Nghệ thuật làm gốm của người Chăm đã được UNESCO ghi danh

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm vừa được UNESCO ghi vào Danh sách Di sản phi vật thể của nhân loại cần bảo vệ khẩn cấp.
Nét đẹp trang phục của đồng bào Chăm H’roi

Quyết định nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO công nhận thông qua trong khuôn khổ kỳ họp lần thứ 17 của Uỷ ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể, diễn ra từ 28/11 đến 3/12 tại thủ đô Rabat của Maroc.

Nghệ thuật làm gốm của người Chăm đã được UNESCO ghi danh
Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh

Nghề làm gốm truyền thống của người Chăm có một vai trò to lớn trong đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội. Gốm là vật dụng không thể thiếu trong đời sống, sinh hoạt hằng ngày của mỗi gia đình và trong văn hóa tín ngưỡng của cộng đồng người Chăm tỉnh Nình Thuận và Bỉnh Thuận.

Gốm của người Chăm chủ yếu là đồ gia dụng, đồ dùng cúng lễ và đồ mỹ nghệ gồm chum (jek), nồi (gok), mâm (cambak), bình (bilaok)… Nghề làm gốm được xem là biểu hiện của sự sáng tạo cá nhân do người phụ nữ Chăm làm ra trên nền tảng tri thức được lưu truyền trong cộng đồng. Thay vì sử dụng bàn xoay, người phụ nữ Chăm di chuyển giật lùi quanh khối nguyên liệu để tạo hình sản phẩm. Gốm không tráng men và được phơi khô, nung ở ngoài trời bằng củi và rơm trong 7 đến 8 giờ ở nhiệt độ khoảng 8000C. Nguyên liệu (đất sét, cát, nước, củi và rơm) được khai thác tại chỗ. Đất sét được tái sinh theo chu kỳ vài ba năm sau khi khai thác tại cánh đồng Hamu Tanu Halan, bên bờ sông Quao thuộc làng Bàu Trúc (tỉnh Ninh Thuận) và mỏ đất làng Xuân Quang (cách làng Bình Đức, tỉnh Ninh Thuận, 3km về hướng Tây Bắc).

Dụng cụ làm gốm đơn giản do nghệ nhân tận dụng vật liệu tại chỗ như: Vòng quơ, vòng cạo (bằng tre) để cạo mỏng thân gốm, và vỏ sò, vải cuộn thấm nước để chà láng thân gốm. Toàn bộ quy trình làm gốm của người Chăm toát lên một giá trị nghệ thuật đặc trưng. Chính nhờ vậy, dù trải qua bao thăng trầm trong tiến trình phát triển, gốm truyền thống của người Chăm vẫn tồn tại với thời gian, vẫn giữ được hồn cốt tinh túy và vẻ đẹp hoang sơ của gốm cổ cách đây hàng trăm năm, tạo nên giá trị độc đáo và trường tồn của gốm Chăm.

Tri thức và kỹ năng làm gốm được trao truyền cho các thế hệ trong gia đình thông qua thực hành. Việc làm nghề tạo cơ hội cho người phụ nữ Chăm giao lưu, tương tác trong lao động sản xuất, sinh hoạt xã hội, cũng như trong việc giáo dục nghề nghiệp cho con cái, nâng cao hơn nữa vai trò của họ trong xã hội.

Nghề làm gốm cũng giúp tăng thu nhập của gia đình và bảo lưu thuần phong mỹ tục, bản sắc văn hóa của người Chăm ở Việt Nam. Tuy nhiên, dù có nhiều nỗ lực bảo vệ, song nghề gốm của người Chăm vẫn đang đứng trước nguy cơ mai một vì sự tác động của quá trình đô thị hóa đến khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu thô, sự chậm thích ứng với kinh tế thị trường và thế hệ trẻ ít quan tâm đến nghề.

Với những ý nghĩa đó, Ủy ban liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO đã đánh giá hồ sơ di sản "Nghệ thuật làm gốm của người Chăm" đáp ứng đủ năm tiêu chí được Công ước đề ra và ghi danh di sản vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của UNESCO.

Như vậy, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm là di sản văn hóa phi vật thể thứ 15 của Việt Nam được ghi danh vào các Danh sách của UNESCO. Sự ghi nhận này một lần nữa khẳng định sự đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với những giá trị văn hóa của người dân Việt Nam. Điều này cũng thể hiện sự đóng góp có trách nhiệm của Việt Nam cho mục tiêu bảo tồn và phát huy các giá trị di sản mà UNESCO đang thúc đẩy, nhất là trên cương vị thành viên Ủy ban liên Chính phủ Công ước 2003 giai đoạn 2022-2026.

