Nhiều quốc gia dùng biện pháp mạnh để kiểm soát giá xăng dầu

Chính sách mới để kiểm soát giá xăng dầu 

Trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh, các quốc gia tiếp tục triển khai kế hoạch ứng phó với tình hình, nhằm kiểm soát giá nhiên liệu và giảm áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân.

Từ ngày 24/3, bang Victoria (Úc) chính thức áp dụng quy định mới về quản lý giá xăng dầu, yêu cầu tất cả các cây xăng phải báo mức giá tối đa cho ngày hôm sau trước 14h mỗi ngày. Mức giá này sẽ được “cố định” trong 24 giờ, từ 6h sáng hôm đó đến 6h sáng ngày kế tiếp. Điều này giúp người dân không còn bị bất ngờ bởi việc tăng giá đột ngột khi đi đổ xăng. Nếu không tuân thủ hoặc tự ý điều chỉnh giá vượt mức đã đăng ký, doanh nghiệp có thể bị phạt tới 3.000 USD, thậm chí hơn 24.000 USD trong các trường hợp vi phạm nghiêm trọng.

Chính sách này được triển khai nhằm tăng tính minh bạch trên thị trường, giúp người tiêu dùng chủ động nắm bắt thông tin và so sánh giá trước khi đổ xăng, từ đó hạn chế tình trạng tăng giá bất ngờ. Đây cũng là một phần trong nỗ lực của chính quyền nhằm giảm áp lực chi phí sinh hoạt trong bối cảnh giá dầu toàn cầu biến động mạnh do căng thẳng địa chính trị.

Thủ hiến bang Victoria - Jacinta Allan nhấn mạnh: “Mục tiêu là hỗ trợ người dân chứ không phải trừng phạt doanh nghiệp”. Quy định nhận được sự ủng hộ từ NRMA (Hiệp hội ô tô lớn nhất Úc), khi đại diện Peter Khoury cho rằng hệ thống mới giúp người tiêu dùng không còn phải “đoán giá”.

Tuy vậy, một số doanh nghiệp lo ngại cơ chế “đóng băng giá” có thể làm giảm cạnh tranh và ảnh hưởng đến khả năng điều chỉnh linh hoạt. Dù còn nhiều ý kiến trái chiều, đây vẫn được xem là bước đi mạnh nhằm ổn định thị trường và bảo vệ người tiêu dùng.

Về phía Chile, giá nhiên liệu dự kiến tăng mạnh từ ngày 26/3 sau khi chính phủ điều chỉnh cơ chế bình ổn theo hướng bám sát hơn với giá quốc tế, nhằm giảm áp lực lên ngân sách. Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá dầu thế giới leo thang do căng thẳng Trung Đông, đẩy giá dầu Brent lên khoảng 101 USD/thùng. 

“Chúng ta đang đối mặt với một trong những cú sốc lớn nhất của thị trường dầu mỏ trong nhiều thập kỷ, trong bối cảnh ngân sách chịu áp lực nghiêm trọng. Vì vậy, chúng ta buộc phải đưa ra những quyết định khó khăn để bảo vệ tài chính công”, Bộ trưởng Tài chính Jorge Quiroz cho biết.

Quỹ bình ổn giá nhiên liệu giúp giảm tác động của việc tăng giá, nhưng chi phí hàng tuần đã lên tới 140 triệu USD và có thể tăng lên 160 triệu USD nếu tình hình kéo dài. Theo ước tính của Bộ Tài chính Chile, việc bù đắp toàn bộ mức tăng có thể tiêu tốn tới 4 tỷ USD.

Tuần trước, ông Quiroz cũng công bố cắt giảm chi tiêu khoảng 4 tỷ USD. Ông cho biết chính phủ tiếp quản một nền tài chính căng thẳng và thanh khoản hạn chế khi nhậm chức ngày 11/3. Thâm hụt ngân sách thực tế của Chile năm ngoái ở mức 2,8% GDP.

Dù giá tăng mạnh, chính phủ vẫn triển khai các biện pháp hỗ trợ như giữ nguyên giá vé giao thông công cộng, giảm giá dầu hỏa và cam kết điều chỉnh giá linh hoạt theo thị trường, nhằm giảm bớt tác động đến người dân.

Bài toán cân bằng giữa áp lực ngân sách và ổn định thị trường 

Tại Pháp, trong bối cảnh eo biển Hormuz gần như tê liệt do căng thẳng Trung Đông, Chính phủ Pháp đã công bố một số biện pháp gián tiếp nhằm giảm bớt tác động của việc giá nhiên liệu tăng cao do xung đột tại Trung Đông, đồng thời đề nghị các nhà máy lọc dầu xem xét khả năng tăng sản lượng vào ngày thứ hai. 

