Tin Khu Vực
Sáng 25/9, Báo Công Thương tổ chức Tọa đàm “Bất động sản công nghiệp phía Nam: Đón làn sóng FDI công nghệ cao và kiến tạo hệ sinh thái sản xuất mới”.
Phụ tải tăng nhanh, lưới điện chịu áp lực kép
Phát biểu tại Tọa đàm, ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), đưa ra những con số cụ thể về bài toán điện cho khu công nghiệp.
Toàn cảnh Tọa đàm “Bất động sản công nghiệp phía Nam: Đón làn sóng FDI công nghệ cao và kiến tạo hệ sinh thái sản xuất mới”.
EVNSPC hiện quản lý phân phối điện trên địa bàn 8 tỉnh, thành phố phía Nam, nơi tập trung mạng lưới khu công nghiệp, cụm công nghiệp lớn bậc nhất cả nước. Nhóm khách hàng công nghiệp - xây dựng luôn giữ tỷ trọng chi phối, chiếm khoảng 60 - 65% tổng sản lượng điện thương phẩm, với tốc độ tăng trưởng phụ tải bình quân 7 - 10% mỗi năm.
TP. Đồng Nai, thủ phủ công nghiệp với hơn 30 khu công nghiệp đang vận hành, có hơn 45 trạm biến áp 110kV với tổng dung lượng trên 4.380 MVA. Hệ thống này gánh phần lớn phụ tải của khối công nghiệp nặng và các tổ hợp sản xuất quy mô lớn.
Tại Tây Ninh, hơn 42 trạm biến áp 110kV với tổng dung lượng khoảng 4.317 MVA đang cấp điện cho các tổ hợp trọng điểm như: Phước Đông, Trảng Bàng, Thành Thành Công. Sản xuất ở đây tăng tốc nhờ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Dù vậy, ông Bùi Quốc Hoan thẳng thắn nhìn nhận tiêu chí N-1 hiện mới được bảo đảm vững chắc trên các trục đường dây 110kV mạch kép và lưới trung thế mạch vòng. Ở cấp trạm biến áp 110kV, vẫn còn trạm vận hành một máy biến áp. Cũng có những trạm lân cận chưa đủ dung lượng dự phòng để nhận toàn bộ tải vào giờ cao điểm.
Trong khi đó, dự án FDI công nghệ cao thường tập trung ở một số khu công nghiệp, phụ tải tăng nhanh nên dễ gây quá tải cục bộ. Các nhà máy này còn dùng nhiều bộ nguồn điện tử, thiết bị điều khiển tự động… nên đòi hỏi chất lượng điện năng rất cao. Vì vậy, theo ông Hoan, việc chọn vị trí đặt khu công nghiệp công nghệ cao cần dựa trên lưới điện đã hoặc đang được đầu tư đáp ứng tiêu chí N-1, hoặc nằm trong quy hoạch phát triển lưới điện gần.
Ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam chia sẻ tại tọa đàm.
Để đón đầu nhu cầu, EVNSPC đã làm việc với các chủ đầu tư có kế hoạch sử dụng điện năm 2027. Hai bên thống nhất đầu tư dự án cấp điện cho 7 khách hàng công nghiệp lớn, tổng công suất đăng ký 460,4 MW, sản lượng dự kiến khoảng 473.121 MWh. Phần lớn các trạm 110kV nằm tại TP. Đồng Nai, như trạm Khu công nghiệp Long Đức 3, Bàu Cạn - Tân Hiệp, Xuân Quế - Sông Nhạn, và dự kiến đóng điện trong quý III, quý IV/2027.
Con đường đưa điện vào khu công nghiệp vẫn còn nhiều trở ngại. Giải phóng mặt bằng các tuyến 110kV đi qua đất thổ cư, vườn cao su hay khu dân cư giáp ranh thường kéo dài hơn dự kiến. Thủ tục thỏa thuận vị trí trạm, hướng tuyến phải qua nhiều cấp lấy ý kiến. Có sự "lệch pha" giữa tiến độ bàn giao mặt bằng, thu hút nhà đầu tư thứ cấp và tiến độ lưới điện. Có nơi lưới điện hoàn thành nhưng phải chờ phụ tải. Có nơi phụ tải tăng nhanh đường dây ngoài hàng rào chưa thông suốt.