Với sự ghi nhận này của UNESCO, đồng bào dân tộc và cộng đồng tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận sẽ nhận thức đầy đủ hơn về giá trị của nghề làm gốm truyền thống của người Chăm trong kho tàng di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam. Đây không chỉ là vinh dự mà còn là trách nhiệm của chính quyền cũng như người dân địa phương trong việc gìn giữ bảo tồn một di sản được thế giới công nhận.

Phạm Tiệp
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: của người Chăm

Tin mới nhất

Chùa Thầy - ngôi chùa cổ kính bậc nhất Hà Nội tấp nập du khách tham quan, chiêm bái

Chùa Thầy - ngôi chùa cổ kính bậc nhất Hà Nội tấp nập du khách tham quan, chiêm bái

Ngày mùng 8 Tết Nguyên đán, chùa Thầy thuộc địa phận xã Sài Sơn, huyện Quốc Oai (Hà Nội) tấp nập đón hàng vạn du khách tham quan, chiêm bái đầu năm.
Ngày khai hội chùa Hương Tích (Hà Tĩnh) đón 15.000 lượt du khách

Ngày khai hội chùa Hương Tích (Hà Tĩnh) đón 15.000 lượt du khách

Ngày 29/1 (tức mùng 8 tháng giêng), hàng chục nghìn du khách nườm nượp đổ về chùa Hương Tích vãn cảnh, hành hương ngày đầu khai hội.
Thừa Thiên Huế: Chính thức khai hội đền Huyền Trân

Thừa Thiên Huế: Chính thức khai hội đền Huyền Trân

Lễ hội Đền Huyền Trân là một hoạt động tiêu biểu của Festival Huế mùa Xuân được diễn ra tại núi Ngũ Phong, phường An Tây, thành phố Huế, Thừa Thiên Huế.
Hàng vạn du khách đến đền Cửa Đạt cầu may đầu năm mới

Hàng vạn du khách đến đền Cửa Đạt cầu may đầu năm mới

Những ngày đầu năm mới Quý Mão 2023, đã có hàng vạn du khách tụ hội về đền Cửa Đạt của tỉnh Thanh Hóa để dâng hương, cầu may mắn, mong cho một năm mới bình an.
Bỏ túi kinh nghiệm đi đền ông Hoàng Mười chi tiết nhất 2023

Bỏ túi kinh nghiệm đi đền ông Hoàng Mười chi tiết nhất 2023

Nắm vững những kinh nghiệm đi lễ đền ông Hoàng Mười sau đây để hành trình tham quan, hành hương của bạn thêm phần trọn vẹn khi đến với Nghệ An.

Tin cùng chuyên mục

Đền ông Hoàng Mười đông đúc người dân, du khách xin lộc ngày đầu năm

Đền ông Hoàng Mười đông đúc người dân, du khách xin lộc ngày đầu năm

Những ngày đầu xuân năm mới, đông đảo người dânn, du khách thập phương về đền ông Hoàng Mười, huyện Hưng Nguyên để dâng hương, dâng lễ cầu bình an, phúc lộc.
Chen chân “mua may bán đắt” tại chợ họp 1 lần duy nhất trong năm

Chen chân “mua may bán đắt” tại chợ họp 1 lần duy nhất trong năm

Đêm ngày 7 rạng sáng ngày 8 tháng giêng chợ Viềng tỉnh Nam Định đã được khai mạc, người dân khắp nơi ùn ùn đổ về “mua may bán đắt”.
Hội Lim Xuân Quý Mão 2023: Nghiêm cấm hát quan họ “ngửa nón xin tiền”

Hội Lim Xuân Quý Mão 2023: Nghiêm cấm hát quan họ “ngửa nón xin tiền”

Hội Lim Xuân Quý Mão 2023 cần thực hiện với tinh thần vui tươi, thiết thực, đảm bảo tính trang nghiêm, an toàn và tiết kiệm.
Hà Nam: Đón nhận Bằng di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia cho đình Hạ - Sồng

Hà Nam: Đón nhận Bằng di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia cho đình Hạ - Sồng

Vừa qua, UBND xã Đức Lý (Lý Nhân - Hà Nam) đã tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia cho đình Hạ - Sồng.
Ninh Bình: Khai hội chùa Bái Đính Xuân Quý Mão 2023

Ninh Bình: Khai hội chùa Bái Đính Xuân Quý Mão 2023

Sáng 27/1 (mùng 6 tháng Giêng), chùa Bái Đính đã diễn ra Lễ khai hội chùa Bái Đính Xuân Quý Mão 2023.
Đảm bảo an ninh trật tự phiên chợ Viềng xuân Quý Mão 2023

Đảm bảo an ninh trật tự phiên chợ Viềng xuân Quý Mão 2023

Để đảm bảo an ninh trật tự cho phiên chợ Viềng xuân Quý Mão 2023, các cơ quan chức năng liên quan tỉnh Nam Định sẽ triển khai nhiều hoạt động.
Nhộn nhịp Lễ hội khèn hoa, Hội xuân mở cổng trời trên đỉnh Fansipan

Nhộn nhịp Lễ hội khèn hoa, Hội xuân mở cổng trời trên đỉnh Fansipan

Sáng 26/1 (tức mùng 5 Tết Quý Mão), khu du lịch Sun World Fansipan Legend tưng bừng khai mạc Lễ hội khèn hoa và Hội xuân mở cổng trời.
Bộ tem “Kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam”

Bộ tem “Kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam”

Ngày 27/01/2023, Bộ tem “Kỷ niệm 50 năm Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (1973-2023)” đã chính thức được phát hành.
Cúng khai trương đầu năm như thế nào để làm ăn thuận lợi, phát tài?

