cơ chế đặc thù địa phương sẽ tiếp thêm động lực sáng tạo mô hình quản trị địa phương như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh… nhằm phát huy triệt để tiềm năng địa phương, thúc đẩy cải thiện hiệu quả phát triển. Bên cạnh đó, nhiều mô hình kinh doanh mới nhất là kinh doanh số phát triển, nhiều doanh nghiệp và tập đoàn mới hình thành, tạo thêm lực lượng và động lực phát triển, “vừa kích cầu, vừa kích cung”.
- Xin cảm ơn ông!
Có thể thấy những nền tảng vững chắc để thực hiện thành công mô hình tăng trưởng mới được xác lập từ năm 2026 đã được chuẩn bị sẵn sàng trong suốt 40 năm đổi mới.