Điện xanh và cơ chế “một cửa” để hạ tầng đi trước
Độ tin cậy cung cấp điện là điều kiện cần. Điện xanh đang trở thành điều kiện đủ, khi đối tác quốc tế yêu cầu doanh nghiệp chứng minh tỷ lệ năng lượng tái tạo trong sản xuất. Theo ông Hoan, doanh nghiệp tại Việt Nam hiện có hai con đường chính. Thứ nhất là lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ. Thứ hai là tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) với các đơn vị phát điện gió, điện mặt trời.
Cả hai hướng đều đã có kết quả trên địa bàn EVNSPC. Theo hình thức DPPA qua lưới điện quốc gia, Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên đã ký hợp đồng mua điện từ Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2, sản lượng hơn 5.314 MWh. Theo hình thức DPPA qua lưới điện kết nối riêng, đã có 8 trường hợp tham gia. Tổng công suất điện mặt trời mái nhà của các trường hợp này là 25,3 MWp, kèm 4,3 MWh hệ thống lưu trữ, với những khách hàng như Suntory PepsiCo, Coca-Cola, Dongjin Textile Vina, Grand Gain… Ngày 17/9 vừa qua, thêm 2 doanh nghiệp đã ký biên bản ghi nhớ tham gia cơ chế này tại Vĩnh Long.
Điện mặt trời mái nhà tại nhà xưởng các khu công nghiệp, khu chế xuất, cụm công nghiệp còn phát triển mạnh hơn. Hiện đã có 933 đơn vị lắp đặt với tổng công suất 845 MWp. Trong đó có 789 hệ thống theo Quyết định 11 và 13 (581 MWp) và 144 nguồn theo Nghị định số 58/2025/NĐ-CP (264 MWp). Dư địa tiếp tục mở rộng khi Nghị định số 243/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 tháo gỡ các vướng mắc từ thực tiễn. Theo đó, doanh nghiệp được bán điện dư lên lưới tối đa 50% sản lượng phát. Đến hết năm 2030, doanh nghiệp có thể thỏa thuận tỷ lệ cao hơn nếu lưới điện khu vực đủ khả năng tiếp nhận.
Điện mặt trời mái nhà phủ kín nhiều nhà xưởng trong khu công nghiệp phía Nam. Trên địa bàn EVNSPC quản lý, đã có 933 đơn vị lắp đặt với tổng công suất 845 MWp.
Về dài hạn, EVNSPC kiên trì phương châm "Hạ tầng điện đi trước một bước". Tổng công ty ưu tiên bố trí vốn, đầu tư đồng bộ các trạm biến áp 110kV ngay trong hoặc liền kề ranh giới khu công nghiệp trước khi các nhà máy thứ cấp đi vào vận hành. Mục tiêu đặt ra là 100% trạm 110kV cấp điện khu công nghiệp vận hành không người trực, tích hợp hệ thống SCADA tự động về Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam.
Để khắc phục tình trạng "lệch pha", theo ông Bùi Quốc Hoan, EVNSPC và các công ty điện lực thành viên chủ động làm việc với chủ đầu tư ngay từ giai đoạn phê duyệt quy hoạch. Theo đó, ngành điện trực tiếp đầu tư trạm 110kV và đường dây đấu nối, cấp điện cho khu công nghiệp ở cấp điện áp 22kV. Ban Quản lý khu công nghiệp định kỳ cung cấp kế hoạch giao đất, tiến độ cấp phép cho nhà đầu tư thứ cấp và dự báo công suất. Ngành điện cập nhật tiến độ các dự án nguồn, lưới để hai bên khớp các mốc kỹ thuật.
Cùng với đó, cơ chế "một cửa" giữa Ban Quản lý, chủ đầu tư hạ tầng và ngành điện sẽ được áp dụng khi làm việc với các sở, ngành và UBND địa phương. Mục tiêu là đẩy nhanh thỏa thuận hướng tuyến, đưa công trình vào kế hoạch sử dụng đất và giải quyết dứt điểm đền bù. Khi điện đi trước một bước, dòng vốn công nghệ cao mới có thêm lý do để ở lại lâu dài.
EVNSPC hiện quản lý lưới điện từ 110kV trở xuống tại 8 tỉnh, thành phố phía Nam, phục vụ khoảng 9,3 triệu khách hàng. Trong 6 tháng năm 2026, sản lượng điện thương phẩm đạt 36,88 tỷ kWh, tăng 7,29% so với cùng kỳ; riêng tháng 6 tăng tới 10,33%. Tỷ lệ tổn thất điện năng được kéo xuống 3,46%. Đến nay, 5.979 khách hàng sử dụng từ 500.000 kWh/năm trở lên đã ký thỏa thuận điều chỉnh phụ tải khi hệ thống cần.