Cúng khai trương đầu năm như thế nào để làm ăn thuận lợi, phát tài?

Cúng khai trương đầu năm mới là điều quan trọng để khởi đầu công việc làm ăn, buôn bán, kinh doanh của các tiểu thương, doanh nghiệp.
Tựa sách nào bán chạy nhất Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão 2023?

Tựa sách nào bán chạy nhất Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão 2023?

Đắc nhân tâm, Cây cam ngọt của tôi, Võ Văn Kiệt trăm năm một chữ dân, Muôn kiếp nhân sinh là những tựa sách bán chạy nhất Lễ hội Đường sách Tết Quý Mão.
Khai mạc Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Khai mạc Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa

Lễ hội kỷ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa được tổ chức để tưởng nhớ công lao to lớn của người Anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ...
Để lễ hội thực sự là sự kiện của cộng đồng, tôn vinh những giá trị văn hóa của dân tộc

Để lễ hội thực sự là sự kiện của cộng đồng, tôn vinh những giá trị văn hóa của dân tộc

Cả nước đang bước vào mùa lễ hội lớn nhất trong năm, dự báo lượng người tham gia tăng đột biến vì thế công tác quản lý, tổ chức lễ hội cần được tăng cường.
​​​​​​​Những lễ hội nổi tiếng ở miền Trung không thể bỏ qua dịp đầu năm

​​​​​​​Những lễ hội nổi tiếng ở miền Trung không thể bỏ qua dịp đầu năm

Lễ hội tại miền Trung luôn có sức hấp dẫn đặc biệt nhờ những sắc màu độc đáo với nhiều truyền thống thú vị được lưu giữ trong suốt nhiều năm.
Khám phá “vương quốc hang động"

Khám phá “vương quốc hang động"

Quảng Bình - điểm du lịch khám phá thiên nhiên với Vườn QG Phong Nha - Kẻ Bàng cùng hàng nghìn hang động lớn nhỏ, được xem là vương quốc hang động.
Về Cồn Chim - Mảnh đất Thuận Thiên

Về Cồn Chim - Mảnh đất Thuận Thiên

Chụp từ trên cao, Cồn Chim mang hình chiếc lá mảnh mai xanh biếc. Chiếc lá mời gọi những cánh chim trời giữa dòng Cổ Chiên sánh mật phù sa.
Mùng 4 Tết: Phủ Tây Hồ (Hà Nội) đông kẹt cứng

Mùng 4 Tết: Phủ Tây Hồ (Hà Nội) đông kẹt cứng

Trưa mùng 4 Tết, “biển người” vẫn đổ về Phủ Tây Hồ để dâng lễ cầu may mắn những ngày năm mới Quý Mão 2023.
Lễ hội chùa Hương Tích Hà Tĩnh 2023 có gì mới?

Lễ hội chùa Hương Tích Hà Tĩnh 2023 có gì mới?

Lễ hội chùa Hương Tích, xã Thiên Lộc, huyện Can Lộc (tỉnh Hà Tĩnh) chính thức khai hội từ 27/1 (tức ngày mùng 6 tháng Giêng).
Phú Thọ: Nghiêm cấm chèo kéo khách, nâng giá bán hàng trong Khu di tích lịch sử Đền Hùng

Phú Thọ: Nghiêm cấm chèo kéo khách, nâng giá bán hàng trong Khu di tích lịch sử Đền Hùng

BQL Khu Di tích lịch sử Đền Hùng nghiêm cấm chèo kéo khách, nâng giá và chèn ép du khách khi đến dâng hương trong dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023.
Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

Đặc sắc tục “lấy nước mới” của đồng bào Tày, Nùng

Theo phong tục cổ truyền của đồng bào Tày, Nùng tỉnh Cao Bằng, sau thời khắc giao thừa đồng bào dân tộc thường đi “lấy nước mới” đầu năm để dâng bàn thờ tổ tiên
Mèo rừng Cúc Phương: Hành trình hồi sinh

Mèo rừng Cúc Phương: Hành trình hồi sinh

Được giải cứu và đưa về rừng Cúc Phương chăm sóc, chữa trị … mỗi cá thể mèo rừng có những số phận và những câu chuyện như một cuộc hành trình hồi sinh.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động