Các giải pháp chủ yếu mang tính gián tiếp như giảm một số khoản thu, gia hạn nộp thuế và hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp vận tải, thủy sản. Đồng thời, chính phủ yêu cầu các nhà máy lọc dầu xem xét khả năng tăng sản lượng, để giảm áp lực nguồn cung trên.

Tuy nhiên, hiệu quả của các biện pháp này còn hạn chế khi doanh nghiệp cho rằng hỗ trợ chưa đủ mạnh, trong khi năng lực tăng sản lượng cũng bị giới hạn. Tập đoàn Total Energies đã vận hành hết công suất, còn các đơn vị khác chỉ có thể tăng tối đa khoảng 10%. Hiện tại, Pháp vẫn phải nhập khẩu khoảng một nửa nhu cầu dầu diesel, bài toán đảm bảo nguồn cung và bình ổn giá nhiên liệu tiếp tục là thách thức lớn.

Theo Đài NHK ngày 23, Chính phủ Nhật Bản đã quyết định chi khoảng 800 tỷ yên (tương đương 7,5 nghìn tỷ won) từ quỹ dự phòng trong ngân sách tài khóa 2025 (từ tháng 4/2025 đến tháng 3/2026), để ứng phó với đà tăng mạnh của giá dầu do căng thẳng leo thang tại Trung Đông. 

Chính phủ quyết định mở rộng quy mô trợ giá nhiên liệu bằng cách sử dụng thêm quỹ dự phòng, sau khi kế hoạch ban đầu 280 tỷ yên được đánh giá là chưa đủ trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông kéo dài. Phần lớn trong khoảng 810 tỷ yên quỹ còn lại dự kiến sẽ được dùng để bình ổn giá.

Giá xăng trung bình đã tăng lên mức kỷ lục 190,8 yên/lít, buộc chính phủ phải trợ cấp cho các nhà máy lọc dầu từ ngày 19/3 nhằm giữ giá quanh 170 yên/lít. Tuy nhiên, chi phí ước tính lên tới 300 tỷ yên mỗi tháng, làm dấy lên lo ngại về áp lực tài chính và nguy cơ đồng yên tiếp tục mất giá. Bên cạnh trợ giá và xuất kho dự trữ dầu, nhiều ý kiến cho rằng Nhật Bản cần sớm đa dạng hóa nguồn cung, khi hơn 90% dầu thô hiện vẫn phụ thuộc vào Trung Đông.

Theo tờ Chosun Biz tại Hàn Quốc, chính phủ sẽ điều chỉnh cơ chế giá trần xăng dầu kết hợp giảm thuế nhiên liệu từ ngày 27/3, nhằm ứng phó với đà tăng của giá dầu quốc tế. Phó Thủ tướng Koo Yun-cheol khẳng định: “Chính phủ sẽ làm mọi cách có thể, bao gồm ngân sách bổ sung thời chiến, điều chỉnh cơ chế giá trần, giảm thuế nhiên liệu, ứng phó chuỗi cung ứng và triển khai tối đa các công cụ chính sách”.

“Để ngăn giá tăng mạnh, chúng tôi sẽ giảm thuế nhiên liệu nhằm giảm tối đa gánh nặng cho người dân”, Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, chính phủ Hàn Quốc cũng sẽ đa dạng hóa nguồn năng lượng, xuất kho dự trữ, mở rộng điện than và hạt nhân, cũng như chuẩn bị ngân sách bổ sung để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Ông Koo nhận định: “Đây là tình huống khó lường” và cảnh báo giá dầu tăng đang gây áp lực lớn lên lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

Các quốc gia đang triển khai nhiều giải pháp khác nhau để ứng phó với biến động giá nhiên liệu. Australia áp dụng cơ chế báo giá trước và “đóng băng” giá trong 24 giờ, kèm mức phạt nghiêm khắc nếu vi phạm. Chile điều chỉnh cơ chế bình ổn, chấp nhận tăng giá để giảm áp lực ngân sách. Trong khi đó, Pháp tập trung hỗ trợ gián tiếp thông qua giảm thuế, phí và thúc đẩy tăng sản lượng lọc dầu. Nhật Bản chi quy mô lớn để trợ giá và xuất kho dự trữ nhằm kìm đà tăng, còn Hàn Quốc kết hợp điều chỉnh giá trần với giảm thuế nhiên liệu, đồng thời chuẩn bị thêm các gói hỗ trợ ngân sách.