Ổn định lãi suất, bảo đảm dòng vốn cho doanh nghiệp

Giữ ổn định mặt bằng lãi suất

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, Ngân hàng Nhà nước mới ban hành Công văn số 2342/NHNN-CSTT yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm ổn định mặt bằng lãi suất.

Theo đó, các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thực hiện nghiêm chỉ đạo tại Chỉ thị số 01/CT-NHNN ngày 9/1/2026, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là tuân thủ đầy đủ các quy định về lãi suất. Các ngân hàng phải niêm yết công khai lãi suất tiền gửi, thực hiện đúng mức trần theo quy định, đồng thời tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ để kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng công bố công khai trên trang thông tin điện tử các thông tin về lãi suất cho vay bình quân, chênh lệch giữa lãi suất tiền gửi và cho vay, cũng như lãi suất áp dụng đối với các chương trình tín dụng. Việc công khai này nhằm tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin đầy đủ khi có nhu cầu vay vốn.

Song song với việc tuân thủ quy định, các ngân hàng phải chủ động cân đối nguồn vốn, bảo đảm thanh khoản và khả năng chi trả, không để xảy ra biến động lớn gây ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất thị trường.

Ở cấp địa phương, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các khu vực được giao tăng cường giám sát diễn biến lãi suất huy động và cho vay, tổ chức thanh tra, kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất đối với các tổ chức tín dụng trên địa bàn. Các trường hợp vi phạm phải được xử lý kịp thời theo thẩm quyền.

Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết, sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến lãi suất, tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát việc thực hiện các chủ trương điều hành trong toàn hệ thống.

Thực tế thị trường cho thấy, từ cuối năm trước đến nay, lãi suất tiền gửi có xu hướng tăng trở lại khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động và thanh khoản hệ thống không còn dồi dào như trước. Nhiều ngân hàng đã điều chỉnh tăng lãi suất tiền gửi khoảng 1 - 2 điểm phần trăm so với cuối năm trước. Đáng chú ý, ngoài mức niêm yết, một số ngân hàng còn áp dụng mức lãi suất cao hơn cho các khoản tiền gửi kỳ hạn ngắn với giá trị lớn.

Xu hướng tăng lãi suất không chỉ diễn ra ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ mà cả các ngân hàng lớn cũng đã có nhiều lần điều chỉnh trong thời gian qua. Trong bối cảnh đó, việc tăng cường kỷ luật thị trường, minh bạch thông tin và kiểm soát chặt chẽ hoạt động lãi suất được xem là giải pháp quan trọng để giữ ổn định mặt bằng lãi suất và thị trường tiền tệ.

Mở rộng cách tiếp cận, bảo đảm dòng vốn cho doanh nghiệp

Cùng với mục tiêu ổn định lãi suất, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tập trung nguồn vốn cho lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Chỉ đạo này đang được các ngân hàng thương mại cụ thể hóa thông qua việc điều chỉnh cách tiếp cận tín dụng và triển khai các chương trình phù hợp với đặc thù từng nhóm khách hàng.

Đối với các ngành sản xuất, nhu cầu vốn lưu động và khả năng chống chịu trước biến động thị trường là những yếu tố then chốt. Theo ông Trương Đắc Nguyên, chuyên gia kinh tế, ngành nhựa Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực trong những năm gần đây. “Năm 2024, ngành nhựa tăng trưởng khoảng 24%. Sang năm 2025, tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 10%, doanh thu khoảng 35 tỷ USD”, ông Nguyên cho biết.

Tuy nhiên, chi phí nguyên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản xuất, trong khi giá nguyên liệu phụ thuộc vào thị trường quốc tế, khiến doanh nghiệp đối mặt với nhiều rủi ro. “Khi giá nguyên liệu biến động mạnh, biên lợi nhuận của doanh nghiệp có thể bị thu hẹp nhanh chóng”, ông Nguyên nhận định.

Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, nhu cầu vốn lưu động thường xuyên ở mức cao, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm sản xuất hoặc khi cần dự trữ nguyên liệu.

Trước thực tế này, các ngân hàng đã có sự điều chỉnh trong phương thức cấp tín dụng. Theo ông Hoàng Trung Hiếu, đại diện khối khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh vượng (VPBank), việc cấp tín dụng không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tài sản bảo đảm. “Phương án kinh doanh, khả năng quản lý dòng tiền và năng lực vận hành của doanh nghiệp cũng được xem xét kỹ lưỡng trong quá trình cấp tín dụng”, ông Hiếu cho biết.

Nhờ đó, ngân hàng có thể triển khai các hình thức cấp vốn linh hoạt hơn, như cho vay dựa trên hàng hóa, đơn hàng hoặc hợp đồng đầu ra của doanh nghiệp. “Ngân hàng có thể xem xét các yếu tố như hàng hóa hoặc đơn hàng xuất khẩu làm cơ sở để cấp tín dụng, trên cơ sở đánh giá tổng thể hoạt động của doanh nghiệp”, ông Hiếu cho biết thêm.

Ngoài vốn lưu động, các giải pháp tài trợ thương mại cũng được đẩy mạnh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động nhập khẩu nguyên liệu và thực hiện đơn hàng. Bên cạnh đó, tín dụng xanh đang được mở rộng để đáp ứng nhu cầu đầu tư công nghệ và chuyển đổi sản xuất. Theo ông Hoàng Trung Hiếu, trong năm 2026, VPBank dự kiến dành khoảng 20.000 tỷ đồng cho các chương trình tín dụng xanh, với mức lãi suất ưu đãi cho các dự án tiết kiệm năng lượng hoặc giảm phát thải.

Các khoản vay trung và dài hạn với lãi suất phù hợp giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để nâng cấp công nghệ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. “Ngân hàng không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc xây dựng phương án đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn”, ông Hiếu cho biết.

Ở phân khúc khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh, các ngân hàng cũng triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ quản lý tài chính, tạo điều kiện tiếp cận các sản phẩm tín dụng và dịch vụ tài chính phù hợp với nhu cầu thực tế.

Trong đó, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank) đẩy mạnh chương trình “Lễ hội hạnh phúc - Sung túc cả năm”, cung cấp các giải pháp tài chính tích hợp, từ mở tài khoản kinh doanh trực tuyến, số hóa quản lý bán hàng đến các sản phẩm thẻ tín dụng với ưu đãi hoàn phí, hoàn tiền và trả góp linh hoạt. Ngân hàng đồng thời triển khai các chính sách ưu đãi về bảo hiểm và chuyển tiền quốc tế, góp phần giúp khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh chủ động hơn trong quản lý tài chính, đáp ứng nhu cầu chi tiêu và mở rộng hoạt động.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục gia tăng, việc ổn định mặt bằng lãi suất và bảo đảm dòng vốn tín dụng cho sản xuất, kinh doanh là yếu tố quan trọng để ổn định kinh tế vĩ mô. Từ chỉ đạo của cơ quan quản lý đến thực tế triển khai tại ngân hàng, các giải pháp đang được thực hiện theo hướng đồng bộ, nhằm vừa kiểm soát rủi ro